Świadczenia na wakacje z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych

Rozpoczyna się sezon urlopów i w wielu zakładach pracy istnieje możliwość otrzymania dofinansowania do wypoczynku pracownika i jego rodziny. Zapisy ustawy o ZFŚS zawierają wykaz dopuszczalnych form takiego dofinansowania.

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych mają obowiązek utworzyć pracodawcy, którzy zatrudniają na dzień 1 stycznia danego roku kalendarzowego co najmniej 20 pracowników (chociaż nie jest to obowiązek bezwarunkowy). Mali pracodawcy, zatrudniający mniej niż 20 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty, mogą fakultatywnie tworzyć Fundusz lub wypłacać świadczenie urlopowe (art. 3 ust. 3 ustawy o zfśs).

Pytanie:

Czy jest jakaś różnica pomiędzy świadczeniem urlopowym a tzw. wczasami pod gruszą?

„Wczasy pod gruszą” to potoczna nazwa świadczenia w postaci dopłaty do kosztów wypoczynku organizowanego indywidualnie przez pracownika. Nie można tego świadczenia utożsamiać ze świadczeniem urlopowym, gdyż charakter i zasady ich wypłaty są odmienne. Dopłaty w formie wczasów pod gruszą są najczęściej rodzajem pomocy finansowej udzielanej osobom, które nie korzystają z zorganizowanego wypoczynku, lecz same organizują ten wypoczynek. Wczasy pod gruszą są zwolnione od opodatkowania do kwoty 380 zł rocznie.

Świadczenie urlopowe jest alternatywną formą dofinansowania wypoczynku pracownika. Gdy w zakładzie pracy wypłacane są świadczenia urlopowe przysługują one wszystkim pracownikom; warunkiem jego otrzymania jest skorzystanie przez pracownika z urlopu wypoczynkowego w wymiarze minimum 14 kolejnych dni kalendarzowych. Aby uzyskać świadczenie pracownik nie musi składać żadnego wniosku, a podatek odprowadza się od całej kwoty świadczenia.

Pracodawca przyznając dofinansowanie do wypoczynku powinien kierować się kryteriami socjalnymi oraz zapisami regulaminu. W szczególności regulamin ZFŚS powinien określać:

  • częstotliwość przyznawania świadczeń np. raz lub dwa razy do roku,
  • długość wypoczynku, który uprawnia do ubiegania się o dofinansowanie,
  • formę wniosków, termin i sposób ich składania,
  • wymagane dokumenty np. oświadczenia potwierdzające dochody innych członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z pracownikiem, potwierdzenie wypoczynku pracownika bądź jego dziecka,
  • świadczenia przysługujące emerytowanym pracownikom zakładu.

Pracodawca uzgadnia treść regulaminu z zakładową organizacją związkową, a jeśli ona nie funkcjonuje, z przedstawicielem pracowników wybranym przez załogę.

Współpraca ze związkami zawodowymi w zakresie ZFŚS nie ogranicza się tylko do ustalenia zapisów w regulaminie czy podziału środków w corocznym planie wydatków. Art. 27 ustawy o związkach zawodowych stanowi, że uzgodnieniu ze związkami zawodowymi podlega również przyznawanie pracownikom świadczeń z funduszu socjalnego. W praktyce oznacza to konieczność udziału przedstawicieli związków w okresowych spotkaniach w trakcie których przyznawane są świadczenia i określana jest jej wysokość. Mowa tu szczególnie o bezzwrotnych zapomogach, czy innych świadczeniach rzeczowych i pieniężnych, których wysokość nie wynika w sposób bezpośredni z regulaminu, lecz z indywidualnej oceny sytuacji rodzinno-materialnej pracownika

Czy wypoczynek krótszy niż 14-dniowy również może zostać sfinansowany ze środków ZFŚS?

Tak, ale pod warunkiem, że przewidują to zapisy regulaminu ZFŚS.
Z kolei przepisy prawa pracy stanowią, że co najmniej jedna część wypoczynku powinna trwać nie mniej niż 14 dni kalendarzowych. Okres ten należy uznać za minimalną przerwę, która w ocenie ustawodawcy pozwala na choćby częściową realizację celów urlopu wypoczynkowego – czyli regenerację sił fizycznych i psychicznych pracownika. Dlatego też najczęściej regulamin ZFŚS określa konkretną liczbę dni urlopu wypoczynkowego, uprawniającą do ubiegania się o dofinansowanie.

Czy pracownik przebywający na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim lub wychowawczym może otrzymać dofinansowanie do wypoczynku?

Okres wskazanych nieobecności w pracy z reguły wyklucza możliwość skorzystania z urlopu wypoczynkowego. Jeśli zatem regulamin ZFŚS uzależnia otrzymanie „wczasów pod gruszą” od wykorzystania określonej w regulaminie liczby dni urlopu wypoczynkowego, to pracownik przebywający na urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim nie skorzysta ze świadczenia.

Stan prawny na 30.06.2015 r.

Maria Szwajkiewicz

Download PDF
Powrót Drukuj stronę