22 kwietnia 1960. W obronie Krzyża w Nowej Hucie

W 1949 roku władze komunistyczne podjęły decyzję o budowie w sąsiedztwie Krakowa, kombinatu metalurgicznego Huty im. Lenina oraz towarzyszącej mu „proletariackiej” dzielnicy, a socjalistyczny charakter wykluczał jakiekolwiek miejsca kultu religijnego.

Po dojściu do władzy Gomułki w 1956 roku uzyskano jednak zgodę na powołanie Komitetu Budowy Kościoła, zbieranie składek, a także wyznaczono lokalizację przyszłej świątyni. W miejscu przyszłego kościoła postawiono drewniany krzyż. Sytuacja zmieniła się w październiku 1959 r. kiedy to władze cofnęły zgodę by potem na spornej działce postawić szkołę, w związku z tym zażądano od krakowskiej Kurii usunięcia krzyża.

W odpowiedzi z 22 kwietnia 1960 roku biskup Karol Wojtyła stwierdził, że krzyż stał się obiektem kultu i jego usunięcie byłoby złamaniem prawa kanonicznego. Wobec tego postanowiono pozbyć się krzyża siłą. W godzinach rannych 27 kwietnia 1960 roku na Osiedle Teatralne przyjechała ekipa robotników z zadaniem usunięcia krzyża. Ludzie obstawili krzyż, aby nie dopuścić do jego zabrania. Według danych milicji pod krzyżem stało kilka tysięcy osób. Około godziny 14 milicjanci zaczęli atakować ludzi stojących pod krzyżem. Dopiero po godzinie 23 ZOMO ostatecznie opanowało Nową Hutę. Aresztowano około 500 osób z czego 87 dostało wyroki więzienia od 6 miesięcy do 5 lat. Mimo całej brutalności z jaką spacyfikowano demonstrację, władze nie próbowały już usuwać spornego krzyża. Jednak budowa pierwszego nowohuckiego kościoła – Arki Pana – mogła zostać zrealizowane w innym miejscu i dopiero w latach 1967-1977.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę