21 stycznia 1874 – Witos, przywódca z polskiego ludu

Wincenty Witos, patron polskiego ruchu ludowego urodził się 21 stycznia 1874 roku w Wierzchosławicach nieopodal Tarnowa. Trzykrotny premier w latach 1920–26 i poseł do Sejmu Ustawodawczego był patriotą, obrońcą polskiego stanu posiadania, którego pamięci nie udało się zniekształcić w czasach PRL. Szefował Rządowi Obrony Narodowej w czasie tzw. Cudu nad Wisłą w 1920 r. Jego ostatni rząd został obalony w wyniku przewrotu majowego.

Witos w 1909 r. został wybrany wójtem Wierzchosławic. Pełnił tę funkcję 22 lata. Był posłem do austriackiej Rady Państwa (1911-18), zasiadał w Naczelnym Komitecie Narodowym i w Lidze Narodowej (1917–18) oraz Polskiej Komisji Likwidacyjnej (1918–19). Od 1914 w PSL „Piast” (prezes ugrupowania 1918–31). W 1930 r. Witos wraz z grupą ludowców, opozycyjnych wobec sanacji, został aresztowany i oskarżony w tzw. procesie brzeskim o przygotowywanie zamachu stanu. Oskarżonych uniewinniono od zarzutu   zamachu stanu, jednak skazano ich za działalność w Centrolewie na 1,5 roku więzienia.

We wrześniu 1933 r. Witos wyemigrował do Czechosłowacji, ale utrzymywał kontakty z politykami ruchu ludowego w kraju m.in. ze Stanisławem Mikołajczykiem 8 grudnia 1935 r. został wybrany prezesem Naczelnego Komitetu Wykonawczego Stronnictwa Ludowego. W 1936 r. w Szwajcarii spotkał się z generałami Władysławem Sikorskim i Józefem Hallerem. Z emigracji kierował strajkami chłopskimi w 1937 r. Do Polski wrócił 31 marca 1939. Po wybuchu II wojny światowej był dwukrotnie aresztowany – we wrześniu 1939 przez Niemców oraz w marcu 1945 roku przez Rosjan. Wraz ze Stanisławem Mikołajczykiem utworzył w 1945 roku Polskie Stronnictwo Ludowe, którego został prezesem, a jego zastępcą był Mikołajczyk. Zmarł 31 października 1945 roku w Krakowie. Dwa lata po jego śmierci komuniści ostatecznie rozprawili się z opozycją polityczną.

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę