Rekompensata zamiast prawa do emerytury pomostowej

Zagadnienie

Pracownik przez 20 lat wykonywał pracę w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Była to praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów Rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8 poz. 43 ze zm.). Praca uznawana wówczas za pracę w szczególnych warunkach nie została jednak uwzględniona w załącznikach do ustawy o emeryturach pomostowych. Czy w takiej sytuacji pracownikowi przysługują jakieś uprawnienia związane z wcześniej wykonywaną pracą w szczególnych warunkach? 

Odpowiedź

Jeśli pracownik utracił możliwość nabycia prawa do emerytury w wieku obniżonym z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub nie spełnia warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej, przysługuje mu prawo do rekompensaty, stanowiącej dodatek do kapitału początkowego. Zwiększy to wysokość przyszłego świadczenia emerytalnego przyznanego na ogólnych zasadach.

Rekompensata jest formą odszkodowania za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze. Stanowi o tym art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. nr 237 poz. 1656 ze zm.). Przysługuje osobie ubezpieczonej, urodzonej po 31 grudnia 1948 roku, która ma okres pracy w szczególnych warunkach bądź w szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat w okresie do 31 grudnia 2008 r.

We wspomnianym 15-letnim okresie pracy szczególnej można uwzględnić tylko okresy, w których prace tego rodzaju były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wymaganego stażu nie zwiększy więc okres zatrudnienia np. na pół etatu, nawet jeśli świadczona w jego ramach praca była uznana za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Przy ustalaniu okresu pracy szczególnej pomija się również okresy niezdolności do pracy, za które pracownik otrzymał wynagrodzenie lub świadczenie z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, np. zasiłek chorobowy.

O czym należy pamiętać to fakt, że prawo do rekompensaty zostanie przyznane tylko na wniosek ubezpieczonego, składany wraz z wnioskiem o przyznanie prawa do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym. Należy wypełnić części II pkt 1 druku ZUS Rp-1E!

Do wniosku o emeryturę i rekompensatę należy dołączyć:

1. świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wystawione przez pracodawcę, u którego dana osoba była zatrudniona, lub przez jego następcę prawnego, na podstawie posiadanej przez ten podmiot dokumentacji osobowej,

2. decyzję Komisji ds. Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców, potwierdzającą okres i rodzaj tej działalności – dotyczy to osoby, która wykonywała własną działalność twórczą lub artystyczną.

Należy podkreślić, iż rekompensata nie może być wypłacana jako samodzielne świadczenie, gdyż jest dodatkiem do ustalonej wartości kapitału początkowego. Może jednak w sposób znaczący zwiększyć kwotę wypłacanej emerytury.

Stan prawny na 18.10.2016 r.

Maria Szwajkiewicz

Download PDF
Powrót Drukuj stronę