30 maja 1960 r. – W obronie Domu Katolickiego

30 maja 1960 roku w Zielonej Górze w obronie eksmitowanego Domu Katolickiego w którym odbywały się lekcje religii doszło do starcia społeczeństwa z milicją. W godzinach porannych delegacja parafian z wcześniej przygotowaną petycją (zebrano ponad 1200 podpisów) w której żądano odstąpienia od eksmisji lub jej zawieszenia udała się do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej. Delegacja nie została przyjęta przez urzędników PMRN, odesłano ją do lokalnych władz partyjnych.

Władze partyjne odmówiły cofnięcia decyzji o eksmisji, a I Sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR na posiedzeniu Egzekutywy KW stwierdził, iż „odraczanie eksmisji oznaczałoby naszą słabość”. Przejęcie Domu Katolickiego w odczuciu władz partyjnych jest więc sprawą prestiżu. Przystąpiono do eksmisji w asyście funkcjonariuszy MO. W tym czasie przed budynkiem zebrało się ok. 200 osób. Pierwsza próba przejęcia budynku nie powiodła się, gdyż przeszkodzili temu parafianie. Na pomoc wezwano kompanię ZOMO. Zomowcy zaatakowali zebranych na placu przed pobliskim kościołem, wtedy to ludzie uklękli i zaczęli się modlić. Z każdą chwilą tłum gęstniał i po godzinie zebrało się już ponad 2000 osób. Zgromadzonych obrzucono pojemnikami z gazem oraz bito pałkami.

Z chwilą rozpędzenia grupy przed budynkiem, na wieżę kościoła p.w. Matki Bożej Częstochowskiej dostało się kilka osób i rozpoczęli oni bicie w dzwony. Zaalarmowani mieszkańcy przybyli tłumnie pod kościół. W kulminacyjnym momencie protestowało ponad 5000 osób. Zatrzymano 333 osoby, przed sadem stanęło 196 osób, a w kolegiach ds. wykroczeń 48 osób. Wielu zostało skazanych na wysokie wyroki więzienia, w tym dwie osoby otrzymały po 5 lat więzienia.

Było to największe wystąpienie w Polsce między Poznańskim Czerwcem 1956 a Marcem 1968. Do połowy 1960 r. w województwie zielonogórskim przejęto 232 obiekty kościelne, w tym 13 klasztorów, 30 świetlic i domów katolickich oraz 189 plebani.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę