Dialog autonomiczny – nowy pomysł związków zawodowych na poprawę dialogu społecznego w Polsce

Nowe zasady dialogu społecznego, przygotowane przez trzy reprezentatywne centrale związkowe (NSZZ „Solidarność”, OPZZ i Forum Związków Zawodowych), zostały zaprezentowane podczas posiedzenia Zarządu Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” 4 listopada. Wcześniej propozycje te szef Związku Piotr Duda przekazał prezydentowi Bronisławowi Komorowskiemu.

W swoim projekcie związki zawodowe podkreślają, że dotychczasowa formuła prowadzenia dialogu społecznego w Polsce – w oparciu o Komisję Trójstronną oraz Wojewódzkie Komisje Dialogu Społecznego – wyczerpała się. Partnerzy społeczni stracili do siebie zaufanie, a ustalenia Komisji Trójstronnej nie są wiążące dla rządu.

Związkowcy proponują m.in. ograniczenie roli rządu i skupienie się na autonomicznym dialogu dwustronnym reprezentacji pracowników i pracodawców. Skuteczność takiej formuły udowadnia chociażby praktyka ostatnich miesięcy. W wielu przypadkach to strona rządowa jest czynnikiem blokującym wypracowanie konstruktywnego rozwiązania konkretnego problemu. Na Pomorzu pod koniec października szefa ZRG Krzysztof Dośla odbył serię spotkań z przedstawicielami organizacji pracodawców (BCC, Konfederacja Lewiatan, Pracodawcy Pomorza).

Nową formą instytucjonalną prowadzenia dialogu według związków zawodowych powinna być Rada Dialogu Społecznego, której członków i przewodniczącego powoływałby marszałek Sejmu na wniosek strony rządowej, reprezentatywnych organizacji związków zawodowych i reprezentatywnych organizacji pracodawców powoływałby. Funkcja przewodniczącego Rady Dialogu Społecznego powinna pełniona być rotacyjnie w okresach rocznych przez przewodniczących reprezentatywnych organizacji związków zawodowych i reprezentatywnych organizacji pracodawców, a ze strony rządowej przez premiera lub wicepremiera.

Według związkowych propozycji Rada Dialogu Społecznego powinna posiadać prawo pośredniej inicjatywy ustawodawczej. Oznacza to, że Rada Ministrów byłaby zobowiązana do rozpatrzenia ważnych społecznie projektów legislacyjnych (wniosków o ich przygotowanie) przyjętych w drodze konsensusu przez Radę lub przyjętych w drodze konsensusu przez stronę związkową i stronę pracodawców. W przypadku braku zgody Rady Ministrów, Rada Dialogu Społecznego miałaby możliwość przekazania takiego projektu inicjatywy legislacyjnej (wniosku) właściwej komisji sejmowej (grupie posłów).

Projekt zakłada także, że Rada Dialogu Społecznego powinna być również instytucją wypracowującą źródła prawa, w tym umowy społeczne, pakty i układy zbiorowe pracy. Natomiast wojewódzkie rady dialogu społecznego powinny posiadać uprawnienie do zawierania porozumień a branżowe rady dialogu społecznego do zawierania porozumień i układów zbiorowych pracy.

Kolejny postulat zawarty w projekcie trzech reprezentatywnych central związkowych zakłada, że obszarami podlegającymi zasadzie bezwzględnego uzgadniania w ramach dialogu społecznego powinny być:

– Kodeks pracy,

– przestrzeganie prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej określonej w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy,

– zatrudnienie, walka z bezrobociem, w tym aktywizacja zawodowa i wysokość zasiłków dla bezrobotnych,

– ustawa o związkach zawodowych,

– ustawa o organizacjach pracodawców,

– ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych.

Zobacz związkowe propozycje zmian w dialogu społecznym w Polsce

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę