Bibliotekarze gdańskiej PAN protestują

Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” PAN Biblioteki Gdańskiej złożyła petycję do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o nowelizację rozporządzenia z 1 marca 2011 r. w sprawie warunków wynagrodzenia dla pracowników pomocniczych jednostek naukowych i innych PAN. Bowiem płace pracowników, regulowane przez owe rozporządzenie są sprzeczne z kolejnym przepisem, czyli Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r., mówiącym o minimalnym wynagrodzeniu za pracę w wysokości 2 tys. zł.

– Pracownicy PAN otrzymują głodowe pensje i bez nowelizacji tego rozporządzenia, nawet formalnie nie można ich niemal w ogóle waloryzować, twierdzi dr Tomasz Larczyński, przewodniczący Komisji Zakładowej NSZZ „S” w PAN BG

Gdańsk, 3 VII 2017 r.

Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność”
PAN Biblioteka Gdańska
ul. Wałowa 15
80-858 Gdańsk

Wiceprezes Rady Ministrów
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
dr Jarosław Gowin
ul. Hoża 20/ul. Wspólna 1/3,
00-529 Warszawa

Szanowny Panie Premierze,

Jako przedstawiciele samorządu pracowniczego PAN Biblioteki Gdańskiej zwracamy się do Pana z prośbą o nowelizację Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 marca 2011 r. w sprawie warunków wynagradzania pracowników pomocniczych jednostek naukowych i innych jednostek organizacyjnych Polskiej Akademii Nauk (dalej jako Rozporządzenie). Prośbę swoją motywujemy znaczącymi utrudnieniami w dalszym funkcjonowaniu i rozwoju naszej Biblioteki w ramach kultury prawa pracy. O ile nam wiadomo, prace nad nowelizacją Rozporządzenia już się zresztą toczą.

Płace w Polskiej Akademii Nauk Bibliotece Gdańskiej (dalej jako Biblioteka) są regulowane ściśle przez Rozporządzenie, w formie widełek płac. Jednak Rozporządzenie to, z braku nowelizacji, odnosi się do zupełnie innej epoki na rynku pracy, stojąc w przypadku licznych pracowników w sprzeczności z regulacjami dot. płacy minimalnej, aktualnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r., § 1: Od dnia 1 stycznia 2017 r. ustala się minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 2000 zł. Tymczasem zgodnie z przywołanym na wstępie Rozporządzeniem, przykładowo osobie zatrudnionej na stanowisku magazyniera bibliotecznego przysługuje wynagrodzenie w wysokości od 1010 do 1960 zł. W efekcie pracodawca, chcąc wypłacić wynagrodzenie takiemu pracownikowi, musi złamać któreś z dwóch przywołanych w niniejszej petycji rozporządzeń. Aktualnie utarł się w Akademii uzus, zgodnie z którym rozporządzenie o płacy minimalnej jest traktowane jako określające dolną granicę wynagrodzeń, podczas gdy górna jest ustalana na podstawie rozporządzenia o warunkach wynagradzania, natomiast w przypadkach, w których tak ustalona granica górna jest poniżej granicy określonej przez płacę minimalną (jak w przywołanym wyżej przykładzie magazyniera), zgodnie z zasadą lex posterior derogat legi priori stosuje się (jako nowsze) rozporządzenie z 2016 r. Nie jest to jednak praktyka czysta pod względem prawnym, ponieważ oba rozporządzenia nie są ściśle powiązane czasowo (tj. rozporządzenie o płacy minimalnej z 2016 r. nie miało na celu zastąpienia rozporządzenia o warunkach wynagradzania), można więc obawiać się, czy zastosowania nie ma zasada lex specialis derogat legi generali. Zgodnie z linią zarządzania Kancelarii PAN tak nie jest, jednak bez względu na opinie szczegółowe generalna kultura prawna, która powinna charakteryzować dojrzałe państwo prawa, nakazuje unikać takich sprzeczności.

Poza kwestiami przejrzystości i kultury prawnej sytuacja ta rodzi także problemy w zakresie stosunków pracy. Dyrekcja Biblioteki, pełniąca obowiązki pracodawcy względem pracowników Biblioteki, musi uciekać się do substandardowych rozwiązań prawnych w celu utrzymania realnych wartości wynagrodzeń na stałym poziomie (tj. z uwzględnieniem inflacji), ponieważ w tej chwili większość pracowników otrzymuje już od dłuższego czasu wynagrodzenia na poziomie górnej granicy określonej w przywołanym na wstępie Rozporządzeniu. Rozwiązaniami tymi są przede wszystkim tzw. dodatki specjalne, czyli średnioterminowe dodatki finansowe otrzymywane w ramach poszerzenia obowiązków służbowych. Jest to rozwiązanie akceptowane przez Kancelarię Akademii oraz zbadane pod kątem legalności, jednak, ponownie, kultura prawa pracy nakazuje oprzeć płace przede wszystkim na stałych wynagrodzeniach zasadniczych. Rozumiemy motywującą rolę niestałych składników płacy (np. premii), jednak „dodatki specjalne” nie spełniają tej roli, skoro są przyznawane jako wynagrodzenie za obowiązki spełniane w sposób ciągły. Rodzi to też niepotrzebną, dodatkową pracę biurokratyczną przy księgowaniu takich osobnych składników.

Co gorsza jednak, niektórzy pracownicy już teraz dochodzą nawet do górnej granicy „dodatków specjalnych”, określonej przez inne rozporządzenie ministerialne na 40% wynagrodzenia zasadniczego. W tej sytuacji Dyrekcja Biblioteki, rozdziela pojawiające się czasem niewielkie kwoty waloryzacyjne, przyznawane przez Kancelarię, dla wszystkich pracowników, dla tych z nich, którzy przekraczają „dodatki specjalne”, wypłacając analogiczną kwotę w formie nagród okresowych. Jest to zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej i zdecydowanie przez nas („Solidarność”) popierane, jednak jest już formą zupełnie przekraczającą stabilną formę stosunków pracy i płacy.

Zwracamy uwagę, że proponowane przez nas rozwiązanie nie pociąga za sobą skutków finansowych dla budżetu Państwa czy Akademii – nowelizacja rozporządzenia pozwoli po prostu na włączenie dotychczasowych substandardowych rozwiązań płacowych w normalne wynagrodzenie zasadnicze w ramach umowy o pracę. Co więcej, nie wymaga ono także skomplikowanych prac po stronie Ministerstwa. Wystarczy po prostu najniższą wymienioną w rozporządzeniu kwotę podnieść do wysokości aktualnej płacy minimalnej, i tak uzyskaną proporcję zastosować do podwyższenia wszystkich pozostałych parametrów płac na innych stanowiskach.

Ufamy, że Panu, jako osobie mającej w przeszłości bliski kontakt z prawem jako Minister Sprawiedliwości RP, szczególnie bliskie i cenne są zasady kultury prawnej i państwa prawa. Mamy nadzieję, że zastosowanie ich pozwoli na ułatwienie zarządzania Biblioteką, zaś dla pracowników – na spokojniejszą i wydajniejszą pracę.

Mamy zatem nadzieję, że powyżej zastosowane argumenty skłonią Pana do przeprowadzenia nowelizacji przedmiotowego Rozporządzenia, co ułatwi nam skupienie się na pracy ku dobru polskiej nauki i kultury.

Petycję składamy za wiedzą i poparciem Dyrekcji PAN BG.

Łączymy wyrazy szacunku,

Komisja Zakładowa NSZZ „Solidarność” w Polskiej Akademii Nauk Bibliotece Gdańskiej

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę