Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy

W celu umożliwienia działaczom związków zawodowych realizacji ich funkcji związkowych, mocą artykułu 31 ustawy o związkach zawodowych przyznano im uprawnienie do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres pełnienia kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej.

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy przysługuje osobie spełniającej następujące warunki: – jest pracownikiem tego zakładu pracy, – pełni funkcję członka zarządu zakładowej organizacji związkowej, – zarząd zakładowej organizacji wskazał tę osobę jako korzystającą ze zwolnienia. Prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej przysługuje: – częściowo jednemu pracownikowi w miesięcznym wymiarze godzin równym liczbie członków zatrudnionych w zakładzie pracy, gdy ich liczba jest mniejsza od 150; – jednemu pracownikowi, gdy związek liczy od 150 do 500 członków zatrudnionych w zakładzie pracy; – dwom pracownikom, gdy związek liczy od 501 do 1000 członków zatrudnionych w zakładzie pracy; – trzem pracownikom, gdy związek liczy od 1001 do 2000 członków zatrudnionych w zakładzie pracy; – kolejnemu pracownikowi za każdy rozpoczęty nowy tysiąc, gdy zakładowa organizacja związkowa liczy ponad 2000 członków zatrudnionych w zakładzie pracy; – w niepełnym wymiarze godzin (wtedy może być ono udzielane większej liczbie pracowników, zgodnie z zasadami zawartymi w punktach poprzedzających). Pracodawca jest zobowiązany, na wniosek zarządu zakładowej organizacji związkowej, zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie tej organizacji, jeśli zakładowa organizacja związkowa wykaże we wniosku, że zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zwolnienia. Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy dotyczy pracy określonej w umowie o pracę. Wniosek powinien wskazywać: – pracownika, któremu ma być udzielone zwolnienie od pracy, – okoliczności uzasadniające udzielenie zwolnienia od pracy, – czy zwolnienie od pracy ma być udzielone z zachowaniem prawa do wynagrodzenia czy bezpłatnie, – wymiar i okres zwolnienia od pracy (§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy Dz.U. nr 71, poz. 336). Gdy pracownik zakończy kadencję w zarządzie związku zakładowego, pracodawca musi go zatrudnić na poprzednio zajmowanym stanowisku. A jeśli jest to niemożliwe, na równorzędnym lub na innym, odpowiadającym kwalifikacjom pracownika, z wynagrodzeniem nie niższym od pobieranego przed korzystaniem ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Pracodawcy muszą także ponosić konsekwencje nieobecności pracownika z tytułu wykonywania czynności doraźnej oraz mają obowiązek wypłaty za czas tej nieobecności wynagrodzenia. Prawo do takiego zwolnienia przysługuje pracownikowi – działaczowi związkowemu, jeżeli ma wykonać czynność: – doraźną, – wynikającą z jego funkcji związkowej, – która nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy. Działaczowi związkowemu przysługuje również prawo skorzystania z urlopu bezpłatnego. Pracodawca udziela go pracownikom powołanym do pełnienia z wyboru funkcji związkowej poza zakładem pracy (art. 25 ust. 1 ust. o zw. zaw.). Podstawą udzielenia urlopu bezpłatnego jest wniosek związku zawodowego złożony co najmniej 14 dni przed proponowanym terminem jego rozpoczęcia. Organizacja powinna w nim imiennie wskazać osobę uprawnioną do korzystania z urlopu oraz okres jego trwania. Pracownik pozostający w związku z wyborem na urlopie bezpłatnym ma prawo powrotu do pracy u pracodawcy, który zatrudniał go w chwili wyboru, na stanowisko równorzędne pod względem wynagrodzenia z poprzednio zajmowanym, jeśli zgłosi swój powrót w ciągu 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Niedotrzymanie tego warunku powoduje wygaśnięcie stosunku pracy, chyba że nastąpiło to z przyczyn niezależnych od pracownika.

Grażyna Mierzwa (Region Rzeszowski)

Download PDF
Powrót Drukuj stronę