Pontifex Maximus

To łacińskie określenie biskupa Rzymu, używane już od V w. za sprawą papieża Leona I, chociaż nigdy nieuznane za oficjalny papieski tytuł. Trudno oprzeć się wrażeniu, że bł. Jan Paweł II niemal idealnie wypełnił je treścią.

jp2

fot. Wojciech MIlewski

 

Bogactwa osobowości i dziedzictwa Jana Pawła II nie można opisać na kilku stronach. Gdyby Karol Wojtyła nie rozpoznał w sobie kapłańskiego powołania, zostałby zapewne aktorem teatralnym lub poetą. To były jego pierwsze życiowe pasje, z których znajomości i warsztatu korzystał później już jako głowa Kościoła – jednym ze źródeł jego siły i popularności było przecież mistrzostwo w operowaniu słowem, tak mówionym, jak i pisanym.

 

Trybun

Jan Paweł II, wyczuwając zmieniające się warunki życia społecznego i procesy globalizacyjne w XX w., zrewolucjonizował formułę sprawowania urzędu, „wyszedł z Watykanu do wiernych”. Umiał rozmawiać z tłumem, pozornie „świeckim” oryginalnym gestem lub słowem przyciągał uwagę słuchaczy do swoich teologicznych rozważań. Wchodził w bezpośredni dialog z wiernymi, ale to zawsze on kontrolował sytuację i pilnował, by symboliczne „papieskie kremówki” nie przesłoniły nauki Chrystusa.

Tę zdolność najlepiej było widać podczas podróży apostolskich do Ameryki Łacińskiej, gdzie, nie uwzględniając Polski, był przyjmowany chyba najliczniej i najcieplej. Papież, mimo świadomości skrajnych nierówności społecznych w tym regionie, potrafił wykorzystać swój autorytet do zdecydowanego przeciwstawienia się teologii wyzwolenia – nurtowi, który łączył chrześcijańskie wezwanie do sprawiedliwości z postawą rewolucyjną. W 1979 r. w Meksyku Jan Paweł II powiedział zdecydowane „nie” zwolennikom „Chrystusa z karabinem na ramieniu”: „Koncepcja Chrystusa jako polityka, rewolucjonisty, jako wywrotowca z Nazaretu, nie zgadza się z nauczaniem Kościoła”.

 

Wielki XX wieku

Zasługi Jana Pawła II w obaleniu komunizmu zestawia się w jednym rzędzie z takimi politykami, jak brytyjska premier Margaret Thatcher i prezydent USA Ronald Reagan. Fakt, że doświadczył zła komunizmu w Europie Środkowo-Wschodniej, pozwolił papieżowi „z dalekiego kraju” przeorientować politykę wschodnią Watykanu. Rolę papieża w obaleniu „imperium zła” upamiętnia m.in. wyjątkowy pomnik odsłonięty w Gdańsku w 2012 r. Wyjątkowy, bo nie przedstawia on kapłana, ale właśnie męża stanu, w rozmowie z Ronaldem Reaganem. Pomnik powstał na podstawie zdjęcia z ich spotkania na Florydzie w 1987 r. Chociaż przywódca Ameryki był protestantem, z Ojcem Świętym łączyło go bezkompromisowe podejście do relacji dobra ze złem. Przypomnijmy, że w czasie, gdy Jan Paweł II odwiedzał w czerwcu 1987 r. Gdańsk, Reagan w Berlinie apelował do przywódcy ZSRS: „Panie Gorbaczow, niech pan zburzy ten mur!”.

Adam Chmielecki

„Magazyn Solidarność” nr 4/2014

 

Gaude Mater Polonia

Szczególne miejsce wśród podróży apostolskich Jana Pawła II zajmuje 8 pielgrzymek do ojczyzny. Każda z nich miała swój moment kulminacyjny, który pamiętamy do dziś. W 1979 r. papież wołał na pl. Zwycięstwa w Warszawie o osobiste nawrócenie Polaków, ale także przemiany demokratyczne nad Wisłą. W 1983 r. papieska pielgrzymka, nawiązując do wciąż trwającego stanu wojennego, przebiegała pod hasłem „Pokój Tobie, Polsko, Ojczyzno moja”.

W 1987 r. Jan Paweł II zmobilizował opozycję antykomunistyczną. Cztery lata później hasło „Bogu dziękujcie, ducha nie gaście” nawiązywało wprost do odzyskanej wolności. Tym razem papież ominął Pomorze, ale wielu mieszkańców regionu spotkało się z nim podczas „najbliższej” mszy św.
w Koszalinie. Kulminacją wizyty w 1991 r. były Światowe Dni Młodzieży w Częstochowie. Piąta pielgrzymka w maju 1995 r. trwała jedynie… 10 godzin i obejmowała diecezję bielsko-żywiecką. Choć krótka, była jednak silnym (z obecnej perspektywy niemal proroczym) wezwaniem do obrony „polskich sumień” przed „szerzącą się pod hasłami tolerancji coraz większą nietolerancją odczuwaną boleśnie przez ludzi wierzących”.

Najbogatszy program miały pielgrzymki w 1997 i 1999 r. To wówczas narodziło się „pokolenie JPII”,  dla którego papież nie był antykomunistą z lat 80., ale przewodnikiem duchowym i moralnym. W 1999 r. papież powrócił na Pomorze – spotkał się z wiernymi w Sopocie, Gdańsku i Pelplinie.

Ostatnią podróż do ojczyzny papież odbył w 2002 r.
W końcowych latach pontyfikatu słabnący papież nie miał już sił na podróże zagraniczne. Nad Wisłą pozostawił po sobie wspomnienia i nauki.

 

Liczby Jana Pawła II

1 – pierwszy papież z Polski i papież Słowianin

8 – pielgrzymki do Polski

9 – znajomość języków obcych

14 – encykliki

17 – książki

94 – podróże apostolskie na terenie Włoch

104 – podróże apostolskie

135 – odwiedzone państwa

264 – miejsce w chronologicznym poczcie papieży

482 – osoby kanonizowane

530 – pomniki w Polsce

1150 – szkoły im. Jana Pawła II w Polsce

1343 – osoby beatyfikowane

9666 – dni pontyfikatu

48 974 km – trasa najdłuższej pielgrzymki

Download PDF
Powrót Drukuj stronę