Emerycie, rencisto, rozlicz się z ZUS

Do końca lutego 2015 roku niektórzy emeryci i renciści, którzy dorabiają do swoich świadczeń, powinni powiadomić ZUS o wysokości ubiegłorocznych dochodów. Świadczeniobiorcy, którzy kontynuują zatrudnienie lub zamierzają rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej, powinni o tym fakcie powiadomić ZUS, składając druk Rw-73.

ZUS może zmniejszyć lub zawiesić świadczenie osoby, która osiągnęła dodatkowy, określony wysoki przychód, podlegający ubezpieczeniom społecznym, następującym świadczeniobiorcom:

  • emerytom, którzy nie ukończyli: 60 lat kobieta i 65 lat mężczyzna
  • osobom, które otrzymują rentę z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną·– osobom, które otrzymują rentę wypadkową.

Osobom, które mają prawo do emerytury pomostowej i kontynuują pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, ZUS zawiesza świadczenie bez względu na wysokość osiąganego dodatkowego przychodu.

Natomiast bez ograniczeń mogą dorabiać do swojego świadczenia osoby na emeryturze w wieku obniżonym z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej).

Ile można dorobić

Świadczenie emerytalne ulega zmniejszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie przekraczającej 70 procent przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, nie wyższej jednak niż 130 procent tej kwoty.

Natomiast prawo do emerytury ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu w kwocie wyższej niż 130 procent przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy, ostatnio ogłoszonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.

Wysokość kwot przychodu powodujących zmniejszenie lub zawieszenie emerytury:

  • kwoty równe 70 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto: od 1 września 2014 r. – 2646,80 zł
  • kwoty równe 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto: od 1 września 2014 r. – 4915,50 zł.

Czyli, jeżeli świadczeniobiorca (zobligowany do rozliczenia z ZUS) osiągnie przychód np. z wynagrodzenia za pracę w wysokości do 2646,80 zł brutto, to wówczas jego emerytura nie zostanie zmniejszona ani zawieszona. Przychód powyżej tej kwoty, a do kwoty 4915,50 zł spowoduje zmniejszenie świadczenia. Jeżeli natomiast przychód emeryta będzie wyższy niż 4915,50 zł, to wówczas jego świadczenie zostanie zawieszone.

Należy przy tym pamiętać, że przez przychód rozumie się nie tylko przychody z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, ale również przychody w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu: pracy nakładczej, służby, wykonywania mandatu posła lub senatora, wykonywania pracy w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, pobierania zasiłku dla bezrobotnych i stypendium wypłacanych bezrobotnym oraz stypendium sportowego, a także z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności oraz umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia, jak również z tytułu współpracy przy tej działalności lub współpracy przy wykonywaniu umowy, z tytułu umowy o dzieło wykonywanej na rzecz własnego pracodawcy.

Jakie przychody bez ograniczeń

Na zawieszenie lub zmniejszenie świadczeń emerytalno-rentowychnie mają wpływu przede wszystkim przychody uzyskiwane z tytułu wykonywania pracy zarobkowej nieobjętej obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Chodzi tu m.in. o przychody uzyskiwane z tytułu:

  • umów o dzieło zawartych z innym podmiotem niż własny pracodawca
  • praw autorskich i patentowych
  • wynajmu lub dzierżawy nieruchomości albo lokali (chyba że wynajem lub dzierżawa stanowią przedmiot działalności gospodarczej).
  • honorariów z tytułu działalności twórczej lub artystycznej.

Jeżeli świadczeniobiorca osiągnie przychód w danym roku kalendarzowym w wysokości do 31 822,80 zł brutto, to wówczas jego emerytura nie zostanie zmniejszona ani zawieszona. Przychód powyżej tej kwoty, a do kwoty 59 099 zł spowoduje zmniejszenie świadczenia, a powyżej kwoty 59 099 zł spowoduje zawieszenie świadczenia.

 

Rozliczenie roczne i miesięczne

Istotne jest, że ZUS rozlicza świadczeniobiorców nie tylko w stosunku miesięcznym – porównując kwotę przychodu emeryta lub rencisty osiągniętego w poszczególnych miesiącach z granicznymi kwotami przychodu, ale również po zakończeniu roku kalendarzowego porównuje osiągnięte przychody w zakończonym roku z granicznymi rocznymi kwotami przychodu. ZUS po zakończeniu roku wybiera sposób rozliczenia najkorzystniejszy dla emeryta lub rencisty.

Jeśli zatem świadczeniobiorca nie przewidział, ile prawdopodobnie zarobi w ciągu danego roku kalendarzowego i nie zgłosił wcale lub zgłosił, że nie osiągnie przychodu powodującego zmniejszenie lub zawieszenie świadczenia, to musi się liczyć, że od miesiąca marca danego roku (do końca lutego emeryci i renciści mają czas na złożenie zaświadczenia o wysokości dodatkowych zarobków, jakie uzyskali za rok ubiegły) mogą otrzymać decyzję ZUS zobowiązującą do zwrotu części lub całości wypłaconego świadczenia.

Stan prawny na 20.01.2015 r.

Maria Szwajkiewicz

Download PDF
Powrót Drukuj stronę