Odpowiedzialność za długi spadkowe

18 października 2015 r. zmieniły się przepisy o odpowiedzialności spadkobierców za długi spadkowe.

Po zmianach regułą będzie odpowiedzialność z tzw. dobrodziejstwem inwentarza (tj. do wysokości wartości aktywów spadkowych), w miejsce obowiązującej obecnie zasady odpowiedzialności nieograniczonej.

„Milczenie” spadkobiercy – czyli niezłożenie w ciągu 6 miesięcy oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, nie będzie automatycznie powodowało nieograniczonej odpowiedzialności za długi spadkowe.

Przykładowo: jeżeli wartość stanu czynnego spadku (aktywów) wynosi 10 tys. zł, a długi spadkowe 50 tys. zł, to wierzyciel może domagać się zapłaty tylko 10 tys. zł.

Należy nadmienić, że zmiany dotyczą spadków otwartych po dniu wejścia w życie nowych przepisów. Otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.).

W przypadku odpowiedzialności spadkobierców z dobrodziejstwem inwentarza podstawowe znaczenie ma rzetelne ustalenie stanu majątku spadkowego.

Przed zmianą przepisów stan majątku spadkowego ustalał odpłatnie komornik sądowy; niekiedy koszty sporządzenia inwentarza były wysokie (np. jeśli potrzebna była opinia biegłego rzeczoznawcy).

Nowe przepisy wprowadzają alternatywny dla spisu inwentarza, wykaz inwentarza o charakterze prywatnym. Wykaz inwentarza może być sporządzony zarówno przez spadkobiercę, jak i zapisobiercę windykacyjnego oraz wykonawcę testamentu. W wykazie inwentarza z należytą starannością ujawnia się przedmioty należące do spadku oraz przedmioty zapisów windykacyjnych, z podaniem ich wartości według stanu i cen z chwili otwarcia spadku oraz długi spadkowe i ich wysokość również według stanu z chwili otwarcia spadku.

Sporządzony przez spadkobiercę, zapisobiercę windykacyjnego lub wykonawcę testamentu wykaz inwentarza składa się w sądzie spadku lub w sądzie, w którego okręgu zamieszkuje składający albo przed notariuszem.

Poprzez złożenie wykazu inwentarza rozpoczyna się postępowanie konwokacyjne polegające m. in. na zgłaszaniu przez wierzycieli swoich należności przeciwko spadkodawcy, zgłaszaniu przez spadkobierców i osób uprawnionych do zachowku przedmiotów należących do spadku, przedmiotów zapisów windykacyjnych.

 Podstawa prawna: ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015.539)

Stan prawny na 4.11.2015 r

Maria Szwajkiewicz

Download PDF
Powrót Drukuj stronę