Mord na kapłanie: Ksiądz Jerzy, patron „Solidarności”, zapłacił życiem za głoszenie prawdy

Świadkowie wiary chrześcijańskiej, którzy żyli w ostatnim stuleciu zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie, potrafili zrealizować w swoim życiu Ewangelię mimo wrogości i prześladowań, często aż po najwyższą próbę przelania krwi. 

Jan Paweł II, Ecclesia in Europa

popieluszko-pg

Fot. Paweł Glanert

– Kamulki do nóżek – rozkazał kapitan Służby Bezpieczeństwa na tamie we Włocławku. Po kilku minutach ciało w sutannie uderzyło o lustro wody. Wisła przejęła księdza Jerzego. Kończył swe życie kapłan męczennik, opiekun i duchowy przewodnik robotników. Z różańcem w ręku wytrwał do końca. Była noc 19 października 1984 roku. Tam, skąd pochodził ksiądz Jerzy, nikomu nie trzeba było tłumaczyć, co to jest komuna.

popieluszko2-1024

Droga do męczeństwa

Sługa Boży ks. Jerzy Popiełuszko urodził się 14 września 1947 r. w Okopach na Podlasiu.   Teren był obszarem działań Armii Krajowej, a po niej podziemia antykomunistycznego. Nieopodal NKWD prowadziło latem 1945 roku „obławę augustowską”.

Sprawdzianem powołania kapłańskiego była zasadnicza służba wojskowa, którą w latach 1966–1968 kleryk Popiełuszko odbył w jednostce w Bartoszycach. Był słabego zdrowia. Wytrwał.

Po święceniach kapłańskich pełnił posługę w podwarszawskich parafiach. Ze względów zdrowotnych w maju 1980 r. ksiądz Jerzy został przeniesiony do kościoła Świętego Stanisława Kostki na warszawskim Żoliborzu. Jawił się jako „prosty, nieśmiały, jakby zalękniony” młody ksiądz. Miał jednak hart ducha.

31 sierpnia 1980 r. odprawił mszę św. w Hucie Warszawa. Nie bał się i nie korzystał z tajnych ustaleń. Po prostu poszedł do strajkujących hutników.

W stanie wojennym, 17 stycznia 1982 r. w kościele św. Stanisława Kostki, ksiądz Popiełuszko odprawił pierwszą Mszę Świętą za Ojczyznę i za tych, którzy dla niej cierpią.

– Ponieważ przez wprowadzenie stanu wojennego odebrano nam wolność słowa, dlatego wsłuchując się w głos własnego serca i sumienia, pomyślmy o tych siostrach i braciach, których pozbawiono wolności – mówił w styczniu 1982 r. ksiądz Jerzy.

Pozostał z ludźmi. Nie wyjechał, mimo nalegań, nawet prymasa Józefa Glempa, na studia do Rzymu. Pracę duszpasterską opierał na przesłaniu: „Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło dobrem zwyciężaj”.

Ze świątyni na Żoliborzu płynął głos niezłomnego kapłana. Ksiądz Jerzy był kapelanem hutników z Huty Warszawa, ale w mszach uczestniczyli, szukając wsparcia, rolnicy, artyści, górnicy, stoczniowcy. Mówił im: Szukajcie prawdy. Po prostu trzymajcie się prawdy.

 

Szczucie

W 1982 roku służby bezpieczeństwa rozpoczęły akcję rozpracowywania księdza o kryptonimie „Popiel”.   W 1983 roku postawiono mu zarzut „nadużywania wolności sumienia i wyznania na szkodę PRL”. Ksiądz Popiełuszko był zatrzymywany przez organa bezpieczeństwa co najmniej trzynaście razy. Przesłuchiwano go cyklicznie w Pałacu Mostowskich. W sukurs przyszła propaganda, sącząc jad nienawiści.

12 września 1984 r. o księdzu Jerzym donosiły moskiewskie „Izwiestia”: „Wojujący ksiądz Popiełuszko przekształcił swoje mieszkanie w składnicę literatury nielegalnej i ściśle współpracuje z zaciekłymi kontrrewolucjonistami” – pisał politruk. A w innym tekście: „Jest w Polsce taki kościół, który kościołem nie jest. A w tym kościele jest ksiądz, który nie jest księdzem” – pisał korespondent gazety.

19 września 1984 r. rzecznik rządu, późniejszy ulubieniec salonów, Jerzy Urban, w tygodniku „Tu i teraz” napisał: W inteligenckiej części warszawskiego Żoliborza stoi kościół księdza Popiełuszki, obok św. Brygidy w Gdańsku najbardziej renomowany klub polityczny w Polsce. Co tam robi natchniony polityczny fanatyk, Savonarola antykomunizmu? (…) Zaspokaja on czysto emocjonalne potrzeby swoich słuchaczy i wyznawców. W kościele urządzane są seanse nienawiści”.

Adam Pietruszka, pułkownik SB, polecił więc podkomendnym: „Dosyć zabawy z Popiełuszką i Małkowskim. Trzeba nimi  wstrząsnąć, żeby to było na granicy zawału serca”. Resort uruchomił też agenturę (także kościelną) opluskwiającą księdza, przedstawiającą go jako karierowicza, człowieka zakłamanego. Było to szczególnie perfidne.

 

Zbrodnia

Błogosławiony ksiądz Jerzy, obecnie patron NSZZ „Solidarność”, zapłacił cenę życia za głoszenie prawdy i stawanie w obronie robotników. Został porwany i zamordowany przez oprawców z Departamentu IV MSW. Sprawcy zbrodni zostali wykryci i osądzeni. Ich mocodawcy i ideowi opiekunowie uszli bezkarni.

Wieczorem 19 października 1984 r. funkcjonariusze SB: Grzegorz Piotrowski, Leszek Pękala, Waldemar Chmielewski, przebrani w mundury milicjantów drogówki, zatrzymali fiata, którym ks. Popiełuszko powracał z Bydgoszczy, z parafii Świętych Polskich Braci Męczenników, do Warszawy. Po krótkiej wymianie zdań kapłan został wrzucony do bagażnika. Kierowcę księdza Waldemara Chrostowskiego skuto i posadzono w radiowozie. Jakimś cudem (ze względu na sposób i charakter jego ucieczki) wyskoczył on z pędzącego auta. To on przekazał informację o uprowadzeniu księdza. Szybko Radio Wolna Europa podało wiadomość o porwaniu ks. Jerzego.

Porywacze byli bardzo brutalni. Przewożonego w bagażniku kapłana na postojach bili. Najpewniej składano mu propozycję współpracy. Nie ugiął się. Zapewne się modlił. To musiało wywołać furię oprawców. Do nóg kapłana przywiązali worek z kamieniami i założyli pętlę na szyję. Jej końcówki przywiązywali do podkurczonych nóg. Taki sposób jej założenia powodował, że przy próbie prostowania nóg zaciskała się na szyi.

30 października 1984 r. zmasakrowane ciało kapłana wyłowiono z Wisły w okolicach tamy we Włocławku.

W protokole oględzin ciała zapisano: „Zwłoki ubrane w czarne spodnie zabrudzone ziemią na całej powierzchni, sutanna koloru czarnego podwinięta do pasa. Do obu nóg przywiązany jest worek jutowy, w którym znajdują się kamienie”.

Sutannę, w której zginął ks. Popiełuszko, oraz jego koloratkę będzie można zobaczyć w parafii pw. Świętego Stanisława Kostki w Warszawie w 35 rocznicę śmierci kapłana.

 

Gra zbrodnią

Grupa „D” (dezinformacja i dezintegracja) w ówczesnym Ministerstwie Spraw Wewnętrznych była objęta tajemnicą, nawet dla innych funkcjonariuszy. Jej działania były nielegalne w świetle prawa, wiążą się z nią akty terroru wobec opozycji i niepokornych księży.

Działania „szwadronu śmierci” inspirował Adam Pietruszka, pułkownik SB, zastępca dyrektora Departamentu IV MSW do walki z Kościołem i innymi związkami wyznaniowymi. To on – według historyków IPN – był oficerem prowadzącym najbardziej cennej agentury wśród kleru, wśród której byli również biskupi.

 

Pożegnanie

Pod koniec września 1984 roku ksiądz Jerzy, żegnając się z ojcem, powiedział:

– Jakbym zginął… Tylko nie płaczcie po mnie.

3 listopada 1984 r. w ostatniej drodze księdzu Jerzemu towarzyszyła rzesza ludzi. Na ogrodzeniu wokół kościoła były setki flag „Solidarności” i transparenty: „Prawda nas wyzwoli”, „Za Nim stoją miliony”, „Lepiej umierać stojąc, niż żyć klęcząc”, „Nie zejdziemy z drogi, której nas uczyłeś – Nowa Huta”, „Ksiądz Jerzy – świętym Jerzym naszych czasów – XIII DH”, „Nie zapomnimy – studenci prawa”, „Możesz go zabić – narodzi się nowy”.

– Członkowie NSZZ „Solidarność” w sposób szczególny czczą błogosławionego Jerzego Popiełuszkę, kapłana i męczennika, który czyniąc sprawiedliwość i broniąc tych, którzy cierpią prześladowanie, nauczał, aby zło dobrem zwyciężać – głosi Dekret Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Stolicy Apostolskiej z 25 sierpnia 2014 r. ustanawiający bł. ks. Popiełuszkę patronem „Solidarności”.

Artur S. Górski

 

Obchody 35 rocznicy męczeńskiej śmierci
księdza Jerzego Popiełuszki

14 września o godzinie 17:30 w rocznicę urodzin księdza Jerzego Popiełuszki w kościele św. Stanisława Kostki odbył się koncert „Litania Wolności” – 5-częściowa suita  na 12-osobowy zespół skomponowana przez Mariusza Kozickiego z udziałem aktora Adama Woronowicza i zespołu El Camino. Koncert zainaugurował ogólnopolski konkurs literacki dla licealistów „Dobrem Zwyciężaj”.

18 października o godzinie 19:00 w Domu Amicus odbędzie się Wieczór Świadków – spotkanie ze świadkami życia księdza Jerzego Popiełuszki.

19 października o godzinie 18:00 w kościele św. Stanisława Kostki odbędzie się uroczysta msza święta z modlitwą o kanonizację błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki.

20 października w kościele św. Stanisława Kostki i w kilku warszawskich lokalizacjach odbędzie się rodzinna gra miejska „Zło Dobrem Zwyciężaj”.

Obchody 35 rocznicy męczeńskiej śmierci objęte są Patronatem Narodowym Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy.

Pozaliturgiczne wydarzenia obchodów dofinansowano ze środków Narodowego Centrum Kultury w ramach programu „Kultura – interwencje 2019”.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę