Ks. Isakowicz-Zaleski: Ludobójstwo na Kresach wschodnich 1939-47

- Ludobójstwo na Kresach wschodnich w latach 1939 – 1947, ze szczególnym uwzględnieniem 70-tej rocznicy Krwawej Niedzieli na Wołyniu –  to temat wykładu jaki wygłosi 21 października  2013 r. ksiądz. Tadeusz Isakowicz-Zaleski,  Ormianin, pisarz, działacz opozycji antykomunistycznej, walczący o pamięć ofiar zbrodni dokonanej przez ukraińskich nacjonalistów na Wołyniu i Podolu.

Ksiądz Tadeusz Isakowicz-Zaleski, duszpasterz diaspory ormiańskiej, komentator życia społecznego i kościelnego swój wykład wygłosi w Auli Wydziału Prawa i Administracji o godzinie 17.  Uniwersytecką salę udostępnił dziekan Wydziału Prawa i Administracji prof. dr hab. Jakub Stelina.  - Opisywane przeze mnie wydarzenia i moje żale nie dotyczą Narodu Ukraińskiego. Dotyczą UPA i Nacjonalistów Ukraińskich. Od początku II wojny nacjonaliści Ukraińscy podburzali ludzi przeciwko Polakom. Rozpoczęli również akcje zbrojne skierowane przeciwko cywilom. Mordy nasiliły się w 1943 roku a apogeum nastąpiło w lipcu 1943 roku. Postanowiono, że na terenie Wołynia (ps. mordy miały miejsce w całej Zachodniej Ukrainie) nie ma miejsca dla Polaków – należy ich jednak nie przesiedlić ale wyniszczyć. Do tematu zbrodniarze podeszli z iście szatańską konsekwencją. Polacy byli systematycznie wyłapywani i mordowani w pojedynczych lub zbiorowych egzekucjach – pisze na swoim blogu ks. Isakowicz-Zaleski.

 

Od lutego 1943 r. do lutego 1944 r. na terenie Wołynia i Podola, a następnie na innych obszarach Kresów Południowo-Wschodnich II Rzeczypospolitej doszło do jednej z najokrutniejszych zbrodni II wojny światowej. W ludobójczych mordach, z rąk nacjonalistów ukraińskich z Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Armii Powstańczej (UPA), przy wsparciu lokalnej ludności ukraińskiej, zginęło blisko 120 tys. Polaków.

Pierwszym masowym mordem UPA była zbrodnia na mieszkańcach wsi Parośla, powiat Sarny, woj. wołyńskie. 9 lutego 1943 roku bandyci zamordowali 173 bezbronnych Polek i  Polaków. Zbrodniarze to sotnia UPA pod dowództwem Hryhorija Perehijniaka ”Dowbeszki-Korobki”, uzbrojona w noże i siekiery. W zbrodni brali udział Ukraińcy mieszkający w sąsiednich wsiach.

Apogeum zbrodni miało miejsce w niedzielę 11 lipca 1943 r. Zorganizowała ją Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów Stepana Bandery (OUN-B) wraz z Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) oraz ukraińską ludnością cywilną z tzw. Samoobronnich Kuszczowich Widdiłów. Tego dnia zaatakowano w co najmniej 99 miejscowościach. Na dzień rozpoczęcia masakry OUN i UPA wybrały niedzielę by zaskoczyć jak największą liczbę Polaków w kościołach w dzień święta Piotra i Pawła (wg. kalendarza juliańskiego). W następnych dniach masakry były kontynuowane. Mieszkańcy wsi i miasteczek ginęli od kul, siekier, wideł, kos, pił, noży, młotków i innych narzędzi zbrodni. Grupę   dotkniętą największym cierpieniem stanowili mieszkańcy wsi. Ofiarami padały też maleńkie dzieci. Mordy dokonywane były w tak okrutny sposób, by zastraszyć innych. Ofiarami oprawców padli też Ukraińcy z mieszanych małżeństw lub odmawiający udziału w zbrodni.

W latach 1944–1945 do podobnej zbrodni dokonanej przez oddziały UPA doszło w Małopolsce Wschodniej, w dawnych województwach II RP: lwowskim, tarnopolskim i stanisławowskim.

Niestety ani AK, ani inne formacje Polski Podziemnej nie były w stanie skutecznie zahamować rzezi rodaków. Dowództwo Armii Krajowej podjęło decyzję o skierowaniu sił konspiracyjnych do walki z Ukraińską Powstańczą Armią 20 lipca 1943 r. Komendant Okręgu Wołyńskiego AK wydał rozkaz ochrony ludności polskiej przed UPA. Oddziały AK liczyły niespełna 1200 żołnierzy. Z kolei w formacjach licho uzbrojonej polskiej samoobrony znalazło się 3600 ludzi w około stu placówkach. Pod koniec 1943 r. żołnierze tych formacji stali się trzonem 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK utworzonej w Okręgu Wołyń AK.

Spotkanie organizuje Ruch Społeczny im. Prezydenta RP profesora Lecha Kaczyńskiego i NSZZ „Solidarność” Uniwersytetu Gdańskiego.

Wykład: Aula Wydziału Prawa i  Administracji UG, ul. Bażyńskiego 6,  21 października  2013 r. godzina 17.

ASG

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę