Finał Grudnia ’70. Zapomniany robotniczy strajk w Szczecinie

22 stycznia 1971 roku stanęła Stocznia im. Warskiego w Szczecinie. Zastrajkowali stoczniowcy rozgoryczeni niedotrzymaniem obietnic o obniżce cen oraz kłamliwymi i cenzurowanymi relacjami prasowymi, propagandowym szczuciem na strajkujących w Grudniu.

Na czele strajku stanął Edward Bałuka, a w składzie komitetu strajkowego był m.in. Stefan Jurczyk, lider strajku szczecińskiego z 1980 r. Strajk był kontynuacją tragicznego szczecińskiego Grudnia’70.

17 i 18 grudnia 1970 r. przed gmachem KW PZPR, komendą MO oraz stoczniowymi bramami od kul wojska i milicji padło 16 osób, wielu zostało rannych. Pacyfikacja była bezwzględna. Padły strzały w okna mieszkań.

Od 18 grudnia 1970 r. zaczął się w stoczni strajk okupacyjny. Protestujący wysunęli 21 postulatów, m.in. rozwiązania CRZZ i utworzenia niezależnych od PZPR związków zawodowych, obniżenia cen żywności, ukarania odpowiedzialnych za masakrę.

22 stycznia 1971 stoczniowcy ponownie podjęli strajk. Była to rozpaczliwa akcja w odpowiedzi na propagandową szczujnię. Stocznia wnet została otoczona kordonem milicji i wojska. Kanały portowe i Odrę patrolowały kanonierki 8. Flotylli Obrony Wybrzeża ze Świnoujścia. Nad miastem rozrzucane były z helikopterów ulotki o działaniach „rewizjonistów niemieckich i zagrożeniu granicy na Odrze i Nysie”.

24 stycznia 1971 r. do Szczecina przybył Edward Gierek. Strajkujący wysłali swoich emisariuszy do innych miast, by przekazali prawdę o szczecińskim proteście, m.in. do zakładów przemysłu lniarskiego i bawełnianego w Łodzi i Żyrardowie. Nazajutrz po rozmowach z reprezentantami protestujących doszło do zakończenia strajku. Pamiętajmy, że nie zapadła jeszcze decyzja o cofnięciu grudniowych podwyżek cen z 1970 r.

Po proteście łódzkich włókniarek z lutego 1971 r. 15 lutego 1971 r. premier gen. Piotr Jaroszewicz oznajmił o decyzji KC PZPR i rządu o wycofaniu się z grudniowej podwyżki cen z dniem 1 marca 1971 r. Kończył się Grudzień ’70.

A sam Edward Bałuka? W latach 70. był na emigracji, w stanie wojennym został internowany, a następnie aresztowany. Wojskowy sąd skazał go na 5 lat więzienia. Bałuka zmarł 8 stycznia 2015 r.

Artur S. Górski

Przeczytaj więcej…>>

Download PDF
Powrót Drukuj stronę