Komisje BHP

Na całym świecie podejmowano wiele starań, by w zakładach pracy móc powoływać komisje, które czuwałyby nad bezpieczeństwem i ochroną zdrowia pracowników. Wyniki tych działań były rozmaite. Nieraz regulaminy pracy były zbyt szczegółowe i nie pozostawiały komisjom BHP żadnego pola do działania, czasem skład tych komisji nie dawał możliwości przedstawienia rzeczywistych problemów, a czasem problemy BHP były całkowicie ignorowane.

Przepisy prawa pracy, regulujące działanie komisji BHP, są oczywiście bardzo ważne, ale czynnikiem ostatecznie decydującym o sposobie funkcjonowania komisji jest chęć współpracy wszystkich ich członków, przy czym jednym z zasadniczych uwarunkowań udanej współpracy jest znajomość obowiązujących przepisów.

W Polsce nowelizacja kodeksu pracy z roku 1996 obligowała pracodawców zatrudniających więcej niż 50 pracowników do powoływania komisji BHP, jako ich (pracodawców) organu doradczego i opiniodawczego.

Obecnie obowiązek powoływania komisji BHP spoczywa na pracodawcach zatrudniających więcej niż 250 pracowników. W skład komisji BHP powinni wejść, w równej liczbie, przedstawiciele pracodawcy oraz przedstawiciele pracowników. Do przedstawicieli pracodawcy zalicza się pracowników służby BHP oraz lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, a do przedstawicieli pracowników osoby wybierane przez zakładowe organizacje związkowe lub przez pracowników, w trybie przyjętym w zakładzie pracy, jeśli organizacje związkowe nie zostały utworzone, oraz społecznego inspektora pracy, który piastuje funkcję wiceprzewodniczącego komisji. Przewodniczącym komisji BHP jest pracodawca lub osoba przez niego upoważniona.

Zadaniem komisji BHP jest dokonywanie przeglądu warunków pracy; okresowej oceny stanu BHP; opiniowanie działań podejmowanych przez pracodawcę w celu zapobieżenia wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym; formułowanie wniosków dotyczących poprawy warunków pracy oraz współdziałanie z pracodawcą w wypełnianiu przez niego innych obowiązków w zakresie BHP.

Pracodawca konsultuje także z komisją BHP zmiany w organizacji pracy i wyposażeniu stanowisk pracy; wprowadzanie nowych procesów technologicznych oraz substancji chemicznych; ocenę ryzyka zawodowego; tworzenie służby BHP; przydzielanie pracownikom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego; szkolenia pracowników w zakresie BHP.

Posiedzenia komisji odbywają się w godzinach pracy, nie rzadziej niż raz na kwartał.

Komisja BHP w wypełnianiu swoich zadań korzysta na koszt pracodawcy z ekspertyz lub opinii specjalistów spoza zakładu pracy, ale w przypadkach uzgodnionych z pracodawcą.

Członkowie komisji BHP nie mogą ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla nich konsekwencji z tytułu ich działalności.

Podane powyżej zapisy kodeksu pracy w sprawie komisji BHP są dosyć lakoniczne i nie rozwiązują wielu problemów związanych z ich funkcjonowaniem. Takim problemem może być na przykład wielkość (liczebność) komisji BHP. Polskie prawo nie podaje, jak liczna powinna to być komisja. Wydaje się, że decydującym czynnikiem w tym zakresie powinna być sytuacja w danym zakładzie pracy. Struktura organizacyjna komisji BHP powinna być dostosowana do wielkości i schematu organizacyjnego zakładu pracy. Nie powinna ona swoim działaniem obejmować zbyt dużego terytorium pod względem geograficznym, aby nie było trudności ze zwoływaniem zebrań. W komisji BHP powinny być reprezentowane poszczególne kategorie pracowników, robotnicy produkcyjni oraz urzędnicy, ponieważ są narażeni na innego rodzaju zagrożenia. Jeżeli zakład pracy jest usytuowany w różnych punktach miejscowości, w komisji BHP powinny być reprezentowane wszystkie jednostki produkcyjne. W zakładach zatrudniających większą liczbę pracowników, zakładach zatrudniających pracowników przy pracach szkodliwych, uciążliwych lub niebezpiecznych można powołać wydziałowe/oddziałowe komisje BHP. Tych kilka rad można wykorzystać przy powoływaniu komisji BHP, zwłaszcza w dużych zakładach pracy.

Ważną sprawą jest też prawidłowa organizacja pracy komisji, która powinna opierać się na planie pracy oraz odbywać zgodnie z wcześniej ustalonymi regułami, zawartymi w zatwierdzonym przez komisję regulaminie pracy.

Wszystkie podane powyżej rady powinny służyć owocnym działaniom komisji BHP, aby jej rola nie sprowadzała się jedynie do rutynowego spełnienia wymogów kodeksu pracy.

Iwona Pawlaczyk

Download PDF
Powrót Drukuj stronę