21 lipca 1952 r. – kara śmierci za „spisek komandorów”

21 lipca 1952 r., wyrokiem Najwyższego Sądu Wojskowego pod przewodnictwem płk. Piotra Parzenieckiego, „za zorganizowanie spisku w wojsku” na karę śmierci skazani zostali kmdr por. Robert Kasperski, kmdr Stanisław Mieszkowski, kmdr por. Zbigniew Przybyszewski, kmdr Jerzy Staniewicz i kmdr por. Kazimierz Kraszewski. Wyroki dożywotniego więzienia otrzymali kmdr por. Wacław Krzywiec i kmdr por. Kazimierz Kraszewski.

Grupa oficerów Marynarki Wojennej została zatrzymana w l. 1950–1952. Postępowanie karne prowadził Główny Zarząd Informacji. Postawiono im bezpodstawne zarzuty działalności szpiegowskiej i dywersyjnej. Wszyscy oficerowie służyli w Wojsku Polskim przed II wojną światową. Brali udział w kampanii wrześniowej w 1939 r. w obronie Helu, następnie do końca wojny przebywali w niemieckich oflagach. Po powrocie do Polski w 1945 r. zostali przyjęci do służby w Marynarce Wojennej, w której w momencie aresztowania zajmowali najwyższe stanowiska. Podczas długotrwałego śledztwa w byli wielokrotnie torturowani fizycznie i psychicznie. W czasie procesu nie przyznali się do zarzucanych im czynów.

Mieszkowski, Przybyszewski i Staniewicz zostali rozstrzelani w więzieniu na warszawskim Mokotowie w połowie grudnia 1952 r., natomiast wobec Kasperskiego i Wojcieszka zastosowano prawo łaski. Pozostali skazani odbywali kary w więzieniu we Wronkach. Miejsca pochówku rozstrzelanych oficerów do dzisiaj nie są znane. Symbolicznie zostali pochowani w Kwaterze na Łączce na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Po „odwilży” w1956 r. wszyscy skazani zostali zrehabilitowani, a ich oprawców z Głównego Zarządu Informacji, Naczelnej Prokuratury Wojskowej i Najwyższego Sądu Wojskowego zdegradowano i usunięto z Wojska Polskiego.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę