ABC BHP: Badania i pomiary czynników szkodliwych dla zdrowia

Zgodnie z kodeksem pracy pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą. W tym celu ciąży na nim obowiązek utrzymywania w stanie stałej sprawności urządzeń ograniczających lub eliminujących szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzeń służących do pomiarów tych czynników, a także przeprowadzania, na swój koszt, badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia, rejestrowania i przechowywania wyników tych badań i pomiarów oraz udostępniania ich pracownikom.

Minister właściwy ds. zdrowia, uwzględniając zróżnicowane działanie na organizm człowieka czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków zabezpieczających przed ich działaniem, określił w drodze rozporządzenia z dnia 2 lutego 2011 r (Dz. U. nr 33 poz. 166):

1 tryb, metody i częstotliwość wykonywania badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia,

2. przypadki, w których jest konieczne prowadzenie pomiarów ciągłych,

3. wymagania, jakie powinny spełniać laboratoria wykonujące badania i pomiary,

4. sposób rejestrowania i przechowywania wyników badań i pomiarów,

5. wzory dokumentów oraz sposób udostępniania wyników badań i pomiarów pracownikom.

Pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami, w trybie przyjętym u danego pracodawcy, działania dotyczące:

rozpoznania i typowania czynników szkodliwych dla zdrowia,

wykonywania badań, pomiarów i pobierania próbek tych czynników na stanowisku pracy.

Pracodawca zapewnia wykonanie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności.

W przypadku występowania szkodliwego dla zdrowia czynnika chemicznego lub pyłu, z wyjątkiem czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, badania i pomiary wykonuje się:

1. co najmniej raz na dwa lata – jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego dla zdrowia powyżej 0,1 do 0,5 wartości najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS),

2. co najmniej raz w roku, – jeżeli podczas ostatniego badania i pomiaru stwierdzono stężenie czynnika szkodliwego powyżej 0,5 wartości NDS.

W przypadku występowania szkodliwego czynnika chemicznego, dla którego została ustalona wartość najwyższego dopuszczalnego stężenia pułapowego (NDSP), pracodawca wykonuje we własnym zakresie pomiary ciągłe stężenia tego czynnika za pomocą urządzeń lub z uwzględnieniem procedur określonych w Polskiej Normie.

W przypadku występowania czynnika o działaniu rakotwórczym lub mutagennym badania i pomiary wykonuje się:

1. co najmniej raz na 6 miesięcy – jeżeli podczas ostatniego badania stwierdzono stężenie powyżej 0,1 do 0,5 wartości NDS,

2. co najmniej raz na 3 miesiące – jeżeli podczas ostatniego badania stwierdzono stężenie powyżej 0,5 wartości NDS.

W przypadku narażenia na pył zawierający azbest badania wykonuje się co najmniej raz na 3 miesiące. Jeżeli wyniki dwóch ostatnich badań nie przekroczyły 0,5 wartości NDS, częstotliwość ta może być zmniejszona do 6 miesięcy.

Jeżeli wyniki dwóch ostatnich badań szkodliwych czynników chemicznych lub pyłów, wykonywanych w odstępie co najmniej 2 lat, a w przypadku czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, co najmniej 6 miesięcy, nie przekroczyły 0,1 wartości NDS, pracodawca może odstąpić od wykonywania badań i pomiarów.

Wyniki badań i pomiarów pracodawca przechowuje przez okres 3 lat, licząc od daty ich wykonania.

Pracodawca niezwłocznie informuje pracowników narażonych na oddziaływanie czynników szkodliwych o aktualnych wynikach badań oraz udostępnia im te wyniki i wyjaśnia ich znaczenie.

Pracodawca prowadzi na bieżąco rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia, wpisuje wyniki badań do karty badań i pomiarów, według wzorów określonych w załącznikach do rozporządzenia.

W przypadku likwidacji zakładu pracy pracodawca niezwłocznie przekazuje rejestr oraz kartę właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu.

Pracodawca oraz właściwy państwowy inspektor sanitarny przechowują rejestr oraz karty przez okres 40 lat, licząc od daty ostatniego wpisu.

Iwona Pawlaczyk

Download PDF
Powrót Drukuj stronę