17 września 1980 r. – jest jedna „Solidarność”!

17 września 1980 r. powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” w kształcie takim, jaki znamy do dzisiaj, tj. jednego, ogólnopolskiego, niezależnego związku zawodowego. Tego dnia w siedzibie gdańskiego Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego zebrali się związkowcy z całego kraju, reprezentujący regiony, branże i duże zakłady pracy. Obok Lecha Wałęsy i innych przywódców strajków z Trójmiasta, byli też liderzy ze Szczecina (Marian Jurczyk), z Warszawy (Zbigniew Bujak) i ze Śląska (Kazimierz Świtoń). Celem było wypracowanie modelu organizacji związkowej obejmującej cały kraj oraz jej statutu i programu działania.

Zasadniczą kwestią było to, czy będzie ona tworzona w zakładach i regionach, stanowiąc niejako samodzielne organizacje pracownicze, czy powstanie jednolita struktura o zasięgu krajowym. Zwolennikiem pierwszej koncepcji był m.in. Wałęsa.

Mecenas Jan Olszewski, obrońca w procesach politycznych w okresie PRL, zaproponował, aby MKZ w Gdańsku przygotował projekt statutu dla całego NSZZ, na podstawie którego poszczególne MKZ-y zarejestrują się jako jeden związek. Z kolei Karol Modzelewski, syndykalista, więzień polityczny PRL, zaproponował, aby nową organizację nazwać Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”.

Powołana została Krajowa Komisja Porozumiewawcza składająca się z przedstawicieli wszystkich MKZ-ów. MKZ wydał komunikat, który głosi iż „W chwili obecnej do NSZZ wstąpiło ponad 3 miliony ludzi w około 3500 zakładach. W słabszych lub mniej licznych ośrodkach powstawaniu nowych związków towarzyszy strach przed szykanami i represjami”.

22 września 1980 roku przyjęty został projekt Statutu opracowany przez Jana Olszewskiego, Andrzeja Stelmachowskiego i Wiesława Chrzanowskiego. Dokument nie zawierał zapisu o kierowniczej roli PZPR. Dwa dni później delegacja NSZZ „Solidarność” złożyła w Sądzie Wojewódzkim w Warszawie wniosek o rejestrację, co stało się 10 listopada 1980 r.

Czytaj też: rejestracja NSZZ „Solidarność”

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę