Czas lub okres

Unikajmy okresu czasu!

W słownikach wyrażenie okres czasu uznaje się za niepoprawne. Zaleca się stosowanie wyrazów: okres lub czas, np. W tym czasie (a nie: okresie czasu) studiowałem. To był pracowity okres w moim życiu.

Obrazowo opisuje to wyrażenie prof. Mirosław Bańko „okres jest miarą czasu, tak samo jak bochenek jest miarą chleba”*), a ja do tego dodam, że jeśli mówi się bochenek, to już wiadomo, że chodzi o chleb.

Ostrożnie z czasokresem

Niepoprawne jest także używanie słowa czasokres, zamiast: czas lub okres. Na przykład ostatnio słyszałam: W tym czasokresie zakład niczego nie wyprodukował, a powinno być: W tym okresie (lub: w tym czasie) zakład niczego nie wyprodukował.

DLA DOCIEKLIWYCH

Wyraz czasokres można uznać za poprawnie zbudowany, jeżeli znaczy „kres (koniec) czasu”.

Mimo to czy mimo tego?

Mimo z rzeczownikiem

Krótki przyimek mimo sprawia kłopoty nie tylko uczniom.

Z reguły poprawnie używany jest w połączeniach z rzeczownikiem, na przykład:

Mimo choroby przyszedł do pracy.

Mimo deszczu zawody odbyły się.

Wyszedł z domu mimo mojego zakazu.

– czyli zgodnie z zasadą, że przyimek mimo rządzi dopełniaczem i występuje w znaczeniu przyzwalającym: mimo (czego?) deszczu (rzeczownik w dopełniaczu).

Wyjątki: mimo to i mimo wszystko

W dwóch wyrażeniach: mimo to i mimo wszystko, mimo łączy się z biernikiem, a zatem mówimy i piszemy: mimo to (a nie: mimo tego); mimo (co?) to (zaimek to w bierniku), na przykład:

Nie byłem głodny, a mimo to zjadłem wszystko.

Mimo wszystko pojechałem z nimi do kina.

Mimo to, że lub mimo tego, że

Obie konstrukcje: mimo to, że i mimo tego, że są obecnie używane wymiennie i obie są uznawane za poprawne.

Częste stosowanie mimo tego, że świadczy o ograniczaniu łączenia mimo z wyrazami w bierniku (dwa wyjątki: mimo to i mimo wszystko) i tendencji do łączenia z wyrazami w formie dopełniacza.*)

Uwaga

Wyraz mimo występuje także:

  • w funkcji spójnika przyzwalającego, równoznacznego z: chociaż, na przykład: Nie kupiłem tego obrazu, mimo że bardzo mi się podobał oraz
  • w powszechnie używanym wyrażeniu: mimo woli, który znaczy: odruchowo, bezwiednie, bez uprzedniego zamiaru; na przykład w zdaniu: Obejrzałem się mimo woli i zobaczyłem go.

Barbara Ellwart

*) por.: http://poradnia.pwn.pl

Download PDF
Powrót Drukuj stronę