O rolniczą „Solidarność”. Strajk chłopski w Ustrzykach Dolnych i Rzeszowie

5 stycznia 1981 r. rozpoczął się w Rzeszowie strajk rolników, którzy dołączyli do pracowników rzeszowskiej Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego okupujących od 2 stycznia 1981 r. Dom Kolejarza. Było to drugie, po ustrzyckim, strajkowe ognisko rolników domagających się prawa do zrzeszania się w związki zawodowe, a nie jedynie w kółka rolnicze i koła gospodyń wiejskich. 

29 grudnia 1980 r. rozpoczął się strajk okupacyjny w Urzędzie Miasta i Gminy w Ustrzykach Dolnych, a od 31 grudnia 1980 w UW w Rzeszowie, a następnie protest kontynuowano w Domu Kolejarza. Chłopi upominali się o prawo do własnej organizacji.

Już 21 września 1980 r. w Warszawie przedstawiciele ruchu chłopskiego powołali Komitet Założycielski NSZZ Rolników „Solidarność Wiejska”. Trzy dni później złożono wniosek o rejestrację Związku. Warszawski sąd odmówił wówczas jego rejestracji.

Do bieszczadzkich Ustrzyk i do Rzeszowa przyjechali rolnicy z innych regionów m.in. z Mazowsza i z Podlasia. Strajk był wspierany przez NSZZ „S” i przez Kościół.Decyzję o przystąpieniu do strajku okupacyjnego podjął Komitet NSZZ Rolników „Solidarność” Wiejska w porozumieniu ze strajkującymi od grudnia 1980 r. rolnikami w Ustrzykach Dolnych.

Okupację Domu Kolejarza podjęła grupa kilkudziesięciu rolników. Wkrótce do strajkujących przyłączyli się rolnicy z różnych regionów Polski, nadając protestowi charakter ogólnokrajowy. Strajk uzyskał poparcie NSZZ „Solidarność”.

Celem strajku było zmuszenie rządu do podpisania porozumienia, na mocy którego rozwiązane miały być kwestie legalizacji „Solidarności” Wiejskiej, samorządności wiejskiej, umów kontraktacyjnych, rolniczego szkolnictwa.

Zaniepokojenie władz było duże. W Komendzie Wojewódzkiej MO w Rzeszowie w połowie stycznia przygotowano plan spacyfikowania strajku. Do siłowego rozwiązania jednak na szczęście w Rzeszowie nie doszło.

Jednak 12 stycznia 1981 r. tuż przed godz. 19 budynek urzędu w Ustrzykach Dolnych otoczyła MO. Przed północą chłopi ze znaczkami „Solidarności Wiejskiej” opuścili miejsce strajku, śpiewając „Rotę”. Grupa rolników kontynuowała protest w siedzibie MKZ NSZZ „S” w Ustrzykach.

13 lutego 1981 r. w Bydgoszczy powołana została KKP NSZZ  „Solidarność” Rolników Indywidualnych. Rozmowy ze stroną rządową zostały zakończone porozumieniem. W wyniku trwających ponad dwa tygodnie negocjacji z Komisją Rządową  w nocy z 18 na 19 lutego 1981 r. podpisano porozumienie rzeszowskie, a następnie porozumienie ze strajkującymi rolnikami w Ustrzykach Dolnych.

12 maja 1981 r. zarejestrowany został pierwszy w Polsce związek zawodowy rolników NSZZ  „Solidarność” Rolników Indywidualnych.

Jego powstanie poprzedziło narastające od kilku lat niezadowolenie na wsi. Punktem zapalnym było przyjęcie w 1977 r. niesprawiedliwej dla rolników - choć pierwszej obejmującą tę grupę zawodową emeryturami – ustawy emerytalnej. Powstały Komitety Samoobrony Chłopskiej Ziemi Lubelskiej, Ziemi Grójeckiej i Ziemi Rzeszowskiej.

W maju 1977 r. 349 rolników i ksiądz Czesław Sadłowski, proboszcz parafii w Zbroszy Dużej, która w PRL stała się ośrodkiem wspierania rolników i oporu przeciw władzy wysłało apel do Rady Państwa o uwolnienie uczestników protestów z Czerwca ’76 oraz wspierających ich członków Komitetu Obrony Robotników (od września 1977 r. Komitetu Samoobrony Społecznej KOR).

ASG

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę