27 września 1939 r. Powstanie Szarych Szeregów

Szare Szeregi, to kryptonim konspiracyjny Związku Harcerstwa Polskiego. Harcerska tajna organizacja została powołana 27 września 1939 roku w walczącej Warszawie przez członków Naczelnej Rady Harcerskiej. Nazwa Szare Szeregi została przyjęta w całym kraju od 1940 r.
Organizacja obejmowała początkowo młodzież powyżej 17 lat. Z czasem powołano grupy wiekowe od 12 do 14 lat – „Zawisza”, od 15 do 17 – „Bojowe Szkoły” i od 18 lat – „Grupy Szturmowe”. Najmłodsza grupa zajmowała się przede wszystkim pocztą polową, druga grupa pełniła służbę w małym sabotażu – rozdawaniu ulotek, zrywaniu niemieckich flag, rozlepianiu afiszy, podrzucaniu dywersyjnych gazetek oraz wywiadem. Najstarsza grupa była podporządkowana „Kedywowi” AK. W sierpniu 1943 roku powołano harcerski batalion „Zośka”.  Z jednej z kompanii „Zośki” w 1944 r. powstał batalion „Parasol”. Oddziały szturmowe wykonywały zadania bojowe: wysadzanie mostów kolejowych, pociągów, odbijanie więźniów.

Ważniejsze akcje Szarych Szeregów: 26 marca 1943 r. – Akcja pod Arsenałem (odbicie 25 więźniów z konwoju policyjnego), 20 maja 1943 r. – odbicie w Celestynowie transportu więźniów do Auschwitz, 1 lutego 1944 r. – udany zamach na Franza Kutscherę, komendanta warszawskiej policji i SS. Bataliony „Zośka” i „Parasol” w Powstaniu warszawskim poniosły straty osobowe sięgające 80 proc. W czasie wojny powstały także inne organizacje harcerskie m.in. Hufce Polskie oraz Tajny Hufiec Harcerzy działający w Gdyni, od 1943 r. wchodzący w strukturę Szarych Szeregów.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę