Gryf Pomorski na straży polskości Pomorza

 W niedzielę w Gołubiu na Kaszubach uczczono 73 rocznicę śmierci por. Józefa Dambka, dowódcy Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski” oraz jego podkomendnych. Uczestniczący w uroczystości Antoni Macierewicz, minister obrony narodowej,  poinformował, iż podjął decyzję o podniesieniu Józefa Dambka do stopnia kapitana i o decyzji o nadaniu jednej z jednostek WP imienia „Gryfa Pomorskiego”.

ptasia_wola

Replika bunkra „Ptasia Wola” Tajnej Organizacji Wojskowej Gryf Pomorski w Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku / Wikimedia Commons

 

Organizatorami uroczystości są od lat członkowie stowarzyszenia im. Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski”.

 

Józef Dambek był działaczem Stronnictwa Narodowego, szczególnie silnego na Pomorzu, był nauczycielem publicznych szkół powszechnych. W latach trzydziestych przeszedł szkolenie w zakresie organizacji sieci dywersji pozafrontowej.

Za śmierć dowódcy por. Józefa Dambka odpowiada agentura niemiecka. W nocy z 4 na 5 marca 1944 roku został zastrzelony przez ścigającego go agenta Gestapo Jana Kaszubowskiego vel Hansa Kassnera, w okolicach Sikorzyna w powicie kartuskim. Miejsce pochówku dowódcy „Gryfa” nie jest znane.

Józef Dambek został pośmiertnie odznaczony Orderem Virtuti Militari przez Rząd Polski w Londynie.

Niedzielne obchody rozpoczęły się od mszy świętej w kościele parafialnym w Gołubiu, po której jej uczestnicy wraz z marynarzami i orkiestrą reprezentacyjną Marynarki Wojennej oraz w towarzystwie rekonstruktorów z II Pułku Szwoleżerów Rokitiańskich udali się pod krzyż TOW „Gryf Pomorski” nad jeziorem Dąbrowskim.

Odczytano list Jarosława Kaczyńskiego, prezesa PiS.

– Bez takich ludzi jak por. Józef Dambek i jego podkomendni, jak ks. gen. Józef Wrycza, legenda pracy niepodległościowej na Pomorzu, jak organizatorzy i działacze innych struktur walczących o polskość tych ziem i niepodległość ojczyzny, nie byłoby wolnej Polski – napisał lider PiS.

Wśród parlamentarzystów, kombatantów, rekonstruktorów była też delegacja związkowców z Krzysztofem Doślą, przewodniczącym ZRG NSZZ „S”.

W mniej oficjalnej części obchodów w Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku była rekonstrukcja historyczna i biesiada partyzancka.

– Wasza determinacja, miłość do Boga i Ojczyzny sprawiła, że Pomorze zostało włączone do niepodległej Polski w 1918 roku i sprawiła, że trwacie po dzień dzisiejszy.Nie ma słów podziękowania dla bohaterstwa żołnierzy Gryfa Pomorskiego, dla tego wielkiego dziedzictwa, które przekazali kolejnym pokoleniom. Czym byłaby walka z 1970 roku, gdyby nie ta tradycja, gdyby nie ten obowiązek, gdyby nie to przekonanie, że walka z niemieckim okupantem nie zakończyła walki o niepodległość Polski? Czy byłaby Solidarność? – pytał minister obrony narodowej, który przypomniał też, iż „Gryf Pomorski” był jedną z największych organizacji żołnierskich na ziemi polskiej, która swoją walką ocaliła tysiące polskich istnień, ale przede wszystkim sprawiła, że przynależność do Polski stała się faktem.

- Dziękujemy też księżom kapłanom, którzy byli wiernymi pasterzami tej ziemi. Nigdy nie zapomnimy, że przysięga, którą składali żołnierze Gryfa Pomorskiego, to była przysięga bronienia ojczyzny i kościoła katolickiego – najświętszych wartości polskiej ziemi – dodał szef MON

Przypomnijmy, że 24 grudnia 1939 r. powołano Tajną Organizację Wojskową „Gryf Kaszubski”. W lipcu 1941 r. przyłączyły się inne grupy konspiracyjne. Powołano więc Tajną Organizację Wojskową „Gryf Pomorski”, której dowódcą został por. Józef Dambek, ps. „Lech”, „Kil”, „Jur”, „Adam Falski” a wspierał go ks. ppłk Józef Wrycza, ps. „Rawycz”, „Delta”, „Śmiały”, zwany również księdzem generałem, kapelan Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy na Pomorza, przywódca duchowy organizacji konspiracyjnych Wojskowa Organizacja Niepodległościowa i Tajna Organizacja Wojskowa „Gryf Pomorski”

Warto wspomnieć, że działała na Pomorzu też założona przez Wacława Ciesielskiego, ps. Roman, dziennikarza i działacza narodowego Narodowa Organizacja Bojowa.

ASG

Download PDF
Powrót Drukuj stronę