8 września 1968 r. – samospalenie Ryszarda Siwca

Ryszard Siwiec – żołnierz AK, filozof, absolwent Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. 8 września 1968 roku dokonał samospalenia w czasie ogólnopolskich dożynek na Stadionie Dziesięciolecia w Warszawie w obecności 100 tysięcy widzów oraz władz partyjnych i dyplomatów placówek zagranicznych. Zmarł po 4 dniach w Szpitalu Praskim w Warszawie. Zaprotestował w ten sposób przeciwko inwazji wojsk Układu Warszawskiego w tym Wojska Polskiego na Czechosłowację.

Z okazji 45 rocznicy dramatycznego gestu Ryszarda Siwca Instytut Pamięci Narodowej przygotował specjalny portal edukacyjny „Krzyk szarego człowieka. Ryszard Siwiec 1909–1968”. Serwis jest dostępny w trzech językach – polskim, czeskim i angielskim. Przygotował go rzeszowski oddział IPN, ponieważ Siwiec był mieszkańcem Przemyśla.

Zanim oblał się rozpuszczalnikiem, Ryszard Siwiec rozrzucił ulotki z apelem protestacyjnym. Całe zdarzenie zostało zarejestrowanie przez Polską Kronikę Filmową, natomiast ówczesne władze sytuację tę przemilczały, bezpośrednim świadkom zaś wmawiano, że Siwiec był osobą niezrównoważoną psychicznie. Agresja na Czechosłowację z udziałem wojsk polskich przekonała go, że należy wstrząsnąć sumieniem rodaków.

Tuż przed wyjazdem do Warszawy Siwiec sporządził testament oraz nagrał na taśmę magnetofonową antykomunistyczne przesłanie kończąc je słowami: „Ludzie, w których może jeszcze tkwi iskierka ludzkości, uczuć ludzkich, opamiętajcie się! Usłyszcie mój krzyk, szarego, zwyczajnego człowieka, syna narodu, który własną i cudzą wolność ukochał ponad wszystko, ponad własne życie, opamiętajcie się! Jeszcze nie jest za późno!” 5 lutego 2009 roku jego imieniem nazwano jedną z ulic w Pradze przy której mieści się Instytut Badania Reżimów Totalitarnych (odpowiednik polskiego IPN) w Polsce żadna z ulic czy plac nie nosi jego imienia. Warto też wspomnieć, że Ryszardowi Siwcowi pośmiertnie przyznano najwyższe odznaczenia państwowe Republik Czeskiej i Słowackiej. Czy dzisiejsza Polska usłyszy krzyk Ryszarda Siwca? Oto jest pytanie do polityków i samorządowców.

Zobacz serwis IPN poświęcony Ryszardowi Siwcowi

fot. Wikipedia

 

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę