II kadencja ZRG (1990-1992)

II Walne Zebranie Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Gdańskiego obradowało od 8 do 11 lutego 1990 r. oraz 18 lutego (II tura). Dokonało ono wyboru władz regionalnych Związku, wyboru delegatów na Zjazd Krajowy„Solidarności” oraz uchwaliło program na dwuletnią kadencję.

Uchwała programowa II Walnego Zjazdu Delegatów NSZZ „Solidarność” Regionu Gdańskiego głosiła: „Wielokrotnie przedstawiciele skompromitowanych instytucji społeczno-politycznych dawali do zrozumienia, iż oddając władzę w najbardziej krytycznym momencie, liczą na szybkie załamanie się reform i utratę popularności przez ludzi niedawnej opozycji. (…) Głównym jednak zadaniem „Solidarności” powinna być działalność związkowa i dlatego czas dochodzenia do tego celu winien być jak najkrótszy.

Związek w swoim działaniu opierał się na etyce chrześcijańskiej. II WZD RG uznaje potrzebę kontynuacji tej linii”.

II WZD RG zajął się m.in.:

- Strukturą Związku (postulowano wzmocnienie roli podstawowych sekcji na szczeblu krajowym);

- Informacją i propagandą związkową (zaproponowano, aby Zarząd wystąpił o czas na antenie telewizyjnej dla NSZZ „Solidarność” oraz negocjował dla swoich potrzeb posiadanie wkładki w gazecie codziennej i stałe audycje w Polskim Radiu). Postanowiono utrzymać spotkania plenarne przedstawicieli zakładów pracy – nie rzadziej niż raz w miesiącu.

II WZR ustosunkowało się także do

- zachodzących przemian politycznych („W drodze do pełnej demokracji, ku której zmierza Rzeczypospolita – «Solidarność» będzie sprzyjać rozwojowi demokracji parlamentarnej i powstawaniu nowych partii politycznych”). Jako niezbędne określono dokonanie gruntownej oceny 45-lecia rządów komunistycznych.

- Przemian gospodarczych („Głęboki kryzys spowodowany polityką gospodarczą rządów komunistycznych doprowadził do bardzo niskiego poziomu życia społeczeństwa. Jedyne wyjście z tego stanu rzeczy to wdrożenie nowego systemu gospodarczego opartego na mechanizmach rynkowych”). Postulowano dalszą walkę z nomenklaturą, która pozostała w strukturach władzy. Związek nie godził się na patologiczne procesy uwłaszczania nomenklatury, sądząc, że załogi powinny mieć prawo do współdecydowania o przekształceniach własnościowych. Za jedno z podstawowych zadań gospodarczych uznał Związek restrukturyzację przemysłu i demonopolizację.

- Ochrony płacy i pracy (przeciwstawiono się nieprzygotowanej restrukturyzacji przemysłu, bowiem tylko dzięki prognozom można przewidzieć i przygotować ruch zatrudnienia). Związek zadeklarował się jako ten, który powinien chronić grupy najsłabsze, w tym osoby niepełnosprawne. Uznając, że główna odpowiedzialność za stworzenie osłony socjalnej spoczywa na państwie i służbach publicznych, zadeklarował on „aktywny współudział”.

Ów„aktywny współudział” jest w dokumentach II WZD omawiany dosyć szeroko (znajdują się tu takie zagadnienia, jak np. konieczność negocjacji trzymiesięcznego okresu wypowiedzeń w przypadku zwolnień zbiorowych, domaganie się odprawy, wprowadzenie zasiłków dla bezrobotnych), ale na szczególną uwagę zasługuje dostrzeżenie konieczności promowania aktywnego poszukiwania pracy „…poprzez powołanie agencji ubezpieczeniowych, biur pośrednictwa pracy, ośrodków szkoleniowych, głównie z wykorzystaniem istniejących.(…) Dla związku zawodowego jest ważne, czy będzie on umiał przekonać pracowników do mobilności zawodowej i wypracować – razem np. z władzami lokalnymi, pracodawcami, Komitetami Obywatelskimi – istnienie odpowiednich instytucji, których celem będzie ograniczenie negatywnych skutków bezrobocia”. (Uchwała programowa II Walnego Zjazdu Delegatów NSZZ„Solidarność” Regionu Gdańskiego).

Za jedno z najistotniejszych zadań dla komisji zakładowych uznano uporządkowanie zakładowych systemów wynagrodzeń oraz dbałość o ochronę płac w sferze budżetowej.

Uznano też, że związki zawodowe powinny mieć rzeczywisty wpływ na tworzenie prawa pracy.„Kodeks powinien przewidywać możliwość zawierania układów zbiorowych dla grupy zawodowej, branży i poszczególnych zakładów pracy. (…) Ochrona czasu pracy powinna zmierzać do eliminacji nadgodzin (co da wolne miejsca pracy). Praca w ośmiu godzinach winna gwarantować środki na godziwe życie. Związek powinien uczynić wszystko, aby urzeczywistnić prawo każdego pracownika do pracy bezpiecznej, nie narażającej go na utratę życia i zdrowia”.

- Bezrobocia. „Przekształcenia w sferze gospodarczej oraz likwidacja nadmiernie rozbudowanej administracji może powodować okresowe bezrobocie, którego likwidacja musi być obowiązkiem państwa i jednym z najważniejszych imperatywów działalności związkowej”.

- Ekologii (postulowano m.in. zrównanie obowiązujących u nas norm dopuszczalnych zanieczyszczeń do poziomu wymagań europejskich, zaostrzenie restrykcji wobec przekraczających normy oraz zabezpieczenie ochrony środowiska w fazie projektowania procesów inwestycyjnych. Postulowano wywieranie nacisku na rząd w celu wyegzekwowania odpowiednich, proekologicznych przepisów, m. in. dotyczących wwozu z zagranicy na teren naszego kraju śmieci.

- Kultury, nauki, oświaty, zdrowia i sportu. („Kultura zapewniła nam przetrwanie w trudnych latach, umożliwiła zachowanie tożsamości narodowej oraz społecznych ideałów. Obecnie jedynie pełne wykorzystanie potencjału intelektualnego i kulturalnego społeczeństwa daje nam szansę szybkiego wyjścia z kryzysu gospodarczego i politycznego. (…) Kultura narodowa może się rozwijać jedynie wtedy, gdy coraz lepsi są jej nauczyciele. Nadanie najwyższej możliwej godności zawodowi nauczyciela jest najpewniejszą gwarancją, że dobrodziejstwa wolności będą zdobywane”.)

II WZD wydało też oświadczenie w sprawie Stoczni Gdańskiej („Nie wolno dopuścić do upadku lub zniszczenia stoczni”) oraz uchwały – m. in. w sprawie faktycznego, a nie pozornego rozwiązania Służby Bezpieczeństwa. II tura II WZD opublikowała także m. in.: stanowisko w sprawie zjednoczenia Niemiec („Niemcy – naród, który musi wziąć odpowiedzialność za wywołanie II Wojny i jej skutki – ma prawo do życia w jednym państwie”), stanowisko w sprawie zagrożenia chorobą AIDS, w sprawie przyspieszenia terminu wyborów do Sejmu, Senatu RP oraz wyborów prezydenckich. Ogłoszono także „Apel o Ratowanie Kultury Polskiej”. Głosił on m. in.: „W chwili obecnej nie posiadająca mechanizmów samoregulacji ekonomicznej kultura została zbyt pochopnie podporządkowana reformie gospodarczej i stała się wobec jej postępów za słaba”.

W 1990 r. w skład TZR wchodziło 17 osób: Lech Wałęsa (przewodniczący), Bogdan Borusewicz (pełniący obowiązki przewodniczącego), Krzysztof Dowgiałło, Mieczysław Gnich, Bogusław Gołąb, Jan Hałas, Zbigniew Iwaniuk, Lech Kaczyński, Mirosław Kamieński, Krzysztof Koszlaga, Bogdan Lis, Maciej Łopiński, Jacek Merkel, Bogdan Olszewski, Alina Pieńkowska, Roman Stegart i Edward Szwajkiewicz.

Skład prezydium Zarządu Regionu Gdańskiego (1990):

Bogdan Borusewicz – przewodniczący, Jan Hałas – wiceprzewodniczący, Jacek Rybicki – sekretarz, Mieczysław Gnich, Zbigniew Iwaniuk, Marek Krankowski, Bogdan Olszewski, Alina Pieńkowska, Edward Ściubidło, Roman Stegart, Edward Szwajkiewicz.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę