7 maja 1977 – śmierć Stanisława Pyjasa

7 maja 1977 roku został zamordowany Stanisław Pyjas student filologii i filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jego śmierć wstrząsnęłą środowiskiem akademickim Krakowa i całego kraju. W latach 1976 – 1977 Pyjas czynnie włączył się w organizowanie protestów przeciwko represjom władz wobec robotników Radomia i Ursusa. Według środowisk opozycyjnych, Pyjas zmarł wskutek pobicia przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, natomiast władze komunistyczne podały, że śmierć nastąpiła wskutek upadku ze schodów.

Głównym źródłem informacyjnym Służby Bezpieczeństwa na temat Stanisława Pyjasa był jego bliski kolega i działacz Studenckiego Komitetu Solidarności Lesław Maleszka, występujący jako TW „Ketman” i TW ”Return”. Maleszka był później długoletnim dziennikarzem Gazety Wyborczej. Śmierć Pyjasa wywołała masowe demonstracje studentów w Krakowie tzw. „Czarny Marsz”, podczas którego przyjęto deklarację zawiązującą Studencki Komitet Solidarności. W 1991 roku śledztwo wznowiono, a za najbardziej prawdopodobny wątek uznano wtedy pobicie, na polecenie SB, przez byłego boksera Mariana Węclewicza, który wkrótce po śmierci Pyjasa zginął w zamachu. Oficer SB, który prawdopodobnie zlecał to zadanie zmarł na zawal serca, natomiast w lipcu 1977 roku w Zalewie Solińskim znaleziono zwłoki Stanisława Pietraszki, który jako ostatni widział Pyjasa żywego.

Czy to przypadek, że osoby związane ze śmiercią studenta zmarły w dziwnych okolicznościach. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych prokuratura wszczęła postępowanie o utrudnianie śledztwa w sprawie śmierci Pyjasa. Akt oskarżenia objął czterech funkcjonariuszy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL. 21 września 2006 roku Stanisław Pyjas został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę