Historia: 5 stycznia 1981. Strajk chłopski w Rzeszowie

5 stycznia 1981 r. rozpoczął się strajk rolników, którzy dołączyli do pracowników Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego okupujących od 2 stycznia Dom Kolejarza w Rzeszowie.

Decyzję o przystąpieniu do strajku okupacyjnego podjął Komitet NSZZ Rolników „Solidarność” Wiejska w porozumieniu ze strajkującymi od grudnia 1980 r. rolnikami w Ustrzykach Dolnych. Okupację Domu Kolejarza podjęła grupa ok. 40 rolników. Wkrótce do strajkujących przyłączyli się rolnicy z różnych regionów Polski, nadając protestowi charakter ogólnokrajowy. Strajk uzyskał poparcie NSZZ „Solidarność”.

Celem strajku było zmuszenie rządu do podpisania porozumienia, na mocy którego rozwiązane miały zostać następujące kwestie: legalizacja „S” Wiejskiej, samorządności wiejskiej, umów kontraktacyjnych, szkolnictwa i religii.

Zaniepokojenie władz było tak duże, że w Komendzie Wojewódzkiej MO w Rzeszowie w połowie stycznia przygotowano plan pacyfikacji strajku. Do siłowego rozwiązania tutaj nie doszło.

Jednak w podkarpackim miasteczku 12 stycznia 1981 r. tuż przed godz. 19 budynek urzędu w Ustrzykach Dolnych otoczyła MO. Przed północą chłopi ze znaczkami „Solidarności Wiejskiej” opuścili miejsce strajku śpiewając „Rotę”. Grupa rolników kontynuowała protest w siedzibie MKZ NSZZ „S” w Ustrzykach.

W wyniku trwających ponad 2 tygodnie negocjacji z Komisją Rządową  w nocy z 18 na 19 lutego 1981 r. podpisano porozumienie rzeszowskie, a następnie porozumienie ze strajkującymi rolnikami w Ustrzykach Dolnych.

Przypomnijmy, że 12 maja 1981 r. zarejestrowany został pierwszy w Polsce związek zawodowy rolników. Jego powstanie poprzedziło narastające od kilku lat niezadowolenie na wsi.

Punktem zapalnym było przyjęcie w 1977 r. niesprawiedliwej dla rolników - choć pierwszej obejmującą tę grupę zawodową emeryturami – ustawy emerytalnej. Powstały Komitety Samoobrony Chłopskiej Ziemi Lubelskiej, Ziemi Grójeckiej i Rzeszowskiej. W maju 1977 r. 349 rolników i ks. Sadłowski wysłało apel do Rady Państwa o uwolnienie uczestników Czerwca ’76 oraz członków KOR.

21 września 1980 r. w Warszawie przedstawiciele ruchu chłopskiego powołali Komitet Założycielski NSZZ Rolników „Solidarność Wiejska”. Trzy dni później złożono wniosek o rejestrację Związku. Warszawski sąd odmówił jego rejestracji.

29 grudnia 1980 r. rozpoczął się strajk okupacyjny w Urzędzie Miasta i Gminy w Ustrzykach Dolnych, a od 31 grudnia w UW w Rzeszowie. Przyjechali rolnicy z innych regionów m.in. z Podlasia. Strajk był wspierany przez NSZZ „S” i przez Kościół.

13 lutego 1981 r. w Bydgoszczy powołana została KKP NSZZ RI „S”. Rozmowy ze stroną rządową zostały zakończone porozumieniem 19 lutego 1981 r., dwa dni później podpisano porozumienie w Ustrzykach.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę