Przed 98 laty Polska dokonała aktu zaślubin z morzem

10 lutego 1920 roku generał Haller wraz z ministrem spraw wewnętrznych Stanisławem Wojciechowskim przybył do Pucka, gdzie dokonał symbolicznych zaślubin Polski z Bałtykiem.

W Pucku odbyły się 10 lutego br. uroczystości z okazji 98. rocznicy Zaślubin Polski z Morzem. Ks. abp Sławoj Leszek Głódź przewodniczył w puckiej farze mszy św. w intencji Ojczyzny.

– Wspominamy dzień zaślubin Polski z morzem 10 lutego 1920 roku. W Pucku biły tego dnia radośnie dzwony, tak jak dzwony kościołów i kaplic wojskowych całego kraju. A pierwszy biskup polowy Wojska Polskiego Stanisław Gall pisał w okolicznościowym liście pasterskim: „Ten przestwór morski, który się roztworzy to wielka nadzieja najśmielszych naszych poczynań na wszechświatowej arenie pracy, przemysłu i handlu”. W symbolicznym akcie zaślubin wstająca do życia Rzeczypospolita obiecywała morzu, do którego dostęp w niewielkim wymiarze otrzymała, miłość i wierność. Egzamin z tej miłości i wierności zdała. Aktu zaślubin dokonał żołnierz bez skazy, generał Józef Haller, organizator Wojska Polskiego w Rosji, a potem dowódca słynnej „Błękitnej Dywizji”, którą przyprowadził ze sobą z Francji, nie wiedząc jeszcze, jak wielką ona odegra rolę w kampanii 1920 roku – przypomniał w homilii Sławoj Leszek Głodź, metropolita gdański.

W odezwie wydanej 21 stycznia 1920 r. do mieszkańców Pomorza generał Haller, „Błękitny Generał”, oddał im hołd „za niezłomność, hart ducha, wielkie cnoty obywatelskie, wytrwałość w twardej narodowej służbie”. Dwa tygodnie później uniknął śmierci, gdy bomba wrzucona przez Niemców do jednego z wagonów w Tczewie nie trafiła w przedział Hallera.

Przypominając  dzieło zmagań o Niepodległą ks. arcybiskup, swego czasu pierwszy biskup polowy WP po ks. biskupie Józefie Gawlinie (do 1945 r.) powiedział:

– Nie zaświtałaby Polsce wolność bez Legionów i Pierwszej Kadrowej. Nie byłoby Cudu nad Wisłą i Powstań Śląskich bez ducha entuzjazmu i bezinteresownego idealizmu, który w młodzieńczym zapale i trudzie przekuwał się w konkretne czyny. Z podobną pasją odbywał się powrót Polski nad morze – zauważył ks. abp Głódź.

Po mszy św. już w puckim porcie pod pomnikiem gen. Józefa Hallera odczytano listy prezydenta Polskiej Andrzeja Dudy, premiera Mateusza Morawieckiego i ministra Obrony Narodowej Mariusza Błaszczaka.  

Przypomnijmy, że przejmowanie ziem pomorskich rozpoczęło się 18 stycznia 1920 roku od przejęcia Torunia przez oddziały 16 Pomorskiej Dywizji Piechoty. Poszczególne miejscowości przejmowano od wycofujących się wojsk niemieckich. 11 lutego 1920 roku ostatni żołnierze opuścili Gdańsk, mianowany Wolnym Miastem.

18 stycznia 1920 roku wojska niemieckie opuściły Toruń. Do Torunia wkroczyła armia gen. Józefa Hallera. Generał był wówczas dowódcą Frontu Pomorskiego, a następnie dowódcą Armii Ochotniczej.  Generał Haller cieszył się dużą popularnością szczególnie w Wielkopolsce i na Pomorzu.

Toruń, miasto, będące siedzibą oddziałujących na całe Pomorze i Warmię polskich organizacji społecznych i naukowych, zostało stolicą województwa pomorskiego. W kolejnych dniach żołnierze Błękitnej Armii wkraczali do Pelpina (28 stycznia 1920 roku), Tczewa (30 stycznia 1920 roku).  Na przełomie stycznia i lutego oba miasta odwiedził sam wódz „Błękitnej Armii”.

Pomimo kilku incydentów, w tym przypadków sabotażu, obejmowanie Pomorza przebiegało bez większych zakłóceń.

10 lutego 1920 roku generał Haller wraz z ministrem spraw wewnętrznych Stanisławem Wojciechowskim przybył do Pucka, gdzie dokonał symbolicznych zaślubin Polski z Bałtykiem.

Pamiętajmy, że drogi do Niepodległej wiodły przez pola bitew legionowych brygad Józefa Piłsudskiego, przez waleczność Błękitnej Armii Józefa Hallera, polskiego korpusu w Rosji, przez zabiegi dyplomatyczne Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego, przez kaszubską wytrwałość Antoniego Abrahama i Tomasza Rogaliupór Wincentego Witosaśląską waleczność Wojciecha Korfantego i dzieło tysięcy tych, którzy dla niej poświęcali życie w powstaniach śląskich i powstaniu wielkopolskim.

Zdjęcie: Generał Józef Haller. Fotografia kolorowana cyfrowo / Wikimedia Commons

ASG

Download PDF
Powrót Drukuj stronę