5 stycznia 1982 roku. Delegalizacja NZS

5 stycznia 1982 r., 24 dni po wprowadzeniu stanu wojennego, władze PRL delegalizują Niezależne Zrzeszenie Studentów, uzasadniając, że „NZS narusza Konstytucję PRL, działa na szkodę państwa, szkaluje władze socjalistycznego państwa, a także drukuje i kolportuje nielegalne wydawnictwa o treści antysocjalistycznej i antyradzieckiej”.

Wielu działaczy organizacji zostało internowanych w stanie wojennym. Studenci, obok rolników indywidualnych, najdłużej ze wszystkich grup społecznych czekali na rejestrację swojej organizacji.

Początki niezależnego ruchu studenckiego sięgają maja 1977 r., kiedy to powołane zostały Studenckie Komitety Solidarności po zamordowaniu w Krakowie studenta UJ Staszka Pyjasa.

Na fali Sierpnia 1980 padają postulaty o powołaniu niezależnej ogólnopolskiej organizacji studenckiej. 2 września 1980 r. studenci Uniwersytetu Gdańskiego powołują Tymczasowy Komitet Założycielski NZS-u. 18 i 19 października w Warszawie odbywa się Zjazd Delegatów Komitetów Założycielskich Niezależnych Organizacji Studenckich, na którym zostaje zatwierdzona nazwa nowej organizacji oraz statut.

20 października 1980 r. zostaje złożony w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie wniosek o rejestrację NZS. 13 listopada sąd odmawia rejestracji. Po wielu protestach i strajkach zapoczątkowanych w Łodzi Niezależne Zrzeszenie Studentów zostaje zarejestrowane 17 lutego 1981 r.

18 lutego władze PRL podpisują ze studentami Porozumienie Łódzkie. Tym samym uczelnie zyskują autonomię, a studenci niezależną od władzy komunistycznej organizację. NZS domagało się, poza demokratyzacją życia akademickiego, przestrzegania podstawowych swobód politycznych oraz praw człowieka, szanowania tradycji niepodległościowych i patriotycznych. Za swój radykalizm studenci zapłacili jako pierwsi delegalizacją swojej organizacji w stanie wojennym.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę