Historia gdańskiej Solidarności
Historię gdańskiej „Solidarności" można pokazać na różne sposoby. Poniżej przedstawiamy kolejne walne zebrania delegatów Regionu Gdańskiego. Sprawy, które rozpatrywano na zjazdach gdańskiej „S", cechuje olbrzymia rozpiętość: od problemów związanych z odśnieżaniem ulic, aż do spraw najwyższej rangi państwowej. Związek, przyjmując odpowiedzialność za demokratyczne przemiany w naszym kraju, nie stracił nigdy z oczu spraw pracowniczych i wrażliwości na rozmaite problemy społeczne. Niech o tym wszystkim świadczą wyciągi z relacji i dokumentów, uchwał i stanowisk kolejnych WZD ZRG.

I Walne Zebranie Delegatów Regionu Gdańskiego odbyło się w w Gdyni w dwóch turach: 2-5 lipca 1981 oraz 13-17 lipca 1981.

Na I WZD przyjęto uchwały, które dotyczyły m.in. projektu ustaw o samorządzie przedsiębiorstw, środków masowego przekazu, czystości wód Zatoki Gdańskiej oraz organizacji regionalnej Związku. I WZD zajął się także sprawą przyznawania kartek na mięso, poparł marsze protestacyjne Komitetu Obrony Więźniów za Przekonania, ogłosił strajk pracowników poligrafii i kolportażu, utworzył oddziały Zarządu Regionu; stworzono regionalny fundusz społeczny, a także codzienne pismo regionu. Lecha Bądkowskiego powołano na redaktora naczelnego tygodnika„Samorządność". 

Na I WZD dokonano wyboru Zarządu Regionu Gdańskiego oraz jego przewodniczącego: Lecha Wałęsy.

14 lipca 1981 r. WZD przyjęło  tekst przysięgi członków władz NSZZ „Solidarność":

14 listopada 1981 r. -  sesja zwyczajna I WZD. Podjęto m. in. uchwałę w sprawie strajku studentów (od 14 listopada trwał konflikt w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Radomiu, od 18 listopada 1981 r. trwał strajk okupacyjny w budynkach Uniwersytetu Gdańskiego). WZD zwróciło się do Krajowej Komisji NSZZ „Solidarność" o włączenie tego tematu do spraw poruszanych w rozmowach z rządem oraz zobowiązało Zarząd Regionu i komisje zakładowe do udzielania „…najdalej idącej pomocy i moralnego poparcia strajkującej młodzieży akademickiej, podejmującej trudną walkę o podstawowe wartości, o które walczyliśmy i walczymy". Podjęto też uchwały w sprawie organizacji akcji pomocy zimowej, w sprawie ochrony zdrowia społeczeństwa i warunków pracy pracowników służby zdrowia (np. postulat o skoordynowanie działalności odnośnie wszelkich darów nadchodzących dla placówek służby zdrowia), w sprawie samorządu pracowniczego i reformy gospodarczej. („Zgodnie z uchwałą programową I KZD reforma gospodarcza musi polegać na zamianie obecnego systemu centralnego nakazowo-rozdzielczego kierowania gospodarką na system samorządowo-rynkowy zaopatrzony w zabezpieczenia antymonopolistyczne. Realizacja reformy wymaga więc nie tylko tworzenia rad pracowniczych w przedsiębiorstwach, lecz także zmiany całego ustawodawstwa gospodarczego regulującego warunki ekonomiczno-finansowe działania przedsiębiorstw").

I WZD opublikowała także oświadczenie związane z represjami milicji wobec osób zebranych w mieszkaniu eksperta NSZZ „Solidarność" Jacka Kuronia, oświadczenie w sprawie reglamentacji („WZD oświadcza, że w warunkach zimowych i wobec długich kolejek przed sklepami uważa rejestrację kartek na mięso za konieczną, jednakże w warunkach bezwzględnego pokrycia masy towarowej. Brak numeracji kartek pomimo wielokrotnych żądań Związku traktujemy jednoznacznie jako próbę oszukania społeczeństwa przez władze. WZD Regionu Gdańskiego zgłasza gotowość do natychmiastowej blokady eksportu żywności i wzywa inne regiony, szczególnie przygraniczne, do podjęcia podobnych działań") oraz w sprawie Karty nauczyciela („Dokument rządowy przedstawiony Sejmowi pn. Karta nauczyciela sugeruje już w swojej nazwie specjalne uprzywilejowanie tego zawodu, tymczasem przywilejów żadnych nie zapewnia, przeciwnie, stawia nauczycieli w sytuacji gorszej niż poprzedni dokument o tej nazwie z 1972 r…").

Po wprowadzeniu stanu wojennego działalność Prezydium Zarządu Regionu NSZZ„Solidarność" stała się chwilowo niemożliwa. Skonfiskowano pieniądze, sprzęt poligraficzny i biurowy, samochody. Członków prezydium internowano. 

13 grudnia 1981 r., NSZZ„Solidarność" ogłosił strajk generalny. Komitetowi Ogólnopolskiemu strajku generalnego, którego siedzibą stała się Stocznia Gdańska, przewodniczył Mirosław Krupiński. Przewodniczącym Komitetu Regionalnego (którego siedziba mieściła się także w Stoczni Gdańskiej) był Stanisław Fudakowski.

16 grudnia 1981 r. oddziały MO, ZOMO i wojska spacyfikowały Stocznię Gdańską, Północną, Remontową oraz Port Gdański ( na terenie których funkcjonowały komitety strajku generalnego).

 Aresztowano tysiące związkowców. Wielu z nich skazano lub internowano – w tym członków prezydium i Zarządu Regionu Gdańskiego. NSZZ„Solidarność" podjął działalność w podziemiu. Powstały tajne struktury związkowe w zakładach pracy.

Represje – były największe w skali kraju. Aresztowano ok. 800 osób, internowano ponad 400 (w tym 13 grudnia 1981 r. około 200 osób), kilka tysięcy postawiono przed kolegiami ds. wykroczeń. Dokumenty II WZD podają: „Szacuje się, że podobna była liczba zatrzymanych i pobitych. Kilkaset osób zostało rannych, trzy osoby zginęły. Trudno oszacować liczbę wyrzuconych z pracy. Zazwyczaj aresztowanie było równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę, podobnie wyrok aresztu, orzeczony przez kolegium ds. wykroczeń".

26 kwietnia 1982 r. – po zakończeniu strajków, powstała tajna Regionalna Komisja Koordynacyjna NSZZ„Solidarność". 

W latach 1986-1988 wiele tajnych komisji zakładowych, m. in. Stoczni Gdańskiej i Północnej, podjęło próbę rejestracji zakładowych organizacji związkowych.

Maj 1988 r. -  młodzi robotnicy Stoczni Gdańskiej zainicjowali strajk, który przeszedł do historii pod nazwą„Wiosna Solidarności". Przewodniczącym komitetu strajkowego w Stoczni Gdańskiej był Janusz Górczak.

22 sierpnia 1988 r. – załogi Stoczni Gdańskiej i Północnej, solidaryzując się ze strajkującymi górnikami Śląska i dokerami Szczecina, zainicjowały strajk pod hasłem: „Nie ma wolności bez Solidarności".  Kolejno do strajku przystępowały załogi Gdańskiej Stoczni Remontowej, Stoczni „Wisła", Gdańskiego Portu Morskiego Oraz Stoczni Remontowej „Radunia".

Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS). 

1 września 1988 r. – zakończenie strajku i  propozycja podjęcia rozmów przy „okrągłym stole".

Wrzesień 1988 r.-  MKS przekształcił się w Międzyzakładowy Komitet Organizacyjny NSZZ „Solidarność" (MKO), który wspomagał ponowne organizowanie się struktur związkowych w zakładach pracy. Przewodniczącym został Jacek Merkel. W skład MKO weszli przedstawiciele komitetów strajkowych tych zakładów, które strajkowały w sierpniu 1988: Stoczni Gdańskiej, Stoczni Północnej, Stoczni „Radunia" i Portu Gdańskiego. Dzięki staraniom jego członków, powstało też pierwsze biuro MKO w siedzibie przekazanej przez ks. Henryka Jankowskiego (w obiektach parafialnych kościoła pod wezwaniem św. Brygidy). Ks. Henryk Jankowski wspomagał wszelkie działania MKO.

Tak więc w drugiej połowie 1988 r. działały obok siebie dwa ciała kierownicze Związku na poziomie Regionu Gdańskiego (RKK i MKO) i podjęto decyzję o ich połączeniu. 

16 stycznia 1989 r. -  powstał Tymczasowy Zarząd Regionu NSZZ„Solidarność" w Gdańsku. Trwające w maju i w sierpniu 1988 r. strajki doprowadziły do rozmów „okrągłego stołu" i zalegalizowania 17 kwietnia 1989 r. Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego„Solidarność".

Działalność TZR oparta była na statucie z maja 1989 r. wydanym na podstawie aktu rejestracyjnego w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie (z 17 kwietnia 1980 r.). 

W grudniu 1989 r. liczebność NSZZ „Solidarność" w Regionie Gdańskim wynosiła 95 373 członków.




Na pierwszym posiedzeniu Zarządu Regionu 20 lipca 1981 r. wybrano jedenastoosobowe Prezydium ZR ( z Lechem Wałęsą na czele) w składzie:

Stanisław Fudakowski, Bogusław Gołąb, Maria Grubba, Jacek Kłys, Andrzej Kozicki,  Konrad Marusczyk, Jacek Merkel, Andrzej Opiela, Jan Samsonowicz, Zdzisław Złotkowski. 

W listopadzie 1981 prezydium zostało poszerzone o następujące osoby: Adam Drąg, Zbigniew Lis.



Przysięga

Przysięgam na honor, na tradycje Narodu Polskiego być godnym kontynuatorem sierpniowej idei SOLIDARNOŚCI. Będę bronił praw i godności człowieka bez względu na konsekwencje, jakie będę ponosił. Będę przestrzegał postanowień zawartych w Statucie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego„Solidarność" i działał w interesie ludzi pracy.
Będę służył Ojczyźnie i Związkowi przez umacnianie demokracji i koleżeńskiej idei SOLIDARNOŚCI, będę strzegł ich niezawisłości i suwerenności.
Przysięgam.
Tak mi dopomóż Bóg.

(Tekst przysięgi)



Jak pisał Andrzej Remiszewski („Solidarność. Pismo MKZ NSZZ Solidarność z siedzibą w Gdańsku", 23/1981): Premierowy charakter zebrania sprawił, iż wielu kłopotów przysporzyła zgromadzonym sama technika obrad. Na widowni panował niepodzielnie żywioł demokracji (różnie zresztą pojmowanej). Stąd nie był to spektakl jednorodny. Niekiedy przypominał dramat, innym razem – wodewil. Aktywność uczestników wydłużyła znacznie czas zebrania.

Wg Zofii Orłowskiej („Solidarność" 23/81 r.): Odczytano notatkę „Trybuny Ludu", dotyczącą WZD w Gdańsku. Podczas gdy wszyscy delegaci męczyli się nad regulaminem, „Trybuna Ludu" donosiła, że wybory kandydatów mamy już za sobą i należy pogratulować nam operatywności. Śmiech na sali. Rozpoczęto poszukiwania dziennikarza „Trybuny Ludu", aby znów napisał coś miłego. Na próżno. Pewnie pisał w równie optymistycznym tonie o innym ważnym zebraniu odbywającym się w Gdańsku…(…) Dzień trzeci – sobota 04.07.1981 r.. Delegatów, którzy ok. 9.00 przychodzili do Teatru Muzycznego w Gdyni witano słowami: „Nie wyjdziecie stąd tak długo, dopóki nie pokaże się biały dym. (…) Dzień czwarty – 05.07.1981, godz.3.40 – Delegat śpiący na schodach, obudzony hałasem, krzyczy do dowolnie wybranego kandydata: „Czy jesteś za rewolucją, czy za ewolucją", i ponownie opada na schody. (…) Godz. 9.30 – do prezydium zebrania wpłynął wniosek informujący, że Okupacja Gmachu Teatru Muzycznego w Gdyni trwa już 24 godziny, a Niezamierzony Strajk Głodowy wszystkich delegatów – 15 godzin. Prosi się o podjęcie negocjacji".

Regionalna Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność"
 Bogdan Borusewicz, Aleksander Hall, Stanisław Jarosz, Bogdan Lis i Marian Świtek. W 1983 r. skład został na krótko poszerzony o Andrzeja Rębowskiego, w lutym 1983 r. aresztowano Świtka, a w czerwcu Bogdana Lisa. W tym czasie Świtka zastąpił Andrzej Michałowski. Po aresztowaniu w grudniu 1985 r. Andrzeja Michałowskiego i w styczniu Bogdana Borusewicza, działała struktura rezerwowa w składzie: Krzysztof Dowgiałło, Lech Kaczyński, Maciej Łopiński. Do RKK wrócili po wyjściu z więzienia (we wrześniu 1988 r.) Bogdan Borusewcz i Bogdan Lis.

Skład Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego:
  Jacek Merkel (przewodniczący), Alojzy Szablewski, Edward Szwajkiewicz, Jerzy Kmiecik, Bogusław Gołąb, Jerzy Pękisz, Edward Pawlak, Lech Małodziński, Grzegorz Szwed i Mieczysław Olender. 

Z ramienia Zarządu Regionu Gdańskiego w obradach „okrągłego stołu" ( II-IV 1989 r.) wzięli udział:  Lech Wałęsa, Edward Szwajkiewicz, Jerzy Salmonowicz, Jacek Merkel, Lech Kaczyński, Bogusław Gołąb. 

Skład  Tymczasowego Zarządu Regionu (1989 r.):
Bogdan Borusewicz, Krzysztof Dowgiałło, Lech Kaczyński, Bogdan Lis, Maciej Łopiński, Bogusław Gołąb, Jan Hałas, Jacek Merkel, Franciszek Parchoniuk, Edward Szwajkiewicz. Przewodniczącym został Lech Wałęsa, a jego zastępcą, pełniącym obowiązki przewodniczącego TZR, Bogdan Borusewicz. (Skład
Tymczasowego Zarządu Regionu nie wyłonił się na drodze wyborów). Skład ten ulegał później zmianom. W sierpniu w skład TZR weszli Roman Stegart, Mirosław Kamieński, oraz Zbigniew Iwaniuk, Krzysztof Koszlaga, Bogdan Olszewski i Alina Pieńkowska. Miejsce Franciszka Parchoniuka zajął Mieczysław Gnich. 




II Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność" Regionu Gdańskiego obradowało od 8 do 11 lutego 1990 r. oraz 18 lutego (II tura). Dokonało ono wyboru władz regionalnych Związku, wyboru delegatów na Zjazd Krajowy„Solidarności" oraz uchwaliło program na dwuletnią kadencję. 

Uchwała programowa II Walnego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność" Regionu Gdańskiego głosiła: „Wielokrotnie przedstawiciele skompromitowanych instytucji społeczno-politycznych dawali do zrozumienia, iż oddając władzę w najbardziej krytycznym momencie, liczą na szybkie załamanie się reform i utratę popularności przez ludzi niedawnej opozycji. (…) Głównym jednak zadaniem „Solidarności" powinna być działalność związkowa i dlatego czas dochodzenia do tego celu winien być jak najkrótszy.

Związek w swoim działaniu opierał się na etyce chrześcijańskiej. II WZD RG uznaje potrzebę kontynuacji tej linii".

II WZD RG zajął się:

Strukturą Związku (postulowano wzmocnienie roli podstawowych sekcji na szczeblu krajowym);

Informacją i propagandą związkową (zaproponowano, aby Zarząd wystąpił o czas na antenie telewizyjnej dla NSZZ „Solidarność" oraz negocjował dla swoich potrzeb posiadanie wkładki w gazecie codziennej i stałe audycje w Polskim Radiu). Postanowiono utrzymać spotkania plenarne przedstawicieli zakładów pracy – nie rzadziej niż raz w miesiącu.

II WZR ustosunkował się także do:

Zachodzących przemian politycznych („W drodze do pełnej demokracji, ku której zmierza Rzeczypospolita – «Solidarność» będzie sprzyjać rozwojowi demokracji parlamentarnej i powstawaniu nowych partii politycznych"). Jako niezbędne określono dokonanie gruntownej oceny 45-lecia rządów komunistycznych.

 Przemian gospodarczych („Głęboki kryzys spowodowany polityką gospodarczą rządów komunistycznych doprowadził do bardzo niskiego poziomu życia społeczeństwa. Jedyne wyjście z tego stanu rzeczy to wdrożenie nowego systemu gospodarczego opartego na mechanizmach rynkowych"). Postulowano dalszą walkę z nomenklaturą, która pozostała w strukturach władzy. Związek nie godził się na patologiczne procesy uwłaszczania nomenklatury, sądząc, że załogi powinny mieć prawo do współdecydowania o przekształceniach własnościowych. Za jedno z podstawowych zadań gospodarczych uznał Związek restrukturyzację przemysłu i demonopolizację.

 Ochrony płacy i pracy (przeciwstawiono się nieprzygotowanej restrukturyzacji przemysłu, bowiem tylko dzięki prognozom można przewidzieć i przygotować ruch zatrudnienia). Związek zadeklarował się jako ten, który powinien chronić grupy najsłabsze, w tym osoby niepełnosprawne. Uznając, że główna odpowiedzialność za stworzenie osłony socjalnej spoczywa na państwie i służbach publicznych, zadeklarował on „aktywny współudział".

Ów„aktywny współudział" jest w dokumentach II WZD omawiany dosyć szeroko (znajdują się tu takie zagadnienia, jak np. konieczność negocjacji trzymiesięcznego okresu wypowiedzeń w przypadku zwolnień zbiorowych, domaganie się odprawy, wprowadzenie zasiłków dla bezrobotnych), ale na szczególną uwagę zasługuje dostrzeżenie konieczności promowania aktywnego poszukiwania pracy „…poprzez powołanie agencji ubezpieczeniowych, biur pośrednictwa pracy, ośrodków szkoleniowych, głównie z wykorzystaniem istniejących.(…) Dla związku zawodowego jest ważne, czy będzie on umiał przekonać pracowników do mobilności zawodowej i wypracować – razem np. z władzami lokalnymi, pracodawcami, Komitetami Obywatelskimi – istnienie odpowiednich instytucji, których celem będzie ograniczenie negatywnych skutków bezrobocia". (Uchwała programowa II Walnego Zjazdu Delegatów NSZZ„Solidarność" Regionu Gdańskiego).

Za jedno z najistotniejszych zadań dla komisji zakładowych uznano uporządkowanie zakładowych systemów wynagrodzeń oraz dbałość o ochronę płac w sferze budżetowej.

Uznano też, że związki zawodowe powinny mieć rzeczywisty wpływ na tworzenie prawa pracy.„Kodeks powinien przewidywać możliwość zawierania układów zbiorowych dla grupy zawodowej, branży i poszczególnych zakładów pracy. (…) Ochrona czasu pracy powinna zmierzać do eliminacji nadgodzin (co da wolne miejsca pracy). Praca w ośmiu godzinach winna gwarantować środki na godziwe życie. Związek powinien uczynić wszystko, aby urzeczywistnić prawo każdego pracownika do pracy bezpiecznej, nie narażającej go na utratę życia i zdrowia".

 Bezrobocia. „Przekształcenia w sferze gospodarczej oraz likwidacja nadmiernie rozbudowanej administracji może powodować okresowe bezrobocie, którego likwidacja musi być obowiązkiem państwa i jednym z najważniejszych imperatywów działalności związkowej". 

 Ekologii (postulowano m.in. zrównanie obowiązujących u nas norm dopuszczalnych zanieczyszczeń do poziomu wymagań europejskich, zaostrzenie restrykcji wobec przekraczających normy oraz zabezpieczenie ochrony środowiska w fazie projektowania procesów inwestycyjnych. Postulowano wywieranie nacisku na rząd w celu wyegzekwowania odpowiednich, proekologicznych przepisów, m. in. dotyczących wwozu z zagranicy na teren naszego kraju śmieci.

 Kultury, nauki, oświaty, zdrowia i sportu. („Kultura zapewniła nam przetrwanie w trudnych latach, umożliwiła zachowanie tożsamości narodowej oraz społecznych ideałów. Obecnie jedynie pełne wykorzystanie potencjału intelektualnego i kulturalnego społeczeństwa daje nam szansę szybkiego wyjścia z kryzysu gospodarczego i politycznego. (…) Kultura narodowa może się rozwijać jedynie wtedy, gdy coraz lepsi są jej nauczyciele. Nadanie najwyższej możliwej godności zawodowi nauczyciela jest najpewniejszą gwarancją, że dobrodziejstwa wolności będą zdobywane".)

II WZD wydało też oświadczenie w sprawie Stoczni Gdańskiej („Nie wolno dopuścić do upadku lub zniszczenia stoczni") oraz uchwały – m. in. w sprawie faktycznego, a nie pozornego rozwiązania Służby Bezpieczeństwa. II tura II WZD opublikowała także m. in.: stanowisko w sprawie zjednoczenia Niemiec („Niemcy – naród, który musi wziąć odpowiedzialność za wywołanie II Wojny i jej skutki – ma prawo do życia w jednym państwie"), stanowisko w sprawie zagrożenia chorobą AIDS, w sprawie przyspieszenia terminu wyborów do Sejmu, Senatu RP oraz wyborów prezydenckich. Ogłoszono także „Apel o Ratowanie Kultury Polskiej". Głosił on m. in.: „W chwili obecnej nie posiadająca mechanizmów samoregulacji ekonomicznej kultura została zbyt pochopnie podporządkowana reformie gospodarczej i stała się wobec jej postępów za słaba".




W 1990 r. w skład TZR wchodziło 17 osób: Lech Wałęsa (przewodniczący), Bogdan Borusewicz (pełniący obowiązki przewodniczącego), Krzysztof Dowgiałło, Mieczysław Gnich, Bogusław Gołąb, Jan Hałas, Zbigniew Iwaniuk, Lech Kaczyński, Mirosław Kamieński, Krzysztof Koszlaga, Bogdan Lis, Maciej Łopiński, Jacek Merkel, Bogdan Olszewski, Alina Pieńkowska, Roman Stegart i Edward Szwajkiewicz.

II WZD Regionu Gdańskiego

Bogdan Borusewicz na II WZD Regionu Gdańskiego



Skład prezydium Zarządu Regionu Gdańskiego (1990):

Bogdan Borusewicz – przewodniczący,  Jan Hałas – wiceprzewodniczący, Jacek Rybicki – sekretarz, Mieczysław Gnich, Zbigniew Iwaniuk, 
V Marek Krankowski, Bogdan Olszewski, Alina Pieńkowska, Edward Ściubidło, Roman Stegart, Edward Szwajkiewicz.




III kadencja, 1992-1995

III Walne Zebranie Delegatów Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność" odbywało się w kwietniu 1992 r.
Uchwała programowa III WZD głosiła m.in.:  „NSZZ »Solidarność« zrodziła się z buntu przeciwko zniewoleniu jednostki i społeczeństwa, marnotrawieniu ludzkiej pracy i lekceważeniu narodowej tradycji.(…) Łączy nas sprzeciw wobec komunistycznej dyktatury i wszelkich totalitaryzmów. Jesteśmy i pozostaniemy wierni tym ideałom. Jako obywatele będziemy aktywnie i oddanie działać na wszelkich polach dla dobra Polski. Jednak jako związek zawodowy nie możemy i nie chcemy przyjmować nadal odpowiedzialności za działania partii politycznych i ekip obejmujących rządy, a chlubiących się solidarnościowym rodowodem".
III WZD przyjęło m. in. uchwały: w sprawie utworzenia regionalnego funduszu strajkowego, w sprawie odpraw pieniężnych dla kadry kierowniczej (zwrócono się do Sejmu RP o uniemożliwienie otrzymywania sześciomiesięcznych odpraw dla dyrektorów przekształcanych przedsiębiorstw państwowych i komunalnych), w sprawie realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego ( z dn. 9 lutego 1992 r., dotyczącego wynagrodzeń w sferze budżetowej), w sprawie ochrony rynku krajowego (jego utrata wiąże się ze wzrostem bezrobocia), w sprawie zagrożeń dla kultury narodowej („Kultura narodowa upada. Przedstawiciele władzy zdają się nie dostrzegać związanych z tym zagrożeń dla świadomości narodowej i bytu narodowego. Świadczą o tym propozycje podziału budżetu, w których kultura i sztuka są wyraźnie dyskryminowane"), w sprawie organizacji Związku.

III WZD zajęło także stanowisko wobec wielu innych spraw, a m. in.: sytuacji w przedsiębiorstwach prywatnych („Proces prywatyzacji stawia przed Związkiem zadanie poszukiwania dalszych rozwiązań prawnych, mających na celu zabezpieczenie interesów załogi"), wobec aktualnej sytuacji kraju („Wszystkim posłom i senatorom przypominamy o wyborczych deklaracjach tak hojnie składanych w okresie kampanii"),  realizacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego ustawy emerytalno-rentowej („Bezprawnie odebrane świadczenia bez względu na trudności budżetowe powinny być zrekompensowane i przywrócone" (…) Równocześnie protestujemy przeciwko utrzymywaniu wysokich »kominów« emerytalnych dla byłych pracowników LWP, MO i SB"). Zaproponowano także zmiany w Statucie NSZZ „Solidarność".

Skład prezydium Zarządu Regionu (1992): 
Jan Hałas – przewodniczący 1992-1993, Jacek Rybicki – przewodniczący 1993-1994, Bogdan Olszewski – wiceprzewodniczący, Edward Ściubidło – wiceprzewodniczący, skarbnik, V Eugeniusz Galuba, Mieczysław Gnich, Zbigniew Kowalczyk, Edward Szwajkiewicz.




IV WZD Regionu Gdańskiego NSZZ„Solidarność" odbywało się w kwietniu i w maju 1995 r.

 Za jedno z naczelnych zadań uznano zmniejszenie bezrobocia w regionie, a w tym wspieranie działań zmierzających do tworzenia nowych miejsc pracy, wspomaganie indywidualnej przedsiębiorczości, przeciwdziałanie pracy „na czarno" oraz dostosowanie systemu edukacji do potrzeb rynku. ZR zapowiedział też wspólne z władzami samorządowymi powołanie ośrodka przekwalifikowań, tworzenie klubów pracy i rozwijania związkowego pośrednictwa pracy.

Inwestycje związane z obchodami 1000-lecia Gdańska postrzegano tu jako szansę na zmniejszenie bezrobocia w regionie. Opowiedziano się też za jak najszybszym rozpoczęciem budowy autostrady A-1, łączącej północ i południe Europy. „Pozostawienie na uboczu szlaków transeuropejskich największych portów bałtyckich, ogromnego zaplecza przemysłowego – stoczni etc., może doprowadzić do degradacji regionu, wzrostu bezrobocia i zubożenia społeczeństwa".

Domagano się zdecydowanie reformy służby zdrowia i ubezpieczeń społecznych.

Za priorytetowe zadanie WZD uznało zwiększenie liczby członków przez promocję Związku, pozyskiwanie młodych i skuteczną obronę praw pracowniczych.

Za najważniejsze zaś ze spraw ogólnozwiązkowych uznano przygotowanie członków do wzięcia udziału w referendum konstytucyjnym oraz ochrona godnego poziomu życia rodzin.

Na mocy uchwały wnioskowano do Zjazdu Krajowego o przyznanie tytułu Honorowego Członka NSZZ „Solidarność" księdzu prałatowi Hilaremu Jastakowi.

Podjęto także szereg innych uchwał, w tym uchwałę w sprawie zasiłków rodzinnych (wnioskowano o zajęcie się ich przywróceniem zasiłków), w sprawie zasiłków chorobowych (zaproponowano zgłoszenie do KK wniosku o spowodowanie powrotu do stuprocentowych zasiłków).

IV WZD zajęło stanowisko w sprawie ratyfikacji konkordatu („Milcząc z obawy przed posądzeniem o klerykalizm, padamy ofiarą dyktatu niewielkiej, ale krzykliwej grupy wojujących ateistów, narzucających nam swoją wizję Polski. Mamy odwagę i wolę przeciwstawić się dyskryminowaniu Kościoła Katolickiego i ludzi wierzących w Boga"), w sprawie wprowadzenia ustawowo maksymalnie 40-godzinnego tygodnia pracy, w sprawie emisji akcji oraz w sprawie rybołówstwa dalekomorskiego ( IV WZD zażądał od Rządu RP „…maksymalnego wspierania rybołówstwa dalekomorskiego na drodze dyplomatycznej").

IV Walne Zebranie Delegatów wystosowało również apel do członków i struktur„Solidarności", organizacji kombatanckich, intelektualistów i całego społeczeństwa. Treścią apelu było wskazanie na konieczność rozliczenia przeszłości:„Trudno żyć w kraju, gdzie dotąd nie sporządzono rzetelnego rachunku win i zasług, gdzie zaciera się granicę między prześladowcą i prześladowanym, między patriotyzmem i zdradą. (…) Nadszedł już czas, by zaapelować do wszystkich organizacji kombatanckich i do działaczy NSZZ „Solidarność" o powołanie niezależnego od aktualnych władz Rzeczypospolitej Trybunału Narodowego, który byłby zdolny do wyrażenia osądu moralnego w sprawach o kluczowym znaczeniu nie tylko dla przeszłości, lecz i dla współczesności".




Skład prezydium Zarządu Regionu (1995): 

Jacek Rybicki – przewodniczący, Bogdan Olszewski – wiceprzewodniczący, Edward Ściubidło wiceprzewodniczący – skarbnik, Edward Szwajkiewicz – sekretarz, Stefan Gawroński, Sławomir Kalwasiński, Zbigniew Kowalczyk.

Uchwała programowa IV WZD RG głosiła m. in.: „Wobec powrotu przez obecny rząd do centralistycznych metod zarządzania, postępującej odbudowy struktur PRL-u oraz zapowiedzi ograniczenia praw pracowniczych i związkowych, NSZZ „Solidarność" w Regionie Gdańskim uznaje za priorytetowe w nadchodzącej kadencji działania zmierzające do zwiększenia skuteczności i sprawności organizacyjnej Związku".

Skład prezydium Zarządu Regionu (1995): 
Jacek Rybicki – przewodniczący, Bogdan Olszewski – wiceprzewodniczący, Edward Ściubidło wiceprzewodniczący – skarbnik, Edward Szwajkiewicz – sekretarz, Stefan Gawroński, Sławomir Kalwasiński, Zbigniew Kowalczyk.
Uchwała programowa IV WZD RG głosiła m. in.: „Wobec powrotu przez obecny rząd do centralistycznych metod zarządzania, postępującej odbudowy struktur PRL-u oraz zapowiedzi ograniczenia praw pracowniczych i związkowych, NSZZ „Solidarność" w Regionie Gdańskim uznaje za priorytetowe w nadchodzącej kadencji działania zmierzające do zwiększenia skuteczności i sprawności organizacyjnej Związku".



V kadencja, 1998-2002

V Walne Zebranie Delegatów Regionu Gdańskiego NSZZ„Solidarność" odbywało się od 9 do 10 czerwca 1998 r. 

Podjęto m. im. uchwałę potwierdzającą „potrzebę ścisłej współpracy z Ruchem Społecznym AWS i zachęcania członków i sympatyków »Solidarności« do włączenia się w budowę Ruchu, który przejmie stopniowo zadania polityczne Związku".

Delegaci V WZD RG zwrócili się do parlamentarzystów AWS o ustawową realizację prorodzinnej polityki podatkowej oraz do Komisji Krajowej z prośbą o interwencję w Ministerstwie Finansów dotyczącą zwolnienia komisji zakładowych, które nie prowadzą działalności gospodarczej, z obowiązku wypełniania skomplikowanych sprawozdań skarbowych (tzw. CIT-ów).

V WZD zwróciło się także do parlamentarzystów AWS o wypełnienie obietnic przedwyborczych i „spowodowanie właściwego finansowania oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki".

Zaapelowano także do rządu w sprawie autostrady A-1, wychodzącej bezpośrednio z portów, albowiem: „Bez nowoczesnych połączeń komunikacyjnych rozwój portów i regionu gdańskiego jest niemożliwy".

Inne uchwały V WZD dotyczyły m. in. podjęcia przez parlamentarzystów działań w sprawie zaliczenia okresu nauki w szkołach zawodowych do okresu zatrudnienia oraz działań zmierzających„…do stworzenia osłon socjalnych dla pracowników ochrony zdrowia, tracących miejsca pracy na skutek reform ochrony zdrowia i ubezpieczeń społecznych". 

Zjazd ten ogłosił też stanowiska w sprawie stanu nadzoru nad warunkami pracy w Polsce (stwierdzono, że włączenie Państwowej Inspekcji Pracy w struktury administracji rządowej to próba osłabienia jej nadzoru, poinformowano też, że trwają prace nad nowelizacją ustawy z 1983 r. O społecznej inspekcji pracy).

W innym stanowisku stwierdzono, że „wszystkie soboty wolne od pracy są jednym z 21 historycznych postulatów naszego Związku, który nie doczekał się realizacji". Zwrócono się do parlamentarzystów AWS o podjęcie inicjatyw ustawodawczych, zmierzających do wprowadzenia czterdziestogodzinnego dnia pracy.

V WZD zwróciło uwagę na„…katastrofalnie niskie nakłady w budżecie państwa na ochronę zdrowia mieszkańców województwa gdańskiego (ostatnie miejsce w wielkości środków kierowanych na ten cel)". Domagano się wyrównania tego budżetu do wielkości porównywalnej z innymi województwami.

Delegaci V Walnego Zebrania wystosowali oświadczenie w sprawie toczącego się od ponad dwóch lat procesu sprawców zbrodni z Grudnia 1970 r. Wyrazili w nim oni swoje oburzenie, że w ciągu dwóch lat nie zdążono nawet doprowadzić do odczytania aktu oskarżenia. Oświadczenie głosiło m. in.:„Prominentni przedstawiciele komunistycznego reżimu pozostają bezkarni. Bezbronne ofiary i ich rodziny nie mogą liczyć nawet na symboliczne zadośćuczynienie. Sytuacja taka podważa zaufanie do polskiego wymiaru sprawiedliwości". 

Zanotowano wystąpienia dwóch gości: księdza arcybiskupa Tadeusza Gocłowskiego, Metropolity Gdańskiego oraz Mariana Krzaklewskiego, przewodniczącego NSZZ „Solidarność".

Ksiądz arcybiskup Tadeusz Gocłowski powiedział m. in.:  „Chciałbym wyrazić słowa szacunku i wdzięczności za to wszystko, co Państwo drodzy robicie, za mądrość, za wyczucie sytuacji, za odpowiednie traktowanie realizmu politycznego, a równocześnie za to wszystko, co jest pozostawaniem w wierności dla ideałów »Solidarności«, która rodziła się na polskiej ziemi, w tamtych dramatycznych czasach totalitarnego systemu". Ksiądz arcybiskup przypomniał także o spotkaniu NSZZ „Solidarność" z Ojcem Świętym, twierdząc, że to spotkanie ukierunkowało Związek, by podjął nie tylko czysto związkowe zadanie: „ale żeby poszerzył swoją odpowiedzialność za Ojczyznę". Przewodniczący Marian Krzaklewski podziękował gdańskiej „Solidarności" „za te wielkie inspiracje, jakie stąd idą w kierunku całej Polski". Mówił on: „To była ta wielka, pierwsza inspiracja nie tylko dla ludzi pracy, a dla całego narodu w walce o wolność w sierpniu 1980 r. Stąd w kierunku innych regionów Polski wędrują te inspiracje, które dotyczą określenia roli Związku w zmieniającej się sytuacji państwa demokratycznego, czyli stąd nie tylko „duch" idzie na całą Polskę, ale także światło »Solidarności». Za to Państwu szczególnie dziękuję".




Prezydium Zarządu Regionu(1998-2002):

Janusz Śniadek – przewodniczący, Ryszard Dubiela – wiceprzewodniczący, skarbnik, Bogdan Olszewski – wiceprzewodniczący, Edward Szwajkiewicz – sekretarz, Stefan Gawroński, Sławomir Kalwasiński, Zbigniew Kowalczyk, Ryszard Sikorski, Dariusz Wasielewski




VI kadencja 2002-2006

Członkowie prezydium Zarządu Regionu

Członkowie Zarządu Regionu

Download PDF
Powrót Drukuj stronę