Inteligencja emocjonalna – nieodzowny składnik sukcesu

Z encyklopedii możemy się dowiedzieć, że inteligencja emocjonalna (EQ) to umiejętność rozpoznawania i nazywania uczuć własnych i uczuć innych ludzi. To także zdolność do radzenia sobie w trudnych, stresowych sytuacjach i łatwość przystosowywania się do zmian. To użyteczna cecha, która osobom posiadającym jej wysoki poziom ułatwia codzienne życie i daje przewagę atutu w pracy zawodowej. Jest koniecznym uzupełnieniem inteligencji poznawczej (IQ). Doug Lennik, wiceprezes American Express Financial Advisors, powiedział to tak: „Umiejętności, które potrzebne są do odniesienia sukcesu, zaczynają się od sprawności intelektu, ale po to, by wykorzystać składające się na tę potencjalną siłę wszystkie talenty, potrzebna jest też kompetencja emocjonalna. Powodem tego, że nie możemy dysponować wszystkimi zdolnościami ludzi, jest ich niekompetencja emocjonalna”. Jednym słowem, emocje i uczucia, które wyrywają się spod kontroli, nawet z mędrca zrobią głupca. Poziom inteligencji emocjonalnej nie jest ukształtowany genetycznie i nie formuje się wyłącznie w okresie wczesnego dzieciństwa. Umiejętność rozpoznawania i nazywania uczuć własnych i innych ludzi można kształtować i rozwijać przez całe życie. W ludzkiej psychice uczucia i emocje odgrywają główną rolę. Kierują naszym zachowaniem w sytuacjach stresowych. Strach, lęk, złość, a także zadowolenie, przyjemność, miłość, wywołują w organizmie człowieka wyraźną, odróżniającą się gotowość do działania. Każde z tych uczuć powoduje zachowania, które w trakcie ewolucji okazały się skuteczne w określonych sytuacjach. Inteligencja emocjonalna, którą posiadamy, określa nasze możliwości do uczenia się umiejętności praktycznych i opiera się na następujących składnikach: umiejętności skutecznego działania, relacjach z samym sobą, czyli kompetencjach psychologicznych oraz kompetencjach społecznych. Czy pracodawcy przywiązują wagę do tej kompetencji? Wydaje się, że powinni, ponieważ komponenty EQ to między innymi: motywacja – jej wysoki poziom odpowiada za nasze zaangażowanie w wykonywane zadania, skłonności ułatwiające wyznaczanie i osiąganie nowych celów, to zdolności adaptacyjne, pozwalające nowo przyjętej do pracy osobie szybko odnaleźć się w nieznanym środowisku, to także elastyczność i zdolność działania pod wpływem stresu. Relacje z samym sobą, czyli kompetencje psychologiczne, to adekwatna samoocena, poczucie własnej wartości, wiara we własne siły i jednocześnie świadomość możliwości i ograniczeń. Inteligencja emocjonalna to również kompetencje społeczne – relacje z innymi ludźmi: empatia, asertywność, współpraca i przywództwo. Można powiedzieć, że wszystkie wymienione kompetencje będące składnikami EQ gwarantują sukces w pracy i życiu osobistym. Amerykański psycholog Daniel Goleman odkrył, że odpowiednie proporcje takich składników, jak: umiejętności techniczne (np. tworzenie planów, księgowość), ilorazu inteligencji i inteligencji emocjonalnej są składowymi wysokich wyników pracy, ale to inteligencja emocjonalna okazała się ważniejsza od innych. Inteligencji emocjonalnej można się nauczyć. Dalsze badania wykazały, że nauka wpływająca na wzrost poziomu QE powinna opierać się na przełamywaniu starych i tworzeniu nowych wzorców zachowań. Weźmy na przykład pod uwagę osobę, która chciałaby rozwinąć umiejętności w zakresie empatii, ale posiada taką wadę, że nie potrafi słuchać innych, przerywa kolegom i skupia się na swoich wypowiedziach. Człowiek taki, aby mógł się doskonalić w zakresie empatii, powinien otrzymać informację zwrotną na temat swojego postępowania, podaną w taki sposób, aby wzbudziła w nim chęć do zmiany. Kluczowe elementy treningu w zakresie podwyższenia EQ to motywacja wewnętrzna i zabieganie o informację zwrotną. Trenerem takiej osoby może być np. kolega z pracy, który – poproszony o to – będzie zwracał uwagę na jej zachowanie. Innym sposobom jest obserwacja tych ludzi, którzy posiadają daną cechę i następnie naśladowanie ich sposobu życia i bycia. Jak widać, rozwijanie EQ nie jest możliwe bez własnej aktywności i współpracy z innymi. W rozwoju inteligencji emocjonalnej najważniejsze jest zrozumienie relacji z samym sobą. Ważne jest również, aby żyć w społeczeństwie, dając od siebie empatię i współpracę, zachowując asertywność, i w ten sposób poprzez codzienne zachowania i podjęte działania kształtować własne QE. Renata Tkaczyk Źródło: Daniel Goleman, Inteligencja emocjonalna w praktyce.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę