WRDS: Praca w gospodarce morskiej, zatrudnienie cudzoziemców

Podczas XXII posiedzenia plenarnego Wojewódzkiej Rady Dialogu Społecznego, które odbyło się 26 kwietnia, omawiano dwa ważne zagadnienia. Pierwsze dotyczyło warunków pracy w przedsiębiorstwach gospodarki morskiej. Drugie wiąże się z różnymi problemami wynikającymi z zatrudniania cudzoziemców na terenie województwa pomorskiego.

wrds26-04-2018-800

Jak referował Tomasz Rutkowski, reprezentujący Sekcję Krajową Gospodarki Morskiej w Okręgowym Inspektoracie Pracy w Gdańsku, w ciągu ostatnich lat następuje poprawa warunków bezpieczeństwa i higieny pracy, a tym samym zmniejsza się liczba wypadków. Ma to związek ze wzrostem zatrudnienia na podstawie stosunku pracy (w 2017 r. stanowiło to 72,4 proc., gdy w 2014 r. na umowę o pracę zatrudniano zaledwie 47,6 proc. osób). Mimo to w 2017 r. inspektorzy SKGM, po przeprowadzeniu 350 kontroli pod kątem m.in. bezpieczeństwa pracy, poprawy warunków życia i pracy załóg pływających, wydali 122 decyzje wstrzymujące prace, nałożyli 108 mandatów i skierowali 7 wniosków do sądu oraz 5 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Większość tych kontroli przeprowadzono na terenie przedsiębiorstw stoczniowych, gdzie występują różnorodne formy zatrudnienia, a więc umowy o pracę, umowy cywilnoprawne czy jednoosobowa działalność gospodarcza. W wielu przypadkach okazało się, że umowy były źle skonstruowane, zwłaszcza przy zatrudnieniu przez agencje, głównie pracowników tymczasowych, również cudzoziemców. Osoba wykonująca tego typu prace (są to roboty na wysokościach, w zamkniętych pomieszczeniach) musi przejść gruntowne szkolenie, a przy zatrudnieniu sezonowym, na zlecenie czy umowę o dzieło nie ma na to czasu.

Kontroli nie prowadzi się na statkach polskich firm, ale pływających pod obcą banderą, mimo że pracujący na nich polscy marynarze zgłaszają nieprawidłowości w kwestii bezpieczeństwa, zarobków czy ochrony prawnej. Polskie prawo nie zezwala na prowadzenie przez PIP kontroli na takiej jednostce.

Rutkowski podkreślił, że w związku z wejściem w życie w 2015 roku nowej ustawy „O pracy na morzu” brakuje uregulowań prawnych, które uporządkowałyby stosunki pracy na statkach morskich. Chodzi tu o statki żeglugi przybrzeżnej przeznaczone do holowania czy ratownictwa morskiego. Członkowie WRDS przyjęli więc jednomyślnie stanowisko, wnioskując do ministra gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej o wprowadzenie uzupełnień w obowiązujących aktach normatywnych.

Innym poruszanym na posiedzeniu zagadnieniem była kwestia zatrudniania obcokrajowców, głównie Ukraińców. Kapitan Robert Mroczek z Morskiego Oddziału Straży Granicznej zwrócił uwagę, że w niektórych przypadkach ma to związek z wykorzystywaniem obcokrajowców do pracy przymusowej, a nawet z handlem ludźmi. W 2017 r. Straż Graniczna ujawniła 43 potencjalne ofiary handlu ludźmi. 30 obywateli Ukrainy było ofiarami pracy przymusowej.

Tylko w 2017 r. w naszym województwie zarejestrowano ponad 120 tys. oświadczeń dla obywateli Ukrainy, którzy podjęli u nas pracę. Większość z nich jest zadowolona z pobytu w Polsce. Podobne zdanie mają pracodawcy, mówiąc, że Ukraińcy są pracowici, dyspozycyjni, godzą się na niższe płace… Niemniej często są zatrudniani nielegalnie, bez żadnej umowy o pracę, mają trudności socjalno-bytowe, są pozbawieni opieki medycznej, pomocy w nauczaniu języka, pośrednictwa pracy… Potrzebne są więc dodatkowe działania, które mogą poprawić ich sytuację. Na posiedzeniu WRDS nie wypracowano wspólnego stanowiska, a jedynie zasygnalizowano ten wielowątkowy problem, który wymaga lepszych rozwiązań legislacyjnych.

Tekst i zdjęcie Maria Giedz

 

 

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę