Jedna „Solidarność”: powołanie ogólnokrajowego związku

17 września 1980 r. powstał NSZZ „Solidarność” w kształcie który znamy, jako jeden ogólnopolski niezależny związek zawodowy.   

13 września 1980 r. Prezydium MKZ NSZZ w Gdańsku postanowił o podjęciu prac nad statutem związku. W kraju istniało już 16 regionalnych organizacji związkowych. Niezależny ruch związkowy objął wówczas już 3,5 tys. zakładów i 3 mln pracowników.

17 września 1980 r. podczas zjazdu przedstawicieli wszystkich regionalnych MKZ-ów zdecydowano o powołaniu jednej organizacji związkowej obejmującej cały kraj i program do I Kongresu NSZZ. Tego dnia do Gdańska przyjechało 300 delegatów z całej Polski reprezentujących regiony, branże i duże zakłady pracy, w tym liderzy ze Szczecina z Marianem Jurczykiem, z Warszawy ze Zbigniewem Bujakiem i Kazimierzem Świtoniem ze Śląska. Chodziło o wypracowanie modelu organizacji związkowej.
Decydowano, czy będą to struktury tworzone w zakładach i regionach, stanowiące samodzielne organizacje pracownicze, jak chciał Lech Wałęsa, który podkreślał, że wszelkie decyzje dotyczące spraw pracowniczych powinny zapadać w zakładach pracy i regionach czy też powstanie jednolita struktura o zasięgu krajowym.

Przyjęto wniosek mecenasa Jana Olszewskiego, aby MKZ w Gdańsku przygotował projekt statutu dla całego NSZZ, na podstawie którego MKZ-ty zarejestrują się jako jeden związek. Ruszyły prace nad tym dokumentem.

Dr Karol Modzelewski z Wrocławia zaproponował, aby organizację nazwać Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. Powołana została Krajowa Komisja Porozumiewawcza złożona z przedstawicieli wszystkich MKZ-ów.

Nie było łatwo. Niektóre poczynania władz, przesłuchiwanie i zatrzymywanie przez SB i MO delegatów robotniczych, stanowiły źródło napięć. Dyrekcje wielu przedsiębiorstw piętrzyły przeszkody w organizowaniu pracy niezależnych samorządnych związków zawodowych.

Na spotkaniu przedstawicieli MKZ-ów 22 września 1980 r. delegaci przyjęli przygotowany przez gdański MKZ projekt Statutu.

Od początku odrzucano szantaż władz by rejestrować się przy CRZZ.

Ostatecznie Statut organizacji zredagowali Jan Olszewski, Andrzej Stelmachowski i Wiesław Chrzanowski. 22 września 1980 r. Krajowa Komisja Porozumiewawcza zatwierdziła dokument, który nie zawierał zapisu o respektowaniu kierowniczej roli PZPR w budowie socjalizmu.

24 września 1980 r. delegacja NSZZ „S” złożyła w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie wniosek o rejestrację Związku. Zaczęła się kolejna odsłona batalii o „S”.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę