Ostatnia bitwa. 2-6 października 1939 roku – Bitwa pod Kockiem

Bitwa pod Kockiem stoczona przez oddziały Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga z oddziałami XIV Korpusu Zmotoryzowanego gen. Gustava von Wietersheima toczyła się od 2 do 6 października  1939 r. Była ostatnią bitwą regularnego wojska polskiego w wojnie obronnej 1939 r.

Grupa „Polesie” została zorganizowana z rezerwistów i ochotników oraz poleskich oddziałów, której zadaniem była obrona Polesia,  w tym z niedobitków żołnierzy Korpusu Ochrony Pogranicza, którzy mimo przytłaczającej, wręcz gigantycznej przewagi wroga stawili opór sowietom 17 września 1939 roku.

W momencie podejmowania decyzji o zbrojnej akcji pod Kockiem gen. Kleeberg wiedział o kapitulacji Warszawy (28 września 1939 r.) a za placami miał Armię Czerwoną więc z operacyjnego punktu widzenia podejmowanie tych działań nie miało większego znaczenia. Miało jednak wymiar symboliczny.

Kock Pomnik gen. Franciszka Kleeberga. Fot. Wikimedia Commons; Jackowy

5 października 1939 roku zwycięstwo wymknęło się naszym żołnierzom z rąk. Jednostki niemieckie zostały rozbite. Cóż z tego, skoro cały krwawy trud żołnierzy i oficerów został przekreślony. Nie było czym walczyć. Generał odebrał meldunek kwatermistrza mówiący o braku amunicji i środków opatrunkowych.

W tej sytuacji gen. Kleeberg podjął decyzję o kapitulacji. 6 października 1939 r. ok. godziny 2 w nocy parlamentariusze polscy przekazali akt kapitulacji w tej bitwie stronie niemieckiej. Dokument podpisał gen. Kleeberg w kwaterze dowódcy 13. Dywizji Zmotoryzowanej gen. Otto-Ernsta Remera. Rano gen. Kleeberg odebrał ostatnią defiladę SGO Polesie, został odczytany ostatni jego rozkaz przed złożeniem broni.

Wojna dopiero się zaczynała. Armia polska, jak i państwo polskie nigdy nie skapitulowały.

Gen. Kleeberg zmarł 5 kwietnia 1941 r. w Oflagu IVB w twierdzy Königstein. Pochowany został na cmentarzu w Neustadt. W 1969 r. prochy generała zostały sprowadzone do kraju i pochowane na Cmentarzu Wojennym w Kocku między kwaterami żołnierzy SGO „Polesie”.

1 października 2009 r. prezydent Lech Kaczyński odznaczył pośmiertnie gen. Franciszka Kleeberga Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

Download PDF
Powrót Drukuj stronę