22 lipca 1944 – pod patronatem Stalina

Święto państwowe w okresie Polski Ludowej obchodzone co roku 22 lipca na pamiątkę podpisania Manifestu PKWN (Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego) w 1944 roku w Chełmie.

PKWN to samozwańczy tymczasowy organ władzy wykonawczej w Rzeczpospolitej Polskiej, działający od 21 lipca do 31 grudnia 1944 roku, od 1 stycznia 1945 roku przekształcony w  Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej. Święto zostało ustanowione ustawą Krajowej Rady Narodowej (samozwańczy polski parlament utworzony 1 stycznia 1944 roku przez ugrupowania komunistyczne i lewicowe  z inicjatywy Polskiej Partii Robotniczej) w dniu 22 lipca 1945 roku, zastępując obchodzone przed II wojną światową (od 1937 r.) – Święto Niepodległości 11 listopada. W rzeczywistości dokument ten został podpisany nie w Chełmie – pierwszym mieście polskim na zachód od Linii Curzona zajętym przez Armię Czerwoną w tzw. ofensywie białoruskiej, a w Moskwie dwa dni wcześniej. Decyzję o powstaniu PKWN podjął osobiście Józef Stalin zarazem ustalając jego skład osobowy oraz siedzibę, którą został Lublin. Przewodniczącym został Edward Osóbka-Morawski (Polska Partia Socjalistyczna), jego zastępcami Wanda Wasilewska (Związek Patriotów Polskich) i Andrzej Witos ( Stronnictwo Ludowe „Wola Ludu”). PKWN był uznawany jedynie przez Związek Sowiecki. 27 lipca 1944 roku w imieniu PKWN Edward Osóbka-Morawski podpisał w Moskwie „Porozumienie między PKWN a rządem ZSRR o polsko-radzieckiej granicy”. Tym samym zrzekł się w imieniu Polski praw do tzw. „Kresów Wschodnich” położonych na wschód od Linii Curzona. Tak więc to polscy komuniści doprowadzili do utraty dużej części terytorium Polski po II wojnie światowej. W okresie PRL na dzień 22 lipca starano się wyznaczać ważne wydarzenia m.in. tego dnia otwarto Pałac Kultury i Nauki w Warszawie (1955), zaczęto produkować Fiata 126 p (1973), a także otwarto Trasę Łazienkowską. Święto 22 lipca zostało zniesione ustawą Sejmu Kontraktowego z 6 kwietnia 1990 roku, jednocześnie przywracając Święto Narodowe 3 Maja.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę