Bez „Solidarności” trudno zrozumieć Polskę. Konferencja na 15-lecie IPN

– Bez „Solidarności” trudno zrozumieć zarówno historię, jak i współczesność Polski – podkreślił prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Łukasz Kamiński podczas konferencji naukowej „Nadzieja, apatia i zwycięstwo? Wokół NSZZ »Solidarność«”, która odbyła się 10 grudnia w historycznej Sali BHP Stoczni Gdańskiej. Wydarzenie było jednym z punktów programu 15-lecia działalności IPN, organizowanych przez gdański oddział Instytutu w dniach 10–12 grudnia.

Zdjęcia: Paweł Glanert

 

Zdaniem Łukasza Kamińskiego o dużej roli „S” w historii naszego kraju – i nie tylko – świadczy fakt, że ukazało się już blisko 1400 publikacji książkowych dotyczących działalności Związku. – Co roku wychodzi kilkadziesiąt nowych pozycji, coraz lepszej jakości. Widzimy jednak asymetrię wykorzystanych źródeł archiwalnych. Przeważają źródła wykonane przez aparat władzy i bezpieczeństwa PRL oraz prasa drugiego obiegu. W większym stopniu powinno się jeszcze wykorzystać źródła wytworzone przez poszczególne organizacje zakładowe NSZZ „S”, zwłaszcza w latach 1980–1981. Nie można również pisać historii „Solidarności” bez rozmów z jej działaczami – dodał prezes IPN.

Podobnego zdania wyraził dr Karol Nawrocki, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Gdańsku, który skupił się na regionalnym wymiarze NSZZ „S”. – Konieczne, a zarazem fascynujące jest konfrontowanie źródeł historycznych z relacjami świadków historii. W badaniach nad dziejami „Solidarności” przyszedł czas na skupienie się na wymiarze regionalnym, badanie historii poszczególnych regionów, a nawet działalności „S” w pojedynczych miastach i gminach – podkreślił dr Karol Nawrocki.

Konferencja odbyła się niejako w przeddzień 35 rocznicy wprowadzenia stanu wojennego. Szczegóły wydarzeń z grudnia 1981 roku przedstawił Arkadiusz Kazański z gdańskiego IPN. Przypomniał, jak dużą siłę społeczną stanowiła „Solidarność” przez rozbiciem i przejściem do działalności podziemnej. – W 1981 r. województwo gdańskie liczyło około 1,8 mln mieszkańców, z czego 570 tys. było pracownikami tzw. gospodarki uspołecznionej. Do „Solidarności” należała zdecydowana większość z nich, bo aż 450 tys. osób. Do innych związków zawodowych należało tylko 60 tys. pracowników, a 50 tys. pozostawało niezrzeszonych. W tym samym czasie do PZPR w województwie gdańskim należało około 100 tys. osób. W pierwszych dniach stanu wojennego na Pomorzu internowano 260 liderów „S” – przypomniał Kazański.

Autorzy pozostałych wystąpień konferencyjnych przedstawili m.in. wizerunek NSZZ „S” w oczach świata socjalistycznego i kapitalistycznego (dr hab. Patryk Pleskot), zasoby archiwalne dotyczące „S” zgromadzone w archiwum gdańskiego IPN (Karol Lisiecki i Wojciech Wabik), historię stanu wojennego (prof. Wojciech Polak) i funkcjonowanie wojskowych obozów internowania (prok. Mieczysław Góra).

O roli IPN w kształtowaniu polskiej polityki historycznej oraz tożsamości narodowej młodego pokolenia dyskutowali w panelu poświęconym 15-leciu Instytutu dr Łukasz Kamiński, doradca szefa BBN prof. Andrzej Zybertowicz oraz dziennikarze Adam Hlebowicz i Piotr Semka.

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę