Prawo na wakacje

Przed nami jeszcze miesiąc lata, więc dla tych, którzy jeszcze nie wykorzystali swojego urlopu, prezentujemy kilka porad

PORADNIK URLOPOWICZA

1. prawo do urlopu

Urlop wypoczynkowy przysługuje każdemu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracę, w wymiarze 20 lub 26 dni. Urlop wypoczynkowy może być podzielony na części, z tego przynajmniej jedna część wypoczynku musi trwać nie mniej niż 14 dni kalendarzowych. Urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów, który stanowi kompromis między planami wakacyjnymi pracownika a koniecznością zapewnienia normalnego funkcjonowania zakładu pracy. Pracodawca może zrezygnować z ustalania planu urlopów i wówczas termin urlopu jest ustalany po porozumieniu z pracownikiem.

2. Czy pracodawca może odwołać pracownika z urlopu

Pracodawca może odwołać pracownika z urlopu, jeżeli jego obecności w zakładzie wymagają okoliczności nieprzewidziane w chwili rozpoczynania urlopu. Odwołanie pracownika z urlopu ma charakter polecenia służbowego. Jednocześnie § 2 omawianego artykułu, nakłada na pracodawcę obowiązek pokrycia kosztów poniesionych przez pracownika w bezpośrednim związku z odwołaniem go z urlopu (np. koszty przejazdu czy zakwaterowania).

3. Czy pracodawca może dofinansowywać wczasy pracownika

Nie ma przeszkód prawnych, aby pracodawca w przepisach zakładowych przewidział możliwość dofinansowania do wypoczynku pracownika. Jeśli jednak świadczenia te miałyby korzystać ze zwolnienia od składek na ubezpieczenia społeczne i zwolnienia podatkowego, to muszą być przyznawane na zasadach przewidzianych w ustawie o ZFŚS, czyli m.in. z zastosowaniem tzw. kryterium socjalnego i w wysokości określonej przez regulamin Funduszu.

4. Jakie uprawnienia dla pracujących w upalne dni

Głównym przywilejem jest prawo do bezpłatnych, zimnych napojów, gdy praca wykonywana w warunkach podwyższonej temperatury powietrza odbywa się:

  • na otwartej przestrzeni w temperaturze ponad 25 stopni C.
  • w pomieszczeniach zamkniętych przy temperaturze ponad 28 stopni C.

Przepisy BHP nie wskazują górnej granicy temperatury po przekroczeniu, której pracownik może wstrzymać się od wykonywania pracy.

5. Wyjazd za granicę z dziećmi

Dzieci przekraczające granicę obowiązują te same zasady w zakresie posiadania przez nie dowodu osobistego – przy przekraczaniu granic państw Unii Europejskiej, bądź posiadania paszportu – przy wyjeździe do państw spoza UE. Nawet kilkumiesięcznym dzieciom może być już wydany dowód osobisty – wniosek o jego wydanie składają przedstawiciele ustawowi dziecka, najczęściej rodzice.

6. Korzystanie z opieki zdrowotnej na wyjeździe wakacyjnym

Pacjent przebywający na urlopie poza miejscem zamieszkania może udać się do dowolnej przychodni, która posiada kontrakt z NFZ i bez składania deklaracji wyboru lekarza skorzystać z porady lekarza podstawowej opieki zdrowotnej bądź pielęgniarki. Należy pamiętać jednak o zabraniu ze sobą dowodu osobistego w celu podania nr PESEL. To samo dotyczy dzieci – nr PESEL jest w ich wypadku również konieczny.

7. Opieka zdrowotna w przypadku wakacji zagranicznych

Osoby zamierzające spędzić wakacje za granicą powinny postarać się o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zagranicznego (EKUZ). Prawo do wydania takiej karty mają wszystkie osoby ubezpieczone w NFZ i członkowie ich rodzin. Wniosek o wydanie karty składa się w wojewódzkim oddziale NFZ właściwym według miejsca zamieszkania ubezpieczonego.

Karta uprawnia do korzystania z opieki medycznej wyłącznie w tych szpitalach i przychodniach, które działają w ramach powszechnego systemu ochrony zdrowia.

Osoby posiadające EKUZ są uprawnione do świadczeń zdrowotnych, które okażą się niezbędne z medycznego punktu widzenia w czasie ich pobytu na terytorium innego państwa członkowskiego, uwzględniając charakter świadczeń i przewidywany czas trwania pobytu.

Należy pamiętać, iż w wielu krajach nawet publiczna służba zdrowia pobiera pewne opłaty za usługi od osób ubezpieczonych. Pełną listę zabiegów, za jakie trzeba zapłacić za granicą można sprawdzić na internetowej stronie NFZ.

Maria Szwajkiewicz
Dział prawny RG NSZZ „Solidarność”
Stan prawny na dzień: 22.07.2014 r.

 

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę