Kościół „Solidarności” w Gdyni wpisany do rejestru zabytków

Charakterystyczna biało-niebieska tabliczka zawisła 30 listopada 2016 r. na elewacji kościoła pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ulicy Armii Krajowej w Gdyni. To znak, że świątynia, która w latach 70. była centrum pomocy dla rodzin ofiar zbrodni Grudnia 1970, a w latach 80. stała się jedną z opok „Solidarności” w Gdyni,  została wpisana do wojewódzkiego rejestru zabytków.

Decyzję podjęła pomorska wojewódzka konserwator ds. zabytków Agnieszka Kowalska. Gdyński kościół to jak na zabytek obiekt stosunkowo młody. Zbudowana w nurcie modernizmu świątynia została konsekrowana pięćdziesiąt lat temu, w październiku 1966 r., a jej ostatni element, charakterystyczną dzwonnicę, ukończono w 1981 roku. O wpisaniu jej do rejestru zabytków zdecydowały jednak nie tylko względy architektoniczne, ale także społeczne i historyczne.

Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa na trwałe wpisał się w historię najnowszą Gdyni m.in. poprzez działalność wieloletniego proboszcza parafii ks. prałata Hilarego Jastaka. „Król Kaszubów” wspierał opór społecznych mieszkańców Gdyni, głównie stoczniowców i portowców oraz ich rodzin, przeciw systemowi PRL. W murach świątyni w grudniu 1970 r. chronili się uczestnicy krwawo stłumionych przez władze protestów robotniczych. W kolejnych latach ksiądz Jastak organizował w kościele pomoc dla ofiar tych wydarzeń i ich rodzin. Naturalną konsekwencją tych działań w latach 80. było wspieranie działalności „Solidarności”. Po 1989 r. kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa poza funkcją sakralną spełnia rolę centrum pamięci o najnowszej historii Gdyni.

zabytek

Z punktu widzenia „Solidarności” to najważniejsza świątynia w Gdyni. Decyduje o tym przede wszystkim działalność księdza Jastaka. Intencją księdza prałata było zbudowanie, jeszcze w oparciu o przedwojenne koncepcje, bazyliki morskiej. To okazało się niemożliwe, ale miało wpływ m.in. na monumentalny kształt, który przybrała świątynia. W sierpniu 1980 r. proboszcz parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa odegrał kluczową w utrzymaniu strajku w Stoczni im. Komuny Paryskiej, a tym samym powodzeniu protestu w całej Gdyni. Później kościół przy ul. Armii Krajowej stał się miejscem uroczystości patriotycznych. Tu formowały się największe manifestacje niepodległościowe. Zapisem tej historycznej roli obecnie jest m.in. znajdująca się w murach kościoła kaplica stoczniowców i portowców. Decyzja konserwatora zabytków jest dobrą okazją, aby podziękować obcemu proboszczowi parafii księdzu prof. Jackowi Bramorskiemu za przeprowadzony remont kaplicy, który również miał wpływ na proces przyznania kościołowi statusu zabytku – podkreśla Aleksander Kozicki, kierownik Oddziału NSZZ „Solidarność” w Gdyni.

ACH

Zobacz sylwetkę ks. prałata Hilarego Jastaka

fot. Wikimedia Commons
Download PDF
Powrót Drukuj stronę