Historia. 20 maja 1901 r. – wyroki za udział w strajku we Wrześni

W lecie 1900 r. regencja poznańska (zabór pruski) wydała okólnik, który nakazywał wprowadzenie od roku szkolnego 1901/1902 języka niemieckiego do nauczania religii i śpiewu kościelnego („niemieckiej religii”) tam, gdzie dzieci opanowały dostatecznie ten język. W uzasadnieniu stwierdzono, iż język niemiecki od dłuższego czasu jest językiem wykładowym i dzieci polskie biegle się nim posługują. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, aby wprowadzić naukę religii po niemiecku na średnim i wyższym stopniu szkoły elementarnej.

Pomnik Dzieci Wrzesińskich we Wrześni. Fot. Wikimedia Commons

strajk_we_wrzesni

Przewidując opór dzieci i ich rodziców władze pruskie postanowiły „wepchnąć w ręce dziatwy katechizmy niemieckie, zakupione na koszt rządu”. Dzieci nie przyjęły jednak książek i w porozumieniu z rodzicami zastosowały bierny opór, odmawiając odpowiedzi w języku niemieckim na lekcjach religii. Niemieccy pedagodzy uciekli się do przemocy fizycznej i represji.

20 maja 1901 r. niemiecki nauczyciel katolickiej szkoły ludowej we Wrześni wymierzył karę cielesną dzieciom za odmowę odpowiadania w języku niemieckim. W reakcji zastrajkowało 118 uczniów. W listopadzie 1901 r. rozpoczął się proces rodziców i uczniów ze szkoły we Wrześni, którym zarzucono „udział w publicznym zbiegowisku oraz zmuszanie urzędników do zaniechania czynności urzędowych”. Na ławie oskarżonych zasiadło 25 osób, w tym 4 nieletnich. Wyroki wyniosły od 2 miesięcy do 2,5 roku więzienia.Za przykładem dzieci z Wrześni poszli uczniowie innych szkół zaboru pruskiego. W 1906 r. opór dzieci, podtrzymywany przez rodziców, przybrał postać strajku powszechnego. W fazie największego nasilenia strajkowało ok. 75 tys. dzieci w ok. 800 szkołach (na ogólną liczbę 1100).

Download PDF
Powrót Drukuj stronę