Nowelizacja ustawy o związkach zawodowych, to sukces „Solidarności”

25 lipca br. prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę, która wprowadza oczekiwane rozszerzenie  wolności związkowych, czyli prawo koalicji. Od stycznia 2019 r. możliwe będzie objęcie prawem tworzenia organizacji związkowych i wstępowania do nich, wszystkich świadczących pracę, bez względu na podstawę zatrudnienia,  w tym i tzw. samozatrudnionych.

Nowelizacja objęła prawem do zrzeszania się osoby, które na gruncie konstytucyjnym i prawnomiędzynarodowym są zaliczane do kategorii osób pracujących, w tym zatrudnionych na podstawie umów prawa cywilnego i samozatrudnionych. Na mocy znowelizowanych przepisów rozszerzony został zakres podmiotowy wolności zrzeszania się w związkach zawodowych, czego od dawna domagał się NSZZ „s”.

Przypomnijmy, że Międzynarodowa Organizacja Pracy już w 2012 r. zobowiązała polski rząd do zmiany przepisów ustawy o związkach zawodowych. Stało się to po skutecznej skardze NSZZ „Solidarność” do Komitetu Wolności Związkowych z 2011 r.

MOP uznała wówczas skargę za zasadną stwierdzając, że polskie przepisy ustawy o związkach zawodowych są niezgodne z konwencjami Nr 87 i 135 MOP (raport MOP GB.313/INS/9, sprawa 2888).  W 2015 r. do starań i postulatów NSZZ „Solidarność” na forum międzynarodowym, dołączyło OPZZ, domagając się w Trybunale Konstytucyjnym prawa koalicji dla wszystkich pracujących. Również TK potwierdził niezgodność przepisów ustawy o związkach zawodowych z Konstytucją.

– Mamy z czego się cieszyć, ponieważ zrealizowane zostały ważne postulaty związku zawodowego. Prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych przysługuje teraz osobom wykonującym pracę zarobkową, nie tylko pracownikom na umowach o pracę, a to oznacza objęcie tysięcy osób m.in. na umowach zlecenia, gdy wstąpią do związku zawodowego, obroną związku – mówi Piotr Duda, przewodniczący KK NSZZ „Solidarność”.

Nowe przepisy wprowadzają dalej idące zmiany, z którymi związkowcy muszą się zapoznać, ale mają na to czas aż 6 miesięcy – zmiany wejdą w życie w styczniu 2019 r.

Zmianie ulegają m.in. progi reprezentatywności. Inaczej jest też uregulowana kwestia obowiązków informacyjnych.

Zgodnie z nowymi przepisami zakładowa organizacja związkowa przedstawia pracodawcy co 6 miesięcy – według stanu na 30 czerwca i 31 grudnia danego roku – w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po tym okresie, informację o liczbie członków, z wyjątkiem organizacji, która została utworzona w ciągu 6-miesięcznego okresu sprawozdawczego.

Nowością, wynikającą z naszej skargi do MOP, jest rozszerzenie ochrony związkowej na inne niż pracownicy osoby np. zleceniobiorców. Podnosi się argument, że tego Trybunał Konstytucyjny nie kazał zmieniać więc nowelizacja jest za szeroka, a nowe przepisy realizują standardy MOP zakresie ochrony działaczy związkowych.

Fragment nowelizacji dotyczący ochrony:

Zarząd zakładowej organizacji związkowej, reprezentatywnej w rozumieniu art. 253 ust. 1 lub 2, wskazuje pracodawcy osoby podlegające ochronie przewidzianej w ust. 1, w liczbie nie większej niż liczba osób stanowiących kadrę kierowniczą u pracodawcy albo w liczbie ustalonej zgodnie z ust. 4.

4. Zarząd zakładowej organizacji związkowej, reprezentatywnej w rozumieniu art. 253 ust. 1 lub 2, zrzeszającej do 20 członków zatrudnionych przez pracodawcę ma prawo wskazać pracodawcy 2 osoby wykonujące pracę zarobkową podlegające ochronie przewidzianej w ust. 1, a jeżeli organizacja zrzesza więcej niż 20 członków zatrudnionych przez pracodawcę ma prawo wskazać, jako podlegające tej ochronie, 2 osoby wykonujące pracę zarobkową oraz dodatkowo:

1) po jednej osobie wykonującej pracę zarobkową na każde rozpoczęte 10 członków tej organizacji zatrudnionych przez pracodawcę, w przedziale od 21 do 50 tych członków;

2) po jednej osobie wykonującej pracę zarobkową na każde rozpoczęte 20 członków tej organizacji zatrudnionych przez pracodawcę, w przedziale od 51 do 150 tych członków;

3) po jednej osobie wykonującej pracę zarobkową na każde rozpoczęte 30 członków tej organizacji zatrudnionych przez pracodawcę, w przedziale od 151 do 300 tych członków;

4) po jednej osobie wykonującej pracę zarobkową na każde rozpoczęte 40 członków tej organizacji zatrudnionych przez pracodawcę, w przedziale od 301 do 500 tych członków;

5) po jednej osobie wykonującej pracę zarobkową na każde rozpoczęte 50 członków tej organizacji zatrudnionych przez pracodawcę, w przedziale powyżej 500 tych członków.

5. Osobami stanowiącymi kadrę kierowniczą, o których mowa w ust. 3, są kierujący jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępcy albo osoby wchodzące w skład kolegialnego organu zarządzającego zakładem pracy, a także inne osoby wyznaczone do dokonywania za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy.

6. Ochrona przewidziana w ust. 1, w zakładowej organizacji związkowej innej niż wymieniona w ust. 3 i 4, przysługuje jednej osobie wykonującej pracę zarobkową wskazanej uchwałą zarządu tej organizacji.

7. Ochrona przewidziana w ust. 1 przysługuje, przez okres 6 miesięcy od dnia utworzenia komitetu założycielskiego zakładowej organizacji związkowej, nie więcej niż trzem osobom wykonującym pracę zarobkową wskazanym uchwałą komitetu założycielskiego.”,

d) ust. 9 otrzymuje brzmienie:

„9. Ochrona przewidziana w ust. 1 przysługuje osobie wykonującej pracę zarobkową pełniącej z wyboru funkcję związkową poza zakładową organizacją związkową, korzystającej u pracodawcy z urlopu bezpłatnego lub ze zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Ochrona przysługuje w okresie tego urlopu lub zwolnienia oraz przez rok po upływie tego okresu. Zgodę, o której mowa w ust. 1, wyraża właściwy statutowo organ organizacji związkowej, w której dana osoba pełni albo pełniła tę funkcję.”,

e) po ust. 9 dodaje się ust. 91 i 92 w brzmieniu:

„91. Pracodawca powiadamia na piśmie zarząd zakładowej organizacji związkowej o liczbie osób stanowiących kadrę kierowniczą, o których mowa w ust. 5. Powiadomienie następuje w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisemnego wniosku zarządu zakładowej organizacji związkowej.

92. Zarząd zakładowej organizacji związkowej lub komitet założycielski zakładowej organizacji związkowej wskazują pracodawcy na piśmie osoby, których stosunek prawny podlega ochronie, o której mowa w ust. 1, poprzez podanie imienia i nazwiska tych osób, a także czasu trwania ochrony. Zmiany we wskazaniu są dokonywane przez zarząd lub komitet założycielski zakładowej organizacji związkowej na piśmie w terminie 7 dni od dnia zaistnienia zmiany.”,

f) uchyla się ust. 10;

23) w art. 33 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Pracodawca, na warunkach określonych w układzie zbiorowym pracy lub umowie, jest obowiązany udostępnić zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania działalności związkowej u pracodawcy.”;

 

 

ASG

 

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę