Drugi pogrzeb Żołnierza

Z ryngrafem i w oficerskim mundurze spocznie oficer Rzeczpospolitej Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka” w niedzielę 24 kwietnia. Tego dnia o godz. 15 rozpoczną się państwowe uroczystości pogrzebowe ppłk. Szendzielarza na wojskowym cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Już kilka dni wcześniej w Łodzi, w bazylice archikatedralnej w czwartek 21 kwietnia o godz. 19 rozpocznie się Msza św. pod przewodnictwem ks. abp. Marka Jędraszewskiego, metropolity łódzkiego. Następnego dnia będzie trwało czuwanie przy trumnie „Łupaszaki”.

Szczątki Żołnierza Niezłomnego ubrano w pełne umundurowanie oficerskie 4. Pułku Ułanów Zaniemeńskich.

- W kieszeni ma święte obrazki i różaniec, na mundurze znajduje się ryngraf z Matką Bożą Ostrobramską, w trumnie jest też szabla – opisywała w Naszym Dzienniku Halina Morawska, siostrzenica Zygmunta Szendzielarza.

Msza żałobna pod przewodnictwem biskupa polowego Józefa Guzdka rozpocznie się o godzinie 15 w kościele pw. Św. Karola Boromeusza przy ul. Powązkowskiej 14. Około godziny 16 ruszy kondukt. Poprzedzi go pododdział konny w barwach 4 Pułku Ułanów Zaniemeńskich i nastąpi przemarsz uczestników na Cmentarz Wojskowy na Powązkach.

Do uczestnictwa w pogrzebie ppłk. „Łupaszki” zgłosiły się osoby z Litwy, Wielkiej Brytanii, z Kanady.

Na stojącej płycie nagrobnej będzie medalion, w którym znajdzie się popiersie „Łupaszki” wykonane z brązu, nad nim krzyż i ryngraf.

Zygmunt Szendzielarz urodził się 12 marca 1910 r. w Stryju. W listopadzie 1931 r. wstąpił jako ochotnik na kurs Szkoły Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej.

Kolejnym etapem jego wojskowej edukacji była Szkoła Podchorążych Kawalerii w Grudziądzu. Po jej ukończeniu w 1934 r. w stopniu podporucznika skierowany został do 4. Pułku Ułanów Zaniemeńskich w Wilnie. Walczył we wrześniu 1939 r. w składzie Wileńskiej Brygady Kawalerii, będącej częścią Armii „Prusy”. Pod koniec walk dołączył do Grupy Operacyjnej dowodzonej przez gen. Władysława Andersa. Wtedy też odznaczony został Krzyżem Virtuti Militari V klasy.

Od początku 1940 r. działał w konspiracji w środowisku 4 Pułku Ułanów, przyjmując pseudonim „Łupaszka”.

W kwietniu 1943 r. nawiązał kontakt z Komendą Wileńskiego Okręgu AK i w sierpniu tego roku rozkazem ppłk Aleksandra Krzyżanowskiego „Wilka” został dowódcą oddziału partyzanckiego AK działającego na Pojezierzu Wileńskim pod dowództwem ppor. Antoniego Burzyńskiego „Kmicica”. Nim dotarł do bazy polski oddział został rozbrojony przez partyzancką sowiecką brygadę Fiodora Markowa, a „Kmicic” i kilkudziesięciu żołnierzami AK sowieci zamordowali.

Szendzielarz z resztek oddziału utworzył 5. Brygadę Wileńską AK. Walczyła ona z okupacyjnymi wojskami niemieckimi i z litewskimi jednostkami kolaboracyjnymi.

W sierpniu 1944 r. 5. Brygada znalazła się pod dowództwem Zygmunta Szendzielarza w rejonie Bielska Podlaskiego i podporządkował się Komendzie Białostockiego Okręgu AK, a na wiosnę 1945 r., podlegając Komendzie Białostockiego Okręgu Armii Krajowej Obywatelskiej.

Brygada przeprowadziła kilkadziesiąt akcji przeciwko NKWD, UBP, MO i KBW.  Stąd w 1946 r. wrócił do walki, rozpoczynając działalność dywersyjną na Pomorzu. W kwietniu tego roku odtworzył w Borach Tucholskich 5. Brygadę Wileńską i stanął na jej czele.

Na jesieni 1946 r. Szendzielarz razem z niewielką grupą żołnierzy wrócił na Białostocczyznę, gdzie dołączył do 6. Brygady Wileńskiej ppor. Lucjana Minkiewicza „Wiktora”. Rok później ukrył się w Osielcu koło Makowa Podhalańskiego. 30 czerwca 1948 r. został aresztowany przez MBP.

W trakcie śledztwa major zachował godną postawę, biorąc na siebie całkowitą odpowiedzialność za działania podległych mu oddziałów. 2 listopada 1950 r. Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał go na karę śmierci. Wyrok wykonany został 8 lutego 1951 r. w warszawskim więzieniu na Mokotowie.Pochowany w bezimiennym grobie, na przycmentarnym śmietnisku, tak by nikt nigdy nie mógł złożyć na grobie kwiatów, aby jeszcze bardziej upodlić rodzinę. Miał być zapomniany. Jego szczątki odkryto w sierpniu 2013 roku dzięki poszukiwaniom grupy badaczy z IPN.

 Wypowiedzieliśmy walkę na śmierć lub życie tym, którzy za pieniądze, ordery lub stanowiska z rąk sowieckich, mordują najlepszych Polaków – czytamy w rozkazie z 1946 roku majora Zygmunta Szendzielarza, ps. „Łupaszka”..

ASG

 

 

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę