Sprawozdanie Okręgowego Inspektoratu Pracy w Gdańsku. 15 tysięcy decyzji

W woj. pomorskim działa ponad ćwierć miliona podmiotów gospodarczych, w których pracuje blisko 850 tys. osób. W 2014 roku Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła w nich 6073 kontrole, które zakończyły się wydaniem 15 tys. decyzji nakazowych.

Średnio 2,5 tysiąca kary

Jak co roku w marcu Okręgowy Inspektorat Pracy w Gdańsku przekazuje sprawozdanie ze swojej działalności. I tak w 2014 roku inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzili 6073 kontrole, zakończone wydaniem 15 tysięcy decyzji nakazowych, które regulowały warunki pracy około 147 tysięcy osób. Najwięcej uchybień dotyczyło przygotowania do pracy (szkolenia BHP, badania lekarskie), stanowisk i procesów pracy, urządzeń i instalacji energetycznych, stanu obiektów i pomieszczeń pracy. Tylko 3 proc. decyzji dotyczyło nieprawidłowości dotyczących wypłacania wynagrodzenia za pracę.

poszkodowani_wypadki

Inspektorzy skierowali do sądów 228 wniosków o ukaranie pracodawców. W zeszłym roku sądy karne zakończyły 301 spraw. Łącznie kwota orzeczonych grzywien wyniosła 646 800 zł, a więc średnia to niecałe 2,5 tysiąca złotych.

 

Mniej wypadków

Ponad 5,5 tysiąca osób zostało poszkodowanych w wypadkach przy pracy. Śmierć poniosło 13 osób, a 29 odniosło ciężkie obrażenia – wynika z danych Urzędu Statystycznego w Gdańsku. Jest to mniej niż w latach ubiegłych. Dane te jednak nie uwzględniają szarej strefy, gdzie zatrudniona jest spora liczba osób, a wypadki przy pracy nie są nigdzie zgłaszane.

Pod względem liczby wypadków przoduje przetwórstwo przemysłowe, poszkodowani w tym obszarze stanowili 35 proc. wszystkich poszkodowanych w wypadkach przy pracy. Najwięcej urazów spowodowanych zostało „przez zderzenie z nieruchomym lub ruchomym obiektem, kontakt z obiektem ostrym, obciążenie fizyczne i psychiczne, uwięzienie, zmiażdżenie, kontakt z prądem elektrycznym, przejawy agresji”.

Liczba przypadków chorób zawodowych rejestrowanych w województwie pomorskim wzrosła z 96 w 2013 roku do 108 w 2014. Choroby zawodowe dotykają najczęściej pracowników zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie, przetwórstwie przemysłowym, edukacji i ochronie zdrowia.

Umowy śmieciowe

W ubiegłym roku gdańska OIP przeprowadziła kontrolę przestrzegania przepisów prawa pracy u 170 przedsiębiorców zatrudniających łącznie ponad 7702 osoby, w tym była to blisko połowa pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych bądź na samozatrudnieniu. Z raportu OIP wynika, iż najczęstszą przyczyną naruszeń prawa jest chęć uniknięcia przez pracodawców pozapłacowych kosztów pracy oraz konieczności sporządzania i przechowywania dokumentacji niezbędnej przy zawieraniu umowy o pracę.

We wnioskach pokontrolnych znalazło się stwierdzenie, iż niezbędne są zmiany legislacyjne dotyczące między innymi czasu trwania umów cywilnoprawnych lub określenia konkretnych branż czy sytuacji, w których zawieranie tych umów byłoby zasadne. Zdaniem autorów sprawozdania, również brak obowiązku tych umów w formie pisemnej utrudnia ustalenie „kto, w jakim okresie, na jakich warunkach i na rzecz jakiego podmiotu świadczył pracę”.

Na czarno

W 2014 roku inspektorzy przeprowadzili 1470 kontroli legalności zatrudnienia, w tym 65 przeprowadzono w związku z Akcją „Lato” realizowaną w pasie nadmorskim. Najczęściej stwierdzane nieprawidłowości związane były z brakiem lub nieterminowym zgłoszeniem pracowników do ubezpieczenia społecznego, niepłaceniem składek na Fundusz Pracy, brakiem stwierdzenia na piśmie warunków umowy o pracę.

Z przeprowadzonych kontroli wynika, że nasila się zjawisko polegające na zawieraniu dwóch lub więcej umów cywilnoprawnych między tym samym pracodawcą i pracownikiem. Pierwsza umowa na niewielką kwotę podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu ZUS, kolejna zaś umowa opiewająca na znacznie wyższą kwotę nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu.

Związki zawodowe

O 54 proc. w porównaniu z rokiem 2013 wzrosła liczba skarg i wniosków składanych przez organizacje związkowe. Więcej było skarg dotyczących stosunku pracy, wypłaty wynagrodzeń oraz innych świadczeń pracowniczych. Znacznie wzrosła liczba spraw dotyczących czasu pracy. Jest to bezpośredni efekt wprowadzenia zmian w przepisach dotyczących przedłużonych okresów rozliczeniowych. Wzrosła też liczba skarg dotyczących mobbingu lub dyskryminacji. Wg raportu OIP w Gdańsku, większość skarg i wniosków składanych przez organizacje reprezentujące pracowników była zasadna lub częściowo zasadna.

OIP monitoruje także działalność społecznej inspekcji pracy. Z przeprowadzonych ankiet wynika, że na 100 zakładowych społecznych inspektorów pracy 60 należało do NSZZ „Solidarność”, 14 do OPZZ, 3 do Forum Związków Zawodowych, 9 do innych związków zawodowych, a 14 było niezrzeszonych.

Małgorzata Kuźma

Download PDF
Powrót Drukuj stronę