Historia. Od 26 lutego 1927 r. Mazurek Dąbrowskiego hymnem państwowym

Od 26 lutego 1927 r. na mocy okólnika MSW, oficjalnym hymnem Rzeczypospolitej Polskiej jest Mazurek Dąbrowskiego. Pieśń Legionów Polskich we Włoszech została napisana przez Józefa Wybickiego w 1797 roku dla uświetnienia pożegnania odchodzących z Reggio legionistów i tam została odśpiewana po raz pierwszy.

W debacie o hymnie państwowym wymieniane były pieśni: patriotyczno-religijna Boże coś Polskę, chłopska Rota i rewolucyjna Warszawianka,

Najpierw Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego uznało Mazurka Dąbrowskiego za obowiązkową w szkołach.

– Tekst ten należy uważać za jedynie obowiązujący – tak brzmiał fragment okólnika ministra Felicjana Sławoja Składkowskiego z 1927 r.

Melodia jest oparta na motywach ludowych (mazura). Pieśń była śpiewana podczas wjazdu gen. Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego do Poznania 3 listopada 1806 roku, a także podczas powstania listopadowego (1830), powstania styczniowego (1863), rewolucji 1905 roku i I wojny światowej. W Księstwie Warszawskim Pieśń Legionów była tak popularna, że stała się nieoficjalnym hymnem.

wybicki1

Słowa pieśni wyrażają patriotyzm i nawiązują do wzniosłych wydarzeń z dziejów polskiego oręża oraz ówczesnych dowódców wojskowych, w których pokładano nadzieję na powrót do Ojczyzny i odzyskanie niepodległości.

Śpiewamy

Jeszcze Polska nie zginęła,
Kiedy my żyjemy.

W poszczególnych zwrotkach pojawiają się m.in. Napoleon Bonaparte, hetman Stefan Czarniecki i Tadeusz Kościuszko.
Co ciekawe, hymn stanowią tylko 4 z 6 zwrotek Mazurka Dąbrowskiego. Brak m.in. tej nawiązującej do ogólnonarodowej zgody i wymieniającej dwa państwa zaborcze: „Niemiec, Moskal nie osiędzie, gdy jąwszy pałasza hasłem wszystkich zgoda będzie i Ojczyzna nasza”. ”Tekst ten należy uważać za jedynie obowiązujący” – tak brzmiał fragment okólnika ministra spraw wewnętrznych Felicjana Sławoja Składkowskiego z 1927 r.
Autor słów hymnu Józef Wybicki herbu Rogala urodził się w Będominie nieopodal Kościerzyny. Uczestnik konfederacji barskiej, na polecenie dowództwa konfederacji jeździł z poufnymi misjami. Przystąpił też do konfederacji targowickiej, ale też był uczestnikiem insurekcji kościuszkowskiej. Współpracownik oraz przyjaciel gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, z którym wziął udział w wyprawie na pomoc powstańcom w Wielkopolsce w 1794, a później w Legionach Polskich we Włoszech. Podczas wizyty w obozie legionistów we Włoszech w 1797 napisał słowa pieśni, która stała się później polskim hymnem narodowym – Mazurka Dąbrowskiego.

Tekst Mazurka był przetłumaczony na ok. 20 języków przez poetów solidaryzujących się ze sprawą polską. W XIX wieku stał się pierwowzorem wielu hymnów i pieśni w krajach słowiańskich, m.in. melodii hymnu byłej Jugosławii (obecnie hymn Chorwacji to „Lijepa naša domovino” ze słowami, o błękitnym morzy, które opowie, jak Chorwat kocha swój kraj, a Serbii religijna pieśń „Bože pravde”).

W Konstytucji RP „Mazurek Dąbrowskiego” jest wpisany jako oficjalny hymn, a w ustawie o godle, barwach i hymnie RP wymieniany jako jeden z symboli Polski. „Boże coś Polskę” i „Bogurodzica” są pieśniami o charakterze honorowym.

Na fot. Józef Wybicki (1747-1822) – autor słów polskiego hymnu narodowego. Kolorowany miedzioryt z końca XVIII lub początku XIX w. (Wikimedia Commons)
Download PDF
Powrót Drukuj stronę