Historia. 16 czerwca 1944 r. – śmierć Jana Piwnika ps. „Ponury”

Jan Piwnik ps. „Ponury” urodził się 31 sierpnia 1912 r. we wsi Janowice k. Ostrowca Świętokrzyskiego, a zginął 16 czerwca 1944 r. pod wsią Jewłaszcze na Nowogródczyźnie. Major Wojska Polskiego i aspirant Policji Państwowej, legendarny dowódca partyzancki Armii Krajowej w Górach Świętokrzyskich i na Nowogródczyźnie. Jan Piwnik uczestniczył w wojnie obronnej w 1939 r. jako dowódca kompanii w Zmotoryzowanym Batalionie Policji.

ponury1

Przysięga żołnierzy Armii Krajowej

 

Po kampanii wrześniowej został internowany na Węgrzech. Po ucieczce z obozu internowania przedostał się do Francji, gdzie wstąpił do 4 Pułku Artylerii Ciężkiej. Po kapitulacji Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, tam został wcielony do 4 Brygady Kadrowej Strzelców, a następnie do 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej. 10 października 1941 r. złożył przysięgę obowiązującą w ZWZ-AK i w stopniu porucznika nocą z 7 na 8 listopada został zrzucony do Polski w ramach lotu o kryptonimie „Rucktion”.

W Polsce został przydzielony do komórki Oddziału V Komendy Głównej ZWZ – AK. Powierzono mu koordynację wszystkich spraw związanych z przyjmowaniem grup cichociemnych. 13 czerwca 1942 r. przejął dowództwo II odcinka „Wachlarza” w Równem. Tam też został aresztowany przez żandarmerię niemiecką. Po 4 miesiącach uciekł z więzienia w Zwiahlu. W listopadzie 1942 r. Komendant Główny AK, gen. Stefan Rowecki ps. „Grot” wyznaczył go do przeprowadzenia akcji odbicia trzech oficerów z więzienia w Pińsku. Oficerowie zostali uwolnieni, a Jan Piwnik za tę akcję został odznaczony Orderem Virtuti Militari. W połowie maja 1943 r. Piwnik objął funkcję dowódcy Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”, a 4 czerwca został komendantem „Kedywu” Okręgu V Radomsko-Kieleckiego. Latem tego roku jego zgrupowania z powodzeniem przeprowadziły szereg akcji dywersyjnych i ataków na obiekty niemieckie.

Na przełomie lutego i marca 1944 r. Jan Piwnik objął dowództwo kompanii szczuczyńskiej Nadniemeńskiego Zgrupowania Partyzanckiego, a w maju został dowódcą VII batalionu. W czerwca przyszedł rozkaz realizacji planu „Burza”. Bataliony działające w rejonie Lidy uderzyły na umocnienia niemieckie tzw. ”stutzpunkty” 8 czerwca. 16 czerwca 1944 r. zaatakowano kolejne umocnienia niemieckie we wsi Jewłasze. Podczas ataku poległ Jan Piwnik. Pochowano go na cmentarzu w Wawirówce. Pośmiertnie zostal awansowany na stopien majora.. Jego szczątki zostały w 1987 r. przeniesione do Klasztoru O.O Cystersów w Wąchocku.

Fot. Wikimedia Commons
Download PDF
Powrót Drukuj stronę