Historia. 16 marca 1981. Bydgoski Marzec – rozwiązanie siłowe

Kryzys w stosunkach między władzami PRL a NSZZ „S” w jego kolejnej odsłonie zapoczątkowała odmowa rejestracji rolniczej NSZZ „S” RI.

16 marca 1981 r. w Bydgoszczy rozpoczął się strajk okupacyjny gmachu Wojewódzkiego Komitetu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego przez chłopską „Solidarność”.

19 marca 1981 r. odbyła się sesja Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy, na którą zaproszono przedstawicieli bydgoskiej „S” z ówczesnym szefem regionu Janem Rulewskim.

Sesja została niespodziewanie zakończona bez możliwości zabrania głosu przez związkowców, którzy w proteście wraz z częścią radnych, nie opuścili budynku WRN. Wcześniej ustalono, że reprezentanci „Solidarności” będą mogli w trakcie sesji zabrać głos w sprawie rolnictwa.

Wieczorem kompania ZOMO wyprowadziła przy użyciu siły pozostających na sali związkowców. Podczas wyrzucania z budynku WRN doszło do poturbowania protestujących. W trakcie interwencji  pobito Jana Rulewskiego, Mariusza Łabentowicza oraz Michała Bartoszcze.  Nagrania z milicyjnej akcji obiegły kraj.

wydarzenia_bydgoskie

Egzemplarz dziennika „Wieczór Wrocławia” z 20-22 marca 1981 z interwencjami cenzury w tekście komentującym pobicie związkowców w Bydgoszczy 19 marca (zdjęcie: Wikimedia Commons)

 

W ich obronie stanęła cała „S”. Decyzją Krajowej Komisji Porozumiewawczej 27 marca miał odbyć się czterogodzinny strajk ostrzegawczy, a 31 marca 1981 r. strajk generalny w całym kraju. Przeciwny strajkowi był m.in. Lech Wałęsa.

Przypomnijmy, że 17 marca 1981 r. rozpoczęły się w Polsce kilkudniowe manewry wojskowe państw Układu Warszawskiego „Sojuz ‘81”.
30 marca 1981 r. rząd podpisał z „S” porozumienie. Władze przyznały, że „zamknięcie sesji WRN nastąpiło bez zachowania obowiązujących reguł prawnych, a użycie sił dla usunięcia przedstawicieli »S« z budynku było działaniem sprzecznym z przyjętymi dotąd zasadami rozwiązywania konfliktów społecznych”. Związek odstąpił od przeprowadzenia strajku powszechnego. W ramach porozumienia władze zobowiązały się wyjaśnić sprawę pobicia związkowców i ukarać winnych, a także wydać zgodę na rejestrację rolniczej „Solidarności”, co też nastąpiło 12 maja 1981 r.

Śledztwo w sprawie pobicia działaczy „S” nie ustaliło sprawców.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę