Historia. 26 lutego 1927. Mazurek Dąbrowskiego

Od 26 lutego 1927 r. oficjalnym hymnem Rzeczypospolitej Polskiej jest Mazurek Dąbrowskiego. Pieśń Legionów Polskich we Włoszech została napisana przez Józefa Wybickiego w 1797 roku dla uświetnienia pożegnania odchodzących z Reggio legionistów i tam została odśpiewana po raz pierwszy.

Melodia jest oparta na motywach ludowych (mazura). Pieśń była śpiewana podczas wjazdu gen. Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego do Poznania 3 listopada 1806 roku, a także podczas powstania listopadowego (1830), powstania styczniowego (1863), rewolucji 1905 roku i I wojny światowej. W Księstwie Warszawskim Pieśń Legionów była tak popularna, że stała się nieoficjalnym hymnem.

wybicki1

Słowa pieśni wyrażają patriotyzm i nawiązują do wzniosłych wydarzeń z dziejów polskiego oręża oraz ówczesnych dowódców wojskowych, w których pokładano nadzieję na powrót do Ojczyzny i odzyskanie niepodległości.

Śpiewamy

Jeszcze Polska nie zginęła,
Kiedy my żyjemy.

W poszczególnych zwrotkach pojawiają się m.in. Napoleon Bonaparte, hetman Stefan Czarniecki i Tadeusz Kościuszko.
Co ciekawe, hymn stanowią tylko 4 z 6 zwrotek Mazurka Dąbrowskiego. Brak m.in. tej nawiązującej do ogólnonarodowej zgody i wymieniającej dwa państwa zaborcze: „Niemiec, Moskal nie osiędzie, gdy jąwszy pałasza hasłem wszystkich zgoda będzie i Ojczyzna nasza”. ”Tekst ten należy uważać za jedynie obowiązujący” – tak brzmiał fragment okólnika ministra spraw wewnętrznych Felicjana Sławoja Składkowskiego z 1927 r.
W dyskusji o statusie hymnu państwowego wymieniane były też „Warszawianka”, hymn „Boże coś Polskę” i „Rota”.

Autor słów hymnu Józef Wybicki herbu Rogala urodził się w Będominie nieopodal Kościerzyny. Uczestnik konfederacji barskiej, na polecenie dowództwa konfederacji jeździł z poufnymi misjami. Przystąpił też do konfederacji targowickiej, ale też był uczestnikiem insurekcji kościuszkowskiej. Współpracownik oraz przyjaciel gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, z którym wziął udział w wyprawie na pomoc powstańcom w Wielkopolsce w 1794, a później w Legionach Polskich we Włoszech. Podczas wizyty w obozie legionistów we Włoszech w 1797 napisał słowa pieśni, która stała się później polskim hymnem narodowym – Mazurka Dąbrowskiego.

Tekst Mazurka był przetłumaczony na ok. 20 języków przez poetów solidaryzujących się ze sprawą polską. W XIX wieku stał się pierwowzorem wielu hymnów i pieśni w krajach słowiańskich, m.in. melodii hymnu Jugosławii.

Na fot. Józef Wybicki (1747-1822) – autor słów polskiego hymnu narodowego. Kolorowany miedzioryt z końca XVIII lub początku XIX w. (Wikimedia Commons)
Download PDF
Powrót Drukuj stronę