Wolne po Święcie Niepodległości

Poniedziałek 12 listopada br. będzie najpewniej dniem wolnym od pracy. Sejm uchwalił ustawę o Święcie Narodowym w 100 rocznicę odzyskania niepodległości. Za głosowało 233 posłów, 105 było przeciw, 77 wstrzymało się.

Tego dnia nie obowiązują zasady dotyczące ograniczenia handlu w niedziele oraz święta. Dlaczego była potrzebna ustawa, i to uchwalona raptem na trzy tygodnie przed Świętem Niepodległości? Tak, jak gdyby nie można było wcześniej jej przygotować. Otóż w tym roku 11 listopada przypada w niedzielę. Jako, że za niedzielę nie można odebrać wolnego dnia w pracy (taka możliwość przysługuje za święto wypadające w sobotę) konieczna była ustawa ustanawiająca jednorazowo 12 listopada dniem wolnym od pracy niejako „raz na sto lat”.

11 listopada jest to data symboliczna. 10 listopada 1918 r. do Warszawy z więzienia w Magdeburgu przybył Józef Piłsudski. Dzień później Rada Regencyjna przekazała mu władzę wojskową i mianowała Naczelnym Dowódcą Wojsk Polskich. Józef Piłsudski przyjmując wcześniej opcję na przegrany w efekcie wojny światowej obóz państw centralnych w 1917 roku wszedł w konflikt z Niemcami na tle kryzysu przysięgowego.

Gdy Piłsudski wysiadł z pociągu w Warszawie by przejąć władzę z rąk Rady Regencyjnej tego samego dnia zakończyła się Wielka Wojna na Zachodzie, po gigantycznym starciu ówczesnych potęg. 11 listopada 1918 r. marszałek Francji Ferdinand Foch w imieniu państw sprzymierzonych podyktował delegacji niemieckiej warunki zakończenia działań wojennych. Ogarnięte rewolucyjnym wrzeniem Niemcy podpisały rozejm w wagonie pasażerskim w Compiegne pod Paryżem.

Triumf świętował więc i Roman Dmowski, teoretyk ruchu narodowego. Odradzająca się Polska, dzięki zabiegom stawiających na Ententę Ignacego Jana Paderewskiego i Dmowskiego nie znalazła się w obozie pokonanych państw centralnych.

W 1937 r. tego dnia odbyły się pierwsze obchody Święta Niepodległości jako święta państwowego. Ustanowiono je ustawą sejmową z 23 kwietnia 1937 roku, podpisaną przez prezydenta Ignacego Mościckiego.

Dzień 11 listopada, jako rocznica odzyskania przez Naród Polski niepodległego bytu państwowego i jako dzień po wsze czasy związany z wielkim imieniem Józefa Piłsudskiego, zwycięskiego Wodza Narodu w walkach o wolność Ojczyzny – jest uroczystym Świętem Niepodległości

Z punktu widzenia obozu piłsudczyków i BBWR najważniejszym wydarzeniem było przybycie 10 listopada do Warszawy z magdeburskiej twierdzy Józefa Piłsudskiego. Lewica (PPS) przekonywała o znaczeniu utworzonego w Lublinie rządu Ignacego Daszyńskiego.

W okresie międzywojennym to 11 listopada był obchodzony jako nieoficjalne Święto Niepodległości. Tego dnia odbywały się rewie wojskowe, msze święte za ojczyznę, ważne uroczystości na szczeblu państwowym i organizowano ceremonie wręczania orderów Virtuti Militari.

8 listopada 1926 r. ówczesny premier Józef Piłsudski wydał okólnik, który ustanawiał dzień 11 listopada dniem wolnym od pracy.

W dniu 11 listopada państwo polskie obchodzić będzie 8 rocznicę zrzucenia jarzma niewoli i uzyskania pełnej, faktycznej niezawisłości. Data powyższa winna pozostać w stałej pamięci społeczeństwa i utrwalić się w umysłach młodego pokolenia, które w zaraniu swego życia powinno odczuwać doniosłość i uroczystość tego pamiętnego dnia.

11 listopada 1926 roku odbyły się pierwsze po dokonanym przez piłsudczyków majowym zamachu stanu obchody Święta Niepodległości. Na Placu Saskim uroczyście defilowały pododdziały wojskowe.

Dwa lata później 11 listopada 1928 r. Plac Saski nazwano Placem Marszałka Józefa Piłsudskiego. Tego roku uroczyście świętowano 10-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości.

W 1932 r. Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego uznało 11 listopada za dzień wolny od nauki, który „powinien być wykorzystywany do celów wychowawczego oddziaływania na młodzież w duchu obywatelskopaństwowym na tle wydarzeń dziejowych z tym dniem związanych”.

W roku 1945 Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej pod moskiewską kuratelą świętem państwowym ogłosił 22 lipca, rocznicę ogłoszenia Manifestu PKWN w Chełmie.

Święto Niepodległości 11 listopada przywrócono ustawą Sejmu PRL w 1989 roku. Obecnie jest dniem wolnym od pracy.

ASG

 

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę