16 listopada 1918. Notyfikacja niepodległości

16 listopada 1918 r. brygadier Józef Piłsudski oraz p.o. ministra spraw zagranicznych wolnomularz Tytus Filipowicz wysłali do szefów rządów i głów koronowanych notyfikację o odrodzeniu polskiej państwowości. Posłużył się do tego nadajnikiem „War” o niewielkiej mocy 4 kWh, pozostawionym przez wycofujących się Niemców na warszawskiej Cytadeli. To było miejsce symboliczne. Tam właśnie, pół wieku wcześniej, stracono pięciu członków Rządu Narodowego po upadku Powstania styczniowego, z Romualdem Trauguttem na czele.

Komunikat wystosowany został do prezydenta Stanów Zjednoczonych oraz do rządu królewskiego brytyjskiego, rządu francuskiego, włoskiego, cesarstwa japońskiego i rządu niemieckiego oraz wszystkich państw neutralnych.

Jako Wódz Naczelny Armii Polskiej pragnę notyfikować rządom i narodom wojującym i neutralnym istnienie Państwa Polskiego Niepodległego, obejmującego wszystkie ziemie zjednoczonej Polski. Sytuacja polityczna w Polsce i jarzmo okupacji nie pozwoliły dotychczas narodowi polskiemu wypowiedzieć się swobodnie o swym losie. Dzięki zmianom, które nastąpiły w skutek świetnych zwycięstw armij sprzymierzonych – wznowienie niepodległości i suwerenności Polski staje się odtąd faktem dokonanym.

Państwo Polskie powstaje z woli całego narodu i opiera się na podstawach demokratycznych. Rząd Polski zastąpi panowanie przemocy, która przez sto czterdzieści lat ciążyła nad losami Polski – przez ustrój zbudowany na porządku i sprawiedliwości. (…) Jestem przekonany, że potężne demokracje Zachodu udzielą swej pomocy i braterskiego poparcia Polskiej Rzeczypospolitej Odrodzonej i Niepodległej.

18 listopada 1918 r. powołano socjalistyczny rząd na czele z Jędrzejem Moraczewskim, który przygotował ordynację wyborczą, ogłosił powszechne prawo wyborcze, ustanowił ośmiogodzinny dzień pracy, zagwarantował legalność związków zawodowych i prawo do strajku, wprowadził inspekcję pracy, ubezpieczenia chorobowe, ochronę lokatorów i uchwalił dekret o walce z paskarstwem.

20 listopada 1918 r. pierwsze niepodległość Polski uznały Niemcy. Większość państw uznała ten fakt w lutym 1919 r.

ASG

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę