Związkowy pluralizm w służbach mundurowych – ustawa podpisana

Polska Państwowa Policja świętuje w tym roku swoje stulecie. Obchodom towarzyszą rozmaite wydarzenia. Ale kluczowe jest przyjęcie prawnych możliwości tworzenia związków zawodowych w służbach mundurowych, czyli tzw. pluralizmu związkowego. Za dwa miesiące funkcjonariusze będą mogli dowolnie wybierać do jakiego związku zawodowego chcą należeć. Zakaz strajku nadal obowiązuje mundurowych. 

Ustawa o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej podjęta przez parlament z inicjatywy prezydenta Andrzeja Dudy staje się faktem. Nowelizacja  dotyczy rozszerzenia praw funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej oraz Służbie Więziennej do tworzenia i wstępowania do związków zawodowych. O takie zmiany wnioskowała NSZZ „Solidarność”.

Funkcjonariusze Policji, SG i SW mogli zrzeszać się tylko w jednym związku zawodowym działającym w danej formacji. Taki stan rzeczy funkcjonował w Policji i Służbie Więziennej od 1989 roku, w Straży Granicznej od 1991 roku.

NSZZ „S”, który opowiada się za wprowadzeniem pluralizmu związkowego wskazuje, że każdy człowiek ma prawo do spokojnego zgromadzania i stowarzyszania się oraz, że nikt nie może zmuszać do należenia do jakiegoś stowarzyszenia oraz każdy ma prawo do tworzenia związków zawodowych i do przystępowania do związków zawodowych dla ochrony swych interesów. „Solidarność” podkreśla, że dotychczasowa ustawa o policji ograniczała możliwość zrzeszania się i nie realizowała tych praw.

6 sierpnia br. prezydent RP podpisał ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej.

Z punktu widzenia praw i wolności związkowych członków tych formacji najistotniejszą zmianą wprowadzaną w trzech nowelizowanych ustawach jest odejście od narzuconego odgórnie monizmu związkowego na rzecz swobody w zakładaniu i przystępowaniu do związków zawodowych funkcjonariuszom policji, straży granicznej oraz Służby Więziennej.

Do związków zawodowych działających w tych formacjach zastosowanie znajdą generalne zasady wynikające z przepisów prawa pracy, w tym w szczególności ustawy o związkach zawodowych oraz o rozwiązywaniu sporów zbiorowych, jednakże z pewnymi modyfikacjami.

Określone w przepisach prawa uprawnienia w sprawach indywidualnych przysługują zakładowej organizacji związkowej, jeżeli jej członkiem jest co najmniej jeden funkcjonariusz odpowiedniej formacji inny niż ten, którego w danej sprawie reprezentuje zakładowa organizacja związkowa.

Uprawnienie, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, przysługuje związkowi zawodowemu, którego terytorialny zakres działania obejmuje co najmniej obszar terytorialnego działania odpowiednio komendanta wojewódzkiego Policji, komendanta oddziału Straży Granicznej lub dyrektora okręgowego Służby Więziennej. Nowelizacja przewiduje także zakaz łączenia funkcji związkowych z określonymi stanowiskami w służbach (np. takich, które obsadzane są w drodze powołania, czy też dyrektora komórki organizacyjnej, jego zastępcy albo naczelnika).

Nowe przepisy wejdą w życie po upływie 2 miesięcy od dnia ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Od tego dnia będzie możliwe zakładanie nowych struktur związkowych.

Przypomnijmy, że system ochrony bezpieczeństwa II Rzeczypospolitej kształtował się w latach 1918–1923. Ukoronowaniem tego procesu było wydanie Rozporządzenia Prezydenta RP o Policji Państwowej z 6 marca 1928 roku i w takiej formie dotrwała do września 1939 roku.

Przypomnijmy też, że w 1981 roku były podejmowane próby zawiązania Związku Zawodowego Funkcjonariuszy MO. Zakończyły się one fiskiem. Po wprowadzeniu stanu wojennego internowano nawet kilkunastu byłych już milicjantów − związkowców z ZZFMO.

ASG

Download PDF
Powrót Drukuj stronę