6 czerwca 1990. Koniec cenzury w POlsce

Cenzura w Polsce zniknęła na mocy Ustawy z dnia 11 kwietnia 1990 r. o uchyleniu ustawy o kontroli publikacji i widowisk oraz o zmianie ustawy – Prawo prasowe, która weszła w życie 6 czerwca 1990 roku.

W PRL cenzurze podlegało wszystko: prasa, książki, film, teatr, a nawet instrukcje obsługi maszyn. Początki cenzury na wzór sowiecki zaczynają się w okresie PKWN w 1944 roku. a 5 lipca 1946 r. Krajowa Rada Narodowa uchwaliła dekret o powołaniu Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Przez następne 44 lata cenzorzy czuwali, by naród wiedział tylko to, co władza uzna za stosowne. Cenzorzy posługiwali się tajną Księgą Zapisów z instrukcjami opracowanymi na podstawie zaleceń PZPR. Nie wolno było np. publikować informacji o sprzedaży przez Polskę mięsa do ZSRS. Wojna polsko-sowiecka 1920 r., data 17 września 1939 r., Katyń wprawiały ruch cenzorskie nożyce.

Władza nie znosiła niezależnie myślących, więc wystarczyło przekazać cenzorom, by nic co dana osoba napisała nie ukazało się. Na czarnej liście byli m.in. Zbigniew Herbert, Wojciech Młynarski, Stanisław Tym, Jerzy Waldorff, Stefan Kisielewski, Czesław Miłosz.

Działalność cenzorów nie była widoczna, nim od 1981 r. ingerencji nie zaczęto oznaczać czterema pauzami w nawiasie.

6 czerwca 1990 roku urząd cenzorski przy ul. Mysiej w Warszawie przestał istnieć.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę