Odprawa rentowa i emerytalna

Prawo pracy przewiduje kilka sytuacji, w których pracownik nabywa prawo do odprawy. Świadczenia te, pomimo iż mają wspólną nazwę wypłacane są w różnych okolicznościach i z reguły są od siebie niezależne. W praktyce najczęściej mamy do czynienia z odprawą z tytułu zwolnień grupowych, dodatkową odprawą przewidzianą w wewnątrzzakładowym akcie prawa pracy, np. w zakładowym układzie zbiorowym pracy, czy odprawą emerytalną lub rentową. Poniżej przybliżamy tę ostatnią instytucję prawa pracy.
Przesłanki nabycia prawa do odprawy
Pracownikowi spełniającemu warunki uprawniające do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na rentę lub emeryturę, przysługuje odprawa pieniężna w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia (art. 921 § 1 kodeksu pracy). Istnieją cztery przesłanki warunkujące nabycie przez pracownika prawa do tej odprawy:
a) spełnienie warunków uprawniających do renty z tytułu niezdolności do pracy lub emerytury,
b) przejście na rentę lub emeryturę,
c) ustanie stosunku pracy,
d) związek między ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę lub rentę.
Ponieważ ostatni punkt wydaje się najistotniejszy, omówimy go bliżej.

Związek z przejściem  na emeryturę lub rentę
Przesłanka istnienia związku pomiędzy ustaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę lub rentę, powszechnie ujmowana jest szeroko, co niewątpliwie działa na korzyść pracownika. Do nabycia prawa do odprawy nie jest bowiem konieczne by rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło bezpośrednio z powodu przejścia pracownika na rentę lub emeryturę. Przykładem może być sytuacja, gdy pracownik nabywa uprawnienie do renty lub emerytury w pewnym okresie po ustaniu stosunku pracy, lecz bezpośrednio np. po okresie nieprzerwanego pobierania zasiłku chorobowego, zapoczątkowanego jeszcze w czasie trwania stosunku pracy. W takiej sytuacji nabędzie on prawo do odprawy. Odprawa emerytalna lub rentowa nie będzie natomiast przysługiwać w związku z przejściem na rentę rodzinną lub nabyciem uprawnień do świadczenia przedemerytalnego.
Pracownik, który otrzymał odprawę, nie może ponownie nabyć do niej prawa (art. 921 § 2 kp). Oznacza to, iż pobierając odprawę rentową nie pobierzemy już emerytalnej. Jednak w przypadku zbiegu praw do odprawy emerytalnej lub rentowej z odprawą z tytułu zwolnień grupowych pracownikowi należą się obie odprawy.
Wysokość odprawy

Wysokość odprawy na podstawie kodeksu pracy jest równa wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Wysokość tego wynagrodzenia ustala się tak, jak ekwiwalent pieniężny za urlop. Przepisy szczególne odnoszące się do różnych grup zawodowych oraz układy zbiorowe pracy mogą jednak ustalać odprawę w wyższej wysokości. Odprawa podlega opodatkowaniu jak wynagrodzenie za pracę. Podlega ona również ochronie przed potrąceniami (art. 87 kp) tak jak wynagrodzenie za pracę. W sytuacji, gdy pracodawca uchyla się od wypłaty świadczenia, pracownikowi przysługuje możliwość realizacji przysługującego mu prawa podmiotowego na drodze postępowania sądowego.

Rafał Rzepecki

Download PDF
Powrót Drukuj stronę