Przed 99 laty Pomorze wróciło do Rzeczpospolitej

W konwulsjach starej Europy odrodziła się Polska niepodległa. Pod koniec 1919 roku generałowi Józefowi Hallerowi powierzono dowództwo Frontu Pomorskiego, utworzonego w celu planowego zajęcia Pomorza, przyznanego Polsce na mocy Traktatu Wersalskiego.

Przejmowanie ziem pomorskich na rzecz młodego państwa polskiego rozpoczęło się 18 stycznia 1920 roku od przejęcia Torunia przez oddziały 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty. Poszczególne miejscowości przejmowano od wycofujących się wojsk niemieckich. Do Torunia wkroczyła armia gen. Józefa Hallera. Generał był wówczas dowódcą Frontu Pomorskiego, a następnie dowódcą Armii Ochotniczej. Generał Haller cieszył się dużą popularnością szczególnie w Wielkopolsce i na Pomorzu.

Toruń, będąc siedzibą oddziałujących na całe Pomorze i Warmię polskich organizacji społecznych i naukowych, zostało stolicą województwa pomorskiego. W kolejnych dniach żołnierze Błękitnej Armii wkraczali do Pelplina, siedziby biskupstwa i wydawnictwa Bernardinum oraz redakcji jedynej polskiej gazety „Pielgrzyma” (28 stycznia 1920 roku), Tczewa (30 stycznia 1920 roku).  Na przełomie stycznia i lutego oba miasta odwiedził sam wódz „Błękitnej Armii”.

Pomimo kilku incydentów, w tym przypadków sabotażu, obejmowanie Pomorza przebiegało bez większych zakłóceń.

11 lutego 1920 roku ostatni żołnierze opuścili Gdańsk, mianowany wolą stron Traktatu wersalskiego Wolnym Miastem.

10 lutego 1920 roku generał Haller wraz z ministrem spraw wewnętrznych Stanisławem Wojciechowskim przybył do Pucka, gdzie dokonał symbolicznych zaślubin Polski z Bałtykiem.

Drogi do Niepodległej wiodły przez pola bitew legionowych brygad Józefa Piłsudskiego, przez waleczność Błękitnej Armii Józefa Hallera, polskiego korpusu w Rosji, przez zabiegi dyplomatyczne Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego, przez kaszubską wytrwałość Antoniego Abrahamaupór Wincentego Witosaśląską waleczność Wojciecha Korfantego i dzieło tysięcy tych, którzy dla niej poświęcali życie w powstaniach śląskich i powstaniu wielkopolskim.

Zdjęcie: Generał Józef Haller. Fotografia kolorowana cyfrowo / Wikimedia Commons

ASG

Download PDF
Powrót Drukuj stronę